Click xem các tên bài viết 
http://tranductrungabc.blogtiengviet.net/disp/cat 
------------------------------------------------------------
Lời Dẫn
Có lẽ đã hơn hai năm rồi, một chiều chủ nhật, tôi tình cờ đi qua phố Hoàng Hoa Thám, ghé vào CLB khiêu vũ ở đó, tìm bàn trống góc khuất ngồi uống nước, trốn cái nóng hầm hập mùa hè, nghe nhạc, xem mọi người khiêu vũ để xua đi những suy nghĩ đeo bám trong đầu cả tuần qua và cũng để quên cái đau ở khớp chân mấy hôm nay. Sàn chật ních từng đôi. Có một đôi rưỡi vào muộn, hết chỗ, đến ngồi vào ghế trống bên bàn của tôi, một nam, một nữ áo đen, cô mặc đồ trắng trẻ hơn. Tôi cùng cô áo trắng ngồi xem anh nam dẫn cô áo đen nhảy. Hình như họ học nhảy với nhau, thạo, đồng diễn nói chung là khớp, nhiều bước khó. Hơi tiếc, nàng có đôi chân và thân hình đẹp quá, ngồi đẹp, đi không lững thững đã đẹp, đứng thì dáng kiêu xa điệu đà, thế mà nhảy thì lại méo mó, lom khom, nhấp nha nhấp nhổm như tập thể dục nhịp điệu ấy. Nhưng hai anh chị lôi kéo nhau sung sướng khiến tôi cũng bị hứng thú lây và vỗ tay khich lệ họ. Cô gái ngồi bên thi chăm chú nhìn một đôi thanh niên nhảy rất đẹp. Đến Rumba tôi đành mời cô ấy, ngồi mãi còn bất tiện hơn, chân cũng đỡ đau rồi. Cô này nói không biết nhảy, còn chưa biết Rumba là gì nhưng cũng đưa tay cho tôi cầm, cùng bước ra. Đúng là cô ấy không biết thật nhưng lại chịu khó theo tay kéo đẩy của tôi, đi lên đi xuống. Có điều là mũi gót và thả chân, treo hông đẹp quá. Nụ cưới và ánh mắt chăm chú nhìn tôi.
Sau đó là Bachata, rồi Salsa cũng vậy. Các chuyển động, cân bằng rất hồn nhiên, quyến rũ, cứ như có sẵn trong cô ấy. Tôi ngẩn người, nhất là lúc đưa cô nàng đi xong điệu Quick Step với những chao nhẹ, chạy trên mũi. Sau mỗi chuyển động cô ta luôn thu được trọng tâm về chân trụ một cách duyên dáng, buông thả một chân chờ dẫn, thứ rất hiếm ở nước ta, kỳ lạ. Lúc sau khi không nhảy nữa, về ngồi tôi hỏi cô này chắc phải học khiêu vũ ở đâu chứ, có điều chắc chắn không ở Việt Nam, vì ở ta thường là quan niệm khác, không coi các chuyển động là tự nhiên, là một ngôn ngữ, nữ thì mất thói quen chờ, theo, cô ấy cười nói mới qua hội nghị khoa học ở Argentina và có tranh thủ học Tango Argentina ở đó. Thế là http://tranductrungabc.blogtiengviet.net/disp/cat ------------------------------------------------------------
Lời Dẫn
Có lẽ đã hơn hai năm rồi, một chiều chủ nhật, tôi tình cờ đi qua phố Hoàng Hoa Thám, ghé vào CLB khiêu vũ ở đó, tìm bàn trống góc khuất ngồi uống nước, trốn cái nóng hầm hập mùa hè, nghe nhạc, xem mọi người khiêu vũ để xua đi những suy nghĩ đeo bám trong đầu cả tuần qua và cũng để quên cái đau ở khớp chân mấy hôm nay. Sàn chật ních từng đôi. Có một đôi rưỡi vào muộn, hết chỗ, đến ngồi vào ghế trống bên bàn của tôi, một nam, một nữ áo đen, cô mặc đồ trắng trẻ hơn. Tôi cùng cô áo trắng ngồi xem anh nam dẫn cô áo đen nhảy. Hình như họ học nhảy với nhau, thạo, đồng diễn nói chung là khớp, nhiều bước khó. Hơi tiếc, nàng có đôi chân và thân hình đẹp quá, ngồi đẹp, đi không lững thững đã đẹp, đứng thì dáng kiêu xa điệu đà, thế mà nhảy thì lại méo mó, lom khom, nhấp nha nhấp nhổm như tập thể dục nhịp điệu ấy. Nhưng hai anh chị lôi kéo nhau sung sướng khiến tôi cũng bị hứng thú lây và vỗ tay khich lệ họ. Cô gái ngồi bên thi chăm chú nhìn một đôi thanh niên nhảy rất đẹp. Đến Rumba tôi đành mời cô ấy, ngồi mãi còn bất tiện hơn, chân cũng đỡ đau rồi. Cô này nói không biết nhảy, còn chưa biết Rumba là gì nhưng cũng đưa tay cho tôi cầm, cùng bước ra. Đúng là cô ấy không biết thật nhưng lại chịu khó theo tay kéo đẩy của tôi, đi lên đi xuống. Có điều là mũi gót và thả chân, treo hông đẹp quá. Nụ cưới và ánh mắt chăm chú nhìn tôi.
- Tôi mới hiểu vì sao Tango Argentina đó lại là di sản văn hoá thế giới, nó kỳ diệu.
- Điều kỳ diệu nữa là hai cô trông như hai chị em mà thực ra là hai mẹ con, đều là Bác sỹ.
- Điều kỳ diệu thứ ba là sau này khi đã quen, cởi mở vì tôi cần nhờ họ giúp chữa bệnh đau chân, tôi nhận được mail, không, một truyện ngắn của cô mẹ, truyện thật, một chuyện kỳ diệu, chỉ tiếc là trong đó không có nhân vật Tôi thôi.
Suýt Chút Nữa
Truyện ngắn Đặng Kim Oanh
Truyện ngắn Đặng Kim Oanh
Chiều hôm đó, tôi đi ra bến xe bus đúng giờ đã gặp nàng ngày hôm trước. Tôi vẫn nhớ dáng vẻ lúng túng của nàng khi lại gần tôi hỏi đổi tiền. Nàng chỉ có tờ 500.000đ mà vé xe bus chỉ 5000. Dù trong túi tôi có đầy nhóc tiền lẻ, tôi vẫn vờ như không có. "Tôi không đủ tiền để đổi nhưng đủ tiền cho em vay". Tôi nói vậy khi bất chợt nhận thấy đôi mắt to lấp lánh nằm dưới vầng trán dô bướng bỉnh lộ ra khi nàng nhấc chiếc kính dâm ra khỏi khuôn mặt. " Cám ơn anh, em sẽ trả anh đúng nơi em đã vay", nàng vừa cười vừa nói và lúc đó cái má lúm đồng tiền bên má trái nàng như cuốn tôi vào. "Mai nhớ trả đấy". Tôi nói với theo khi nàng bước lên xe bus với hi vọng nàng hiểu rằng đấy là một lời hẹn.
Tôi đến nhưng không thấy nàng đâu. Tôi đợi đến 3 lần xe bus đi qua mà vẫn không thấy. Linh tính mách bảo tôi rằng những người như nàng sẽ không nói dối hoặc sai hẹn, chắc là mình không hiểu ý thôi, hay là..., mà đúng rồi, hôm nay là thứ 7, là ngày nghỉ, nàng không đi làm. Ôi, sao mình ngốc thế. Sau khi tự lí giải, lòng tôi thấy nhẹ bỗng. Hôm sau, chủ nhật, là một ngày dài lê thê. Đôi mắt to lấp lánh và cái má lúm đồng tiền một bên của nàng cứ ám ảnh tôi. Nhiều khi sự sai sót của tạo hoá tạo nên những lệch lạc đầy ấn tượng. Tôi đi ra, đi vào, cầm cuốn sách lên đọc nhưng chẳng hiểu đang đọc gì. Cái kim đồng hồ đáng ghét cứ ì ra như không chịu nhúc nhích. Ngày thứ 2, tôi xin phép về sớm 1 giờ, tôi không thể chờ đợi lâu hơn nữa, tôi tự biện bạch biết đâu hôm nay nàng đến sớm thì sao. Không thấy bóng nàng đâu. Tôi tìm một góc khuất, cách bến xe chục mét, dự định khi nhìn thấy nàng, tôi sẽ đi ngang qua như tình cờ vậy. Rồi sự kiên nhẫn của tôi đã được đền đáp. Nàng đang bước chậm rãi xuyên qua đường đi đến bến xe. Nắng chiều chiếu vào chiếc áo màu be hồng và phản chiếu lên khuôn mặt nàng làm hai gò má ửng hồng, những lọn tóc quăn bay nhẹ ra sau để lộ một vầng trán bướng bỉnh lấm tấm mồ hôi, đôi chân trần thon thả và săn chắc lộ dưới chiếc chân váy màu đen bó sát người. Nàng bước khoan thai trên đôi giày cao, gót nhọn càng làm tăng thêm dáng mảnh mai và duyên dáng. Tôi vờ bước ngang qua và nàng đã nhận ra tôi. "Em nhớ là phải trả nợ anh". Nàng chủ động nói trước. Tôi gần như bị hút hồn bởi cách nói chuyện giản dị và tự nhiên của nàng và không còn biết mình đã nói gì nữa. Đến lúc bình tĩnh lại, tôi đã thấy mình đứng gần nàng trên xe bus. Thế là vô tình tôi biết được nàng sống ở một ngôi nhà khang trang trong một phố nhỏ, yên tĩnh. Những ngày sau đó, như có ma lực, ngày nào tôi cũng đi xe bus về cùng nàng. Rồi thỉnh thoảng nàng nhận lời đi uống cà phê cùng tôi. Nàng không nói nhiều về mình và cũng không bao giờ hỏi tôi làm gì, cuộc sống ra sao... . Tôi là loại đàn ông thích tình yêu kiểu "sét đánh". Trước kia, tôi cũng đã trải qua vài mối tình kiểu "sét đánh" như vậy. Nhưng sau một thời gian, khi tiếng " sét" qua đi, những người tình cũ không còn hấp dẫn tôi nữa dù rằng các nàng vẫn xinh tươi như thủa ban đầu tôi gặp. Lần này có vẻ khác. Lúc đầu sự duyên dáng của nàng hút hồn tôi và sau đó sự thông minh, hóm hỉnh của nàng biến tôi thành kẻ nghiện. Ngày nào, nếu không gặp được nàng tôi cũng nhắn tin hoặc điện thoại và bao giờ cũng nhận được sự trả lời, trừ ngày thứ 7. Thứ 7 là ngày các đôi tình nhân dành cho nhau. Chắc nàng đã dành ngày thứ 7 cho một gã nào đó may mắn lọt vào mắt xanh của nàng rồi và tôi là kẻ đến sau nên được nàng ban phát cho cái gọi là tình bạn? Không, linh tính của thằng đàn ông đã trải qua vài mối tình mách bảo tôi rằng nàng cũng rất có cảm tình với tôi. Chẳng lẽ nàng chơi trò " bắt cá hai tay" sao? Ý nghĩ đó hành hạ tôi làm tôi mất ăn, mất ngủ. Không chịu nổi, tôi quyết định gặp nàng để làm sáng tỏ. "Anh muốn mời em đến nhà anh thứ 7 này, anh ở một mình". "Sao không sớm hơn đi anh, cho em địa chỉ đi, thứ 6 nhé?". Lại trốn tránh ngày thứ 7, nhưng thế là tốt rồi, hãy vậy đã rồi mình sẽ có cách. Tôi tự nhủ như vậy.
Chiều thứ 6, rời cơ quan, tôi dự định đi đón nàng thì nhận được tin nhắn "anh về ngay nhé, không cần đón em". Tôi phi vội về nhà và nàng đã đứng trước cửa với lỉnh kỉnh các loại túi nilon chuyên dùng đi chợ. Nàng luôn vậy, luôn tạo ra những điều bất ngờ. Tôi mở cửa và nàng bước vào, dừng một phút, đảo mắt nhìn rồi từ từ đi thẳng vào bếp. Nàng đặt các túi thực phẩm lên bàn bếp, đeo tạp dề, mở các ngăn kéo tìm dao; thớt; rổ ... Nàng thực sự đã trở thành bà chủ nhà. Tôi lại gần ngắm nhìn nàng nấu ăn. ... Mùi thức ăn thơm lừng hoà quyện với mùi nước hoa thoang thoảng bốc ra từ chiếc cổ trắng ngần làm tôi không kìm được nữa. Tôi tắt bếp, bế bổng nàng lên. Tôi hôn lên má, lên môi, lên cổ nàng. Tình yêu cộng với những nghi ngờ hành hạ tôi đã cho tôi sức mạnh nhưng làm mất lí trí trong tôi. Tôi giật tung tạp dề, giật tung cúc áo. Nàng lấy hai cánh tay che hai bầu vú xinh xắn, tròn trịa và rắn chắc. Tôi gạt phắt hai cánh tay nàng và vùi đầu vào hai bầu vú. Rồi không biết từ lúc nào, tôi có cảm giác như đang ở thiên đường, cảm xúc thăng hoa dâng trào từng đợt, từng đợt. Nàng rên rỉ và hai cánh tay ghì lưng tôi thật chặt, thật chặt. ... Không biết tôi đã thiếp đi bao lâu. Khi tỉnh dậy, tôi thấy nàng nằm co ro một bên, một tay giữ chặt tấm chăn che lên đến cổ. Nàng nhìn tôi không hề trách móc và nói "anh cứ ngủ một chút đi nhé". Khi tỉnh dậy lần 2, tôi không thấy nàng đâu. Tôi bật dậy, mặc quần áo và đi ra phòng khách. Nàng đang sắp bát đũa lên bàn ăn. Không ngờ những chuyện kể tưởng như tầm phào hàng ngày lại giúp nàng hiểu tôi đến vậy. Trên bàn là những món ăn tôi rất thích, nào là món gan rán, món khoai tây nghiền... Tuy là những món rẻ tiền thôi nhưng một gã sống độc thân như tôi có ngủ mơ cũng chẳng bao giờ biết gan rán cần tẩm gì và khoai tây nghiền cần cho gì để nó có vị béo và ngậy
Sau bữa ăn, tôi cùng nàng thu dọn bát đĩa. Chỉ một loáng, chồng bát đĩa đã sáng choang và nằm gọn gàng trong tủ bếp. Rồi nàng đi từ đầu đến cuối bàn bếp, vừa đi vừa lau chùi cho đến khi nó sạch bóng lên. Trời, nàng sinh ra như để làm nội trợ vậy. Nhìn tấm thân mảnh mai của nàng đi lại nhẹ nhàng, uyển chuyển tôi không kìm nén nổi. Tôi chạy đến ôm chầm nàng từ phía sau. Nàng gỡ nhẹ tay tôi ra, nắm bàn tay tôi và kéo tôi ra ngồi ở salon trong phòng khách. Tự nhiên ý nghĩ về ngày thứ 7 lại xuất hiện trong đầu tôi. "Thứ 7 sau đến chiêu đãi anh nhé?", tôi hỏi. Nàng tựa đầu vào vai tôi "sớm hơn được không anh, thứ 6 nhé?". Đáp lại câu hỏi của tôi là một câu hỏi khác. Không, cũng không hoàn toàn là câu hỏi mà là câu quyết định thì đúng hơn. Tôi nhận thấy trong câu nói rất dịu dàng ấy có sự quyết đoán không gì thay đổi được. Tốt nhất là cứ chấp nhận đi đã rồi sẽ làm sáng tỏ mọi chuyện sau. Và những tuần tiếp theo, chiều tối thứ 6 nào cũng mang đến cho cả hai những thời khắc tuyệt vời nhất. Một lần, trong khi nàng đang nằm trong vòng tay tôi, tôi vờ như vô tình hỏi nhỏ: "dạo này em có bận lắm không? Em có phải đi làm thêm không?". Tình cờ qua một người quen biết nàng mà tôi biết công việc của nàng khá bận rộn và hầu hết các đồng nghiệp của nàng đều làm thêm cho các công ty tư nhân vì họ rất thiếu những người làm trong lĩnh vực của nàng. " Công việc em vẫn vậy và em chỉ làm thêm vào chủ nhât". Trời, tôi cứ hi vọng nàng sẽ nói là đi làm thêm vào thứ 7. "Vậy thứ 7 em bận gì?". Nhưng tính sĩ diện của thằng đàn ông trong tôi kịp giữ chặt câu hỏi này nơi đầu lưỡi . Hơn nữa tôi biết tính nàng, nếu cần xẻ chia thì nàng sẽ kể cho tôi ngay, còn nếu nàng không muốn thì chẳng có ai cạy răng nàng được. Tôi thở thật sâu và chậm rãi để cố kìm nén cảm giác nghi ngờ ghen tuông, khi đó chỉ chực bùng lên thành cơn bão. Nàng xoay người về phía tôi, bàn tay trái kê cao đầu âu yếm nhìn vào mắt tôi, bàn tay phải vuốt nhẹ nhàng má bên trái tôi rồi xuống cổ và xuống ngực... . Nàng đã hiểu nỗi nhức nhối đang tra tấn tôi và nàng muốn xoa dịu nó. Quả thật nàng đã thành công. Bàn tay mềm mại dịu dàng của nàng như muốn nói "em dành cho anh tất cả mà, đừng buồn anh nhé". Tôi không phải là loại đàn ông quá sâu sắc nên mọi chuyện cho qua rất nhanh và chỉ mong thời gian trôi thật nhanh để đến chiều tối thứ 6 tôi được chìm đắm bên cạnh nàng. Thỉnh thoảng tôi cũng chạnh lòng khi có ai đó vô tình nhắc đến thứ 7, nhưng rồi tôi tự trách mình sao tham lam quá vậy, hãy để nàng có một chút thời gian riêng tư. Dần dần tôi cảm thấy ngày càng ngày càng dài và đêm gần như ngừng trôi, một tuần hình như không phải chỉ có 7 ngày, bóc lịch mãi mà vẫn chưa thấy ngày thứ 6 đâu cả. Lúc đó tôi chợt hiểu ra rằng tôi không thể sống thiếu nàng một ngày nào nữa và tôi dự định sẽ ngỏ lời với nàng.
Sáng thứ 7, sau một tối ở gần nàng, tâm trạng tôi rất phấn khích. Tôi nằm dài trên giường và hình dung nét mặt, ánh mắt của nàng ra sao khi tôi ngỏ lời. Bỗng chuông điện thoại đổ dài. Chết tiệt, kẻ nào sáng ra đã phá bĩnh vậy, phá mất cái cảm giác lâng lâng mà tôi đang cinema trong đầu. Đối với tôi bây giờ chỉ có điện thoại của nàng là có ý nghĩa, mà hôm nay là thứ 7. Tôi uể oải nhỏm người dậy, với lấy cái điện thoại và dí vào tai. "Alo, tao đây, tao vừa ra Hà Nội hôm qua, đi uống cafe đi". Hoá ra thằng bạn chí cốt của tôi gọi điện. Nó vào thành phố Hồ Chí Minh công tác sau khi ra trường. Hai đứa hẹn nhau ra Quán Gió ở công viên Lê Nin. Ở Hà Nội bây giờ, tìm một chỗ để vừa nhâm nhi ly cafe vừa trò chuyện và hưởng khí trời, thật không dễ. Tôi gửi xe bên ngoài rồi lững thững đi vào công viên. Công viên đầu giờ sáng khá đông người, chỗ họ tụ tập để nhảy nhót, chỗ họ trò chuyện chít chát với nhau sau buổi tập thể dục, rồi ăn uống đủ cả. Tránh chỗ đông người, tôi đi vòng ra chỗ khuất để tìm sự yên tĩnh. Trên bãi cỏ rộng mênh mông, lác đác tôi trông thấy các đôi nam nữ đang tìm chỗ để trải những tấm nilon. Chắc là các cô cậu sinh viên đang tìm chỗ picnic vào thứ 7. Chẳng có chỗ nào đi picnic lại rẻ hơn ở đây, thật là phù hợp với các cô cậu đang còn kí sinh vào bố mẹ. Tôi đảo mắt nhìn quanh để xem đi đường nào tới Quán Gió cho tiện. Bất chợt tôi nhìn thấy ai đó rất giống nàng. Trời đất, sao lại có người giống nhau đến vậy. Tôi dụi mắt, nấp sau một thân cây bằng lăng và nhìn kỹ. Ôi, vẫn cái áo màu be hồng và cái chân váy đen bó sát người để lộ đôi chân săn chắc, cái hông đầy đặn và cong ra sau, cái eo tròn lẳn, chẳng phải là nàng thì là ai nữa. Chỉ một lần duy nhất tôi thấy nàng mặc bộ này lúc tôi gặp lại nàng ở bến xe bus để làm quen, nhưng vì ấn tượng quá nên tôi không thể nào quên. Tự nhiên tôi thấy choáng váng, chân như khuỵu xuống. Tôi tì một bên vai vào thân cây cho khỏi ngã và quan sát tình địch của mình
Ấn tượng đầu tiên đập vào mắt tôi là dáng vẻ cao dong dỏng với nước da trắng bủng của gã. Gã trắng đến nỗi chiếc áo màu be hồng mà gã đang mặc cũng không thể phản chiếu một chút ánh hồng nào lên khuôn mặt gã. Đúng là đồ cớm nắng. Thường đàn ông loại này có bộ tóc mỏng và mềm nhưng tóc gã lại dày và cứng đơ. Trong khi những lọn tóc quăn của nàng lất phất bay ra đằng sau, thì các sợi tóc của gã hầu như không lay động. Mà sao thế nhỉ, gã cũng đang vận một chiếc áo màu be hồng giống hệt màu áo của nàng, tưởng như hai cái áo cùng cắt ra từ một khổ vải. Chỉ khác là chiếc áo của gã được đóng thùng trong chiếc quần kaki sáng màu, lại thêm đôi kính cận trên trán, trông gã có vẻ thư sinh. Mà chắc gì là kính cận! Khéo kính không số cũng nên. Tôi lạ gì những thằng cha trong đầu thì rỗng tuyếch mà lúc nào cũng tỏ ra uyên bác với đôi kính trắng to đùng và một cái cặp đen bóng lộn. Tôi biết tỏng trong chiếc cặp đó chứa mỗi cái áo mưa với toàn đồ chổi cùn rế rách và chẳng có một tờ giấy nào cả chứ đừng nói là một cuốn sách. Gã đi khoan thai bên cạnh nàng, hai tay đút túi quần. Nàng đi bên trái gã, vai trái nàng đeo một túi căng phồng và tay phải nàng xách vài cái túi nilon lớn, chắc khá nặng. Tôi đoán vậy khi nhìn thấy vai nàng hơi đổ nghiêng về phía gã. Đúng là đồ cậu ấm, tôi nguyền rủa gã khi thấy gã có vẻ bàng quan không để ý đến sự nặng nhọc của nàng. Chắc gã là con trai duy nhất trong nhà, quen được mẹ và các bà chị chăm sóc nên quên hẳn bổn phận nam nhi của đấng mày râu. Của đáng tội, thỉnh thoảng gã cũng với tay định nhấc vài cái túi nilon nhưng nàng lại khéo léo chuyển nó sang tay khác. Dù sao gã cũng là một kẻ vô tâm hoặc đồ đạo đức giả, cứ làm ra vẻ muốn đỡ cho nàng lắm. Tôi mà là hắn, tôi sẽ dành bằng được để mang vác tất, kế cả cõng nàng trên lưng, ôi thật là một diễm phúc. Nàng và gã sóng đôi, vừa đi vừa nói chuyện. Chắc chuyện tếu lắm đây, tôi nghĩ vậy khi thấy đôi vai nàng thỉnh thoảng lại rung lên, chắc nàng đang cười. Tôi chợt giật mình khi nhận thấy cả hai đang đi về phía Quán Gió. Làm sao bây giờ nhỉ? Tôi sờ tay vào chiếc iphone trong túi quần. Tôi muốn điện thoại cho thằng bạn để tìm một quán cafe khác. Nhưng hay nhỉ, người phải chạy trốn là nàng chứ, sao lại là tôi! Gặp nàng, càng tốt, tôi cũng đang muốn thét vào mặt nàng, muốn lột vỏ cái bộ mặt thỏ non của nàng. Muốn hả hê cho gã kia thấy rằng gã đang vớ phải một con cáo, đừng có mà tưởng bở... . Không, như thế thì tầm thường quá. Tôi muốn làm cho nàng phải đau khổ và nuối tiếc khi đánh mất một con người cao thượng như tôi. Tôi sẽ lại gần nàng, vui vẻ chúc nàng hạnh phúc và quan trọng nữa là chứng minh cho nàng thấy tôi tình cờ có mặt ở đây vì cuộc hẹn với thằng bạn nối khố. Một thằng đàn ông như tôi đời nào lại giở cái trò "thám tử"! Tôi vuốt lại mái tóc, chỉnh lại cái áo vào trong quần, ngẩng cao đầu thẳng tiến về phía Quán Gió. Đột ngột, tôi thấy nàng dừng lại dưới một gốc cây cách Quán Gió chừng vài chục mét. Nàng đặt đống túi xách xuống thảm cỏ rồi mở một chiếc để lấy ra tấm nilon trải lên trên. Nó cũng có màu be hồng. À ra vậy, ngôi nhà ngày thứ 7 của họ là đây. Tôi đi lảng ra xa, vòng ra phía sau của Quán Gió rồi bước vào và tìm một chỗ gần cửa sổ, nơi tôi có thể quan sát nàng từ bên trong. Nàng bày ra đủ thứ: các chai nước ngọt, hoa quả, các đồ ăn làm sẵn, một quyển sổ và cuối cùng là một cái gối nhỏ cũng màu phấn hồng. Thật là một bữa tiệc lãng mạn.... . "Mày đến lâu chưa? Làm gì mà ngây người ra vậy?". Giọng nói oang oang khiến tôi bừng tỉnh. Thằng bạn tôi đến. Tôi giơ bàn tay hờ hững bắt tay nó. Cái thằng này trước kia đã nhiều lần tôi phải chỉnh đốn nó vì chuyên môn " giờ cao su" nhưng hôm nay tôi lại hơi khó chịu khi nó đến đúng giờ. Tôi gọi hai ly cafe, một bao thuốc lá và liếc mắt qua cửa sổ. Tự nhiên tôi cảm thấy ngột thở, cái thằng cớm nắng chết dẫm ấy đang ôm nàng và bàn tay nàng đang vuốt ve cánh tay hắn, một cử chỉ rất quen thuộc mà nàng thường dành cho tôi mỗi khi muốn tôi yên lòng. Rồi hắn buông nàng ra và từ từ nằm xuống. Đồ lười biếng chết tiệt. Tôi thầm rủa. Nàng vội tựa lưng vào gốc cây, duỗi hai chân, đặt cái gối lên đùi và nhẹ nhàng kế đầu hắn lên. Nàng mở quyển sổ và đôi môi mấp máy, rồi thỉnh thoảng nàng lại đưa một vật gì đó vào mồm hắn. Từng ấy tháng trời quen biết nàng, chưa bao giờ nàng dành cho tôi đặc ân này. Lồng ngực tôi muốn vỡ tung ra, chân tay tôi như tê dại, tôi định cầm ly cafe lên nhưng sao nó nặng thế, tôi không nhấc nổi. Bỗng như có tiếng ai đó nói trong đầu tôi: con công khoác bộ lông con hải yến, con cáo khoác bộ lông con thỏ. Họ cứ hát đi hát lại mãi câu này. Rồi mắt tôi nhoè đi và chỉ thấy mặt nàng nhạt nhoà trong đám cáo và thỏ. Không biết làm thế nào tôi về được nhà, cũng không biết thằng bạn tôi nói gì và tôi đã nói gì với nó. Chỉ biết rằng đến tối một thằng bạn khác mò đến nhà tôi. Nó bảo: "tao có thằng bạn làm ở viện tâm thần trung ương, tao và mày đến nhà nó chơi đi". Tôi hiểu là nó đang lo lắng cho tôi và thầm nghĩ :" chính người nào vào hoàn cảnh như tôi mà vẫn tỉnh táo mới cần phải đến Châu quỳ điều trị". Tôi đã từ chối với lí do là mệt.
Sau khi tiễn thằng bạn về, căn phòng trở nên quá rộng và quá yên tĩnh. Yên tĩnh đến nỗi mỗi tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ treo tường nghe thình thịch như tiếng búa tạ đập vào đầu tôi khiến nó đau buốt. Tôi loạng choạng đứng dậy, mò ra phòng khách tìm chai rượu ngâm. Tôi muốn uống, tôi muốn say, tôi muốn quên đi tất cả... Rồi tôi lịm đi.... .
Sau khi tiễn thằng bạn về, căn phòng trở nên quá rộng và quá yên tĩnh. Yên tĩnh đến nỗi mỗi tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ treo tường nghe thình thịch như tiếng búa tạ đập vào đầu tôi khiến nó đau buốt. Tôi loạng choạng đứng dậy, mò ra phòng khách tìm chai rượu ngâm. Tôi muốn uống, tôi muốn say, tôi muốn quên đi tất cả... Rồi tôi lịm đi.... .
Một điệu valse du dương vang lên đánh thức tôi dậy. Nó phát ra từ chiếc iphone tôi để đầu giường. Tôi nhìn đồng hồ: 7 giờ, chủ nhật. Nàng điện thoại cho tôi trước khi đi làm. Tôi bật dậy, vồ lấy cái iphone và chỉ tích tắc sau tôi lại ném nó xuống giường. Hai bàn tay tôi tự nhiên nắm chặt lại và nó cứ rung lên bần bật. Điệu valse kết thúc, một phút sau lại vang lên, rồi lại dừng, rồi lại vang lên. Sau 3 lần vang lên từng đợt thì tắt hẳn. Nàng đã điện thoại liên tục cho tôi 3 lần. Nàng rất đam mê nhảy, đây là bản valse mà nàng thích nhất. Tôi đã download nó vào cái iphone để làm chuông nhạc chờ cho riêng nàng. Đến trưa cái iphone lại rung lên 3 lần, vẫn điệu valse du dương ấy. Kệ xác, mày cứ rung đi và tôi hình dung ra bộ dạng của nàng ở bên kia đầu dây. Nàng đi đi lại lại vừa cầm điện thoại chờ đợi vừa gặm móng tay của ngón chỏ, động tác nàng thường làm mỗi khi có chuyện gì lo lắng. Rồi nàng ngồi ngửa người ra sau, tựa đầu vào thành ghế, hai tay khoanh trước ngực, mắt nhắm nghiền lại, nàng đang rất buồn. Nàng nhắm mắt để khoá chặt những giọt nước mắt không cho nó trào ra. Ôi, thật hả hê. Đến tối nàng nhắn tin cho tôi: "anh có ổn không?". "Đang ngồi trước máy tính". Tôi trả lời cộc lốc và không ăn nhập gì với câu hỏi. "Anh điện thoại cho em nhé?". " Máy hỏng không điện thoại được". Tôi nhắn tin từ chối. Tôi chắc mẩm lúc đó nàng sẽ điện thoại cho tôi, cố gặng hỏi tôi lí do sao lại lạnh lùng đến thế và tôi sẽ giả bộ thờ ơ, lấp lửng, bóng gió nói về cái sách của Tào Tháo để nàng hiểu rằng tôi sẵn sàng phụ nàng trước còn hơn để nàng phụ tôi. Rồi nàng sẽ cuống lên, sẽ lo lắng, sẽ ngờ vực, sẽ đau khổ... . Tôi muốn nàng phải nếm mùi cái cảm giác vật vã mà tôi từng phải trải qua. Tôi đắc thắng ngồi chờ. Một giờ trôi qua, rồi hai giờ ... cái iphone cứng đầu vẫn im lặng.
Ngày thứ 2, thứ 3 rồi những ngày tiếp theo...... trôi qua. Không một bản valse nào. Sao mà nhớ nó đến thế. Tôi bật iphone, mở vào phần cài đặt chuông nhạc chờ dành cho nàng, bấm một cái và điệu valse du dương lại vang lên. Tim tôi đập loạn xạ, cái cảm giác hồi hộp như sắp được nghe giọng nói ấm áp của nàng ập đến. Tôi cứ bật đi, bật lại và nhắm mắt để tận hưởng âm thanh da diết đến ngọt ngào và cái cảm xúc xao xuyến đến kì lạ đó. Không biết ai sáng tác mà hay thế ?, à mà bài valse tên là gì nhỉ? Tôi tự hỏi. Trước kia tôi chẳng bao giờ để ý đến điều này, điều tôi quan tâm duy nhất là NÀNG. Còn bây giờ không có nàng.....hình như là "bản valse cuối cùng" thì phải. Tôi không dám chắc. Tôi bật ipad, vào google search. Đúng rồi, nó là "bản valse cuối cùng" do Barry Mason và Les Reed viết năm 1967. Và tôi đọc thấy lời của bản nhạc đã được ai đó dịch ra tiếng Việt:"Trái tim anh vỡ đôi khi em nói lời từ biệt, anh có bản valse cuối cùng với em, tất cả đã hết rồi chẳng còn gì để nói, chỉ còn nước mắt anh và ban nhạc đang chơi, la la la, la la la". Trời ơi, sao mà chớ trêu vậy. Tại sao tôi lại cài bản valse này vào cái iphone ngớ ngẩn kia chứ? Tại sao nàng lại thích cái bản valse định mệnh này cơ chứ- Cái bản valse đã dự đoán trước sự chia ly giữa tôi và nàng. Tôi trách mình và trách cả nàng nữa.
.........
.........
Thời gian là liều thuốc hiệu nghiệm nhất để làm lành các vết thương. Người ta nói vậy. Còn tôi luôn là ngoại lệ. Khắp nhà tôi đầy ắp các dấu ấn của nàng. Nàng đứng kia, bên cạnh bếp, cái tạp dề buộc chặt vào chỗ thắt lưng, cái lưng ong của nàng. Nàng ngồi kia, tựa đầu vào vai tôi thủ thi những chuyên vui buồn... . Cái ipad của tôi cũng đầy ắp các dấu ấn của nàng. Đây là mail nàng kể chuyện khi ở nước ngoài, đây là mail nàng forward vội cho tôi một mẩu chuyện cười vừa tìm thấy khi online, đây là mấy vần thơ nàng vừa ngẫu hứng... . Check mail của nàng đã thành thói quen hàng ngày như ăn và ngủ. Bao lâu rồi nhỉ, một tuần, một tháng hay một năm, tôi không biết nhưng tôi nghĩ chắc là phải là hàng thế kỉ, nàng đã không gửi mail. Tôi cứ check mail và rồi cứ đọc đi đọc lại mãi những mail cũ của nàng. Nỗi nhớ nàng da diết. Rồi tôi chợt hiểu hạnh phúc chẳng phải là cái gì quá cao siêu. Nó thật giản dị, giản dị như những điều nàng đã mail cho tôi. Không gì cưỡng nổi, như một kẻ mộng du ngày lại ngày, tôi lại đi đến bến xe bus.
Chợt tôi thấy tối sầm lại. Hai bàn tay ai đó bịt chặt hai mắt tôi và tôi ngửi thấy thoang thoảng mùi thơm quen thuộc: NÀNG. Tôi gỡ tay nàng ra. Niềm vui trào dâng. Nhưng ngay lập tức, cảm giác như tên trộm bị bắt quả tang ập đến. "Em đến để trả nợ anh". Nàng nói và vờ như không nhận ra thái độ lúng túng của tôi. "Một vé xe bus?" Tôi gượng gạo hỏi. "Vâng và cả lãi nữa chứ", nàng cười tinh nghịch trả lời. Tuy như mở cờ trong bụng nhưng tôi vẫn giả bộ thờ ơ:" như thế nào?". " Một bữa dứa xào lòng". Nàng luôn vậy, luôn đánh trúng món ăn khoái khẩu của tôi. Nàng vẫn yêu mình, tôi thầm nhủ, nhưng vẫn cảnh giác, tôi hỏi: " khi nào?". Nàng ghé sát tai tôi: " thứ 7 này nhé". "Thứ 7?", tôi như bị điện giật và buột mỗm hỏi. Đôi mắt nàng nhìn xa xăm như nhìn vào chốn vô định, giọng nàng trầm xuống: " em không còn gì làm vào thứ 7 nữa. Mọi người đã trải những cánh hoa màu be hồng lên mộ của anh ấy. Đấy là màu anh ấy rất thích". Vậy là nàng đã hiểu tôi biết hết mọi chuyện. Tự nhiên bụng tôi đau quặn lại và nước miếng cứ muốn trào ra miệng. Cảm giác thừa hưởng cái sái của người chết làm tôi lợm giọng. Nàng vẫn tiếp tục bằng giọng trầm ấm: "anh ấy là bạn học phổ thông cùng em. Em nhận lời với anh ấy ngay sau khi một người bạn cho em biết cuộc đời của anh ấy chỉ tính bằng tháng. Hôm anh gặp em ở bến xe là ngày em đưa anh ấy vào viện để điều trị hoá chất. Hàng tuần ấy được về nhà vào thứ 7. Anh ấy cần được tắm nắng, bác sĩ bảo vậy". Ra thế, tôi liên tưởng từ hoá chất đến nước da trắng bủng và bộ tóc cứng đơ của anh ta, tóc giả. Nàng nói tiếp: "anh ấy đã ra đi khá nhẹ nhàng và thanh thản". Ôi, thiên thần của tôi. Thiếu chút nữa là tôi bế bổng nàng lên và quay tít nhưng xe bus đã đến. Trước khi lên xe, nàng đưa tôi một hộp nhỏ, lớn hơn nắm tay một chút và nháy mắt: cho nó ăn cái này anh nhé!". "Nó? Nàng biết là nhà mình có nuôi chó mèo gì đâu nhỉ!". Như hiểu ý tôi, nàng bước vội lên xe rồi quay nhìn tôi, nàng tròn miệng nói giọng gió: "love". Lại thế nữa. Tôi phi về nhà, mở vội cái hộp ra. Một quả táo đỏ hồng, thơm ngào ngạt. Táo ngoại nhập có khác. Tôi nghĩ vậy khi nhìn thấy một miếng decan nhỏ dán trên vỏ quả táo. Không, không phải là decan mà là một mẩu giấy poluya màu trắng. Trên nền trắng ấy nổi bật hai chữ NIỀM TIN đỏ chót.
Lời tác giả
Tôi viết câu chuyện này vào dịp 27/2, ngày thày thuốc Việt Nam
Tôi rất biết ơn và vô cùng yêu mến những người đã sống trong nhân vật của tôi, đã truyền cho tôi cảm hứng và cho tôi sống cùng nhân vật
Tôi viết câu chuyện này vào dịp 27/2, ngày thày thuốc Việt Nam
Tôi rất biết ơn và vô cùng yêu mến những người đã sống trong nhân vật của tôi, đã truyền cho tôi cảm hứng và cho tôi sống cùng nhân vật
Trần Đức Trung gửi Dr. Oanh D.K.
Khi có người làm được điều gì đó
Bất ngờ vì có ai để ý làm đâu
Họ chỉ khen sao mà chịu khó
Tâm trí bây giờ dành những chỗ cần hơn
Lời khen cho danh vọng bạc tiền
Khi nhận được bản thảo chưa có tên, em gửiKhi có người làm được điều gì đó
Bất ngờ vì có ai để ý làm đâu
Họ chỉ khen sao mà chịu khó
Tâm trí bây giờ dành những chỗ cần hơn
Lời khen cho danh vọng bạc tiền
Tôi thấy lạ lùng, hoá ra vẫn còn em
Tôi cũng giống mọi người, cũng không khen em giỏi
Mà chỉ khẽ thầm
Em thật diệu kỳ, Oanh !
Click vào đây nhé
http://www.youtube.com/watch?v=orCiC9-p7yE
==========================================
Click xem tên bài viết http://tranductrungabc.blogtiengviet.net/disp/cat
http://www.youtube.com/watch?v=orCiC9-p7yE
==========================================
Click xem tên bài viết http://tranductrungabc.blogtiengviet.net/disp/cat
Cái Giọng Sài Gòn
Còn em nếu gặp lại ta
Nhìn ta em có biết là ta không
(thơ Bùi Giáng)
Nhìn ta em có biết là ta không
(thơ Bùi Giáng)
Tôi vào Sài gòn 1984. Tôi nhớ Sài gòn. Nhớ qua bài viết Hải Phan
http://www.taberd75.com/linh%20tinh/Saigon.htm
http://www.taberd75.com/linh%20tinh/Saigon.htm
Sinh ra và lớn lên ở Sài Gòn, trong đầu lúc nào cũng có một ý định là sẽ “thở đều” trên mảnh đất ồn ào này, ý định đó chắc sẽ giữ mãi cho đến lúc một ngày nào đó âm thầm, không bứt rứt, cắn tay áo mà mỉm cười he he he
Gọi là yêu Sài Gòn thì có phần hơi quá! Không dám gọi thứ tình cảm dành cho Sài Gòn là tình yêu, nó chưa thể đạt đến mức ấy. Cái tình với Sài Gòn là cái tình của một thằng ăn ở với Sài Gòn hơn 20 năm, cái tình của một thằng mà với nó, Sài Gòn còn quá nhiều điều níu kéo, quá nhiều chuyện để mỗi khi bất chợt nghĩ về Sài Gòn, lại thấy nhơ nhớ, gần gũi...Hồi còn đi học, vẫn hay chọc mấy đứa bạn bằng 2 câu thơ nhại :
Đèn Sài Gòn ngọn xanh ngọn đỏ
Gái Sài Gòn cái mỏ cong cong
Chuyện con gái Sài Gòn "mỏ" có cong không thì hổng có biết, chỉ biết con gái Sài Gòn có cái đầu môi cong cong, dễ làm chết người lắm, nhất là khi cánh môi be bé ấy cong lên một chữ "hônggg..." khi đứa con trai rủ rê đi đâu, năn nỉ gì đó. Lúc đó, đem gương hay kiếng soi, chắc cái mặt của đứa con trai đó tội lắm.
Mà con gái Sài Gòn có điệu đà, õng ẹo chút thì mới đúng thiệt là con gái Sài Gòn. Ai mà chẳng biết vậy. Gọi đó là cái duyên ngầm của người con gái đất Gia Định cũng chẳng có gì sai. Ai hiểu được, người đó sẽ thấy sao mà yêu mà thương đến vậy...
Có dạo đọc trong một bài viết về Sài Gòn – Gia Định của nhà văn Sơn Nam , có thấy ông viết giọng Sài Gòn, cũng như văn hóa và con người Sài Gòn là một sự pha trộn và giao thoa đến hợp nhất của nhiều nơi. Đó là những người Chăm bản địa, những người khách trú (người Hoa hay chú ba tàu), những người miền Trung đầu tiên đến đất Gia Định…Từ đó hình thành một loại ngôn ngữ vừa bản địa, vừa vay mượn của những người đi mở đất…
Giọng người Sài Gòn được xem là giọng chuẩn của miền Nam, cũng như giọng người Hà Nội được xem là giọng chuẩn của người miền Bắc. Giọng chuẩn tức là giọng không pha trộn, không bị cải biến đi qua thời gian. Như nói về giọng chuẩn của người Hà Nội, người ta nói đến cái giọng ấm nhẹ, khi trầm khi bổng, khi sắc khi thanh, và chẳng ai phủ nhận người Hà Nội nói chuyện rất hay và “điêu luyện”. Cái “điêu luyện” ấy như thuộc về bản chất của người Hà Nội mà chỉ người Hà Nội mới có được. Nếu nói là người Việt Nam nói như hát, thì đúng ra chỉ có người Hà Nội là “nói như hát” mà thôi, họa chăng chỉ còn có giọng tha thiết của người con gái xứ Huế trầm tư mới cùng được ví von như thế…
Người Sài Gòn thì khác, giọng Sài Gòn cũng khác. Không ngọt ngào …mía lùi như một số người dân Tây Nam Bộ ven vùng sông nước mênh mang chín rồng phù sa, không nặng nề cục mịch như người miền Đông Nam Bộ nóng cháy da thịt. Giọng người Sài Gòn cũng ngọt, nhưng là cái ngọt thanh hơn, nhẹ hơn. Đó là chất giọng “thành thị” đầy kiêu hãnh của người Sài Gòn, thứ giọng chẳng lẫn vào đâu được mà dù người khác có bắt chước cũng khó lòng. Dường như qua nhiều năm cùng với đất Gia Định – Sài Gòn phù hoa trong nhịp sống, trong đổi mới và phát triển, thì giọng nói của người Sài Gòn cũng trở nên “cao sang” hơn. Dù vậy, nó chính là cái “thanh” của một vùng đất một thời là thủ phủ Nam Bộ, nhưng cũng chẳng mất đi đâu cái mộc mạc không bỏ được của cái gốc chung Nam Bộ.
Giọng người Sài Gòn nói lên nghe là biết liền. Ngồi nghe hai người Sài Gòn nói chuyện cùng nhau ở một quán nước, bên đường hay qua điện thoại, dễ dàng nhận ra họ. Cái giọng không cao như người Hà Nội, không nặng như người Trung, mà cứ ngang ngang, sang sảng riêng… Mà điều đặc biệt trong cách người Sài Gòn nói chuyện cùng nhau là mấy từ “nghen, hen, hén” ở cuối câu... Người miền khác có thích hay khoái, có yêu người Sài Gòn thì cũng vì cách dùng từ “nghen, hen” này.
Khách đến nhà chơi, chủ nhà tiếp. Khách về, cười rồi buông một câu “Thôi, tôi dìa nghen!” - Chủ nhà cũng cười “Ừ, dzậy anh dìa hen!”.
Nói chuyện điện thoại đã đời, để kết câu chuyện và cúp máy, một người nói “Hổng còn gì nữa, dzậy thôi hen!”. “Thôi” ở đây nghĩa là dừng lại, kết thúc, chấm dứt gì đó. Hai đứa bạn nói chuyện cùng nhau, bắt gặp cái gì vui, quay đầu sang đứa kế bên lên tiếng “Hay hén mậy?” bằng giọng điệu thoải mái…
Giọng người Sài Gòn đôi khi diễn đạt cùng một câu nói, nhưng lại bằng nhiều cung bậc giọng điệu khác nhau, lại mang ý nghĩa khác nhau. Đám nhỏ quậy, nghịch phá, người chị mắng, giọng hơi gằn lại và từng tiếng một, có chút hóm hỉnh trong đó “Dzui dzữ hen!”.
Đám bạn cùng tuổi, ngồi chơi chung, cười đùa, một người nói giọng cao cao vui vẻ “Dzui dzữ hen!”… Người Sài Gòn có thói quen hay “đãi” giọng ở chữ cuối làm câu nói mang một sắc thái khác khi hờn giận, khi đùa vui như “Hay dzữuuu”, “Giỏi dzữưưu…!”
Nghe người Sài Gòn nói chuyện, trong cách nói, bắt gặp “Thôi à nghen” “Thôi à!” khá nhiều, như một thói quen, như cái “duyên” trong giọng Sài Gòn. Người Sài Gòn nói chuyện, không phát âm được một số chữ, và hay làm người nghe lẫn lộn giữa âm “d,v,gi” cũng như người Hà Nội phát âm lẫn các từ có phụ âm đầu “r” “xong dzồi”.
Nói thì đúng là sai, nhưng viết và hiểu thì chẳng sai đâu, đó là giọng Sài Gòn mà, nghe là biết liền. Mà cũng chẳng biết có phải là do thật sự người Sài Gòn không phát âm được những chữ ấy không nữa, hay là do cách nói lẫn từ “d,v,gi” ấy là do quen miệng, thuận miệng và hợp với chất giọng Sài Gòn..
Ví như nói “Đi chơi dzui dzẻ hen mậy!” thì người Sài Gòn nói nó… thuận miệng và tự nhiên hơn nhiều so với nói “Đi chơi vui vẻ hen!”. Nói là “vui vẻ” vẫn được đấy chứ nhưng cảm giác nó ngường ngượng miệng làm sao đó. Nghe một người Sài Gòn phát âm những chữ có phụ âm "v" như "về, vui, vườn, võng" có cảm giác sao sao ấy, không đúng là giọng Sài Gòn chút nào...
Nhìn lại một quãng thời gian hơn 300 năm hình thành và phát triển của Sài Gòn từ Phiên Trấn, Gia Định Trấn, Gia Định Thành, Phiên An, Gia Định Tỉnh…cho đến Sài Gòn, dân Sài Gòn đã là một tập hợp nhiều dân tộc sinh sống như Việt, Hoa, Kh’mer…Các sử sách xưa chép lại, khi người Việt bắt đầu đến Đồng Nai – Gia Định thì người Kh’mer đã sinh sống ở đây khá đông, rồi tiếp đó là khách trú (người Hoa), và một số dân tộc láng giềng như Malaysia, Indonesia (Java) cũng có mặt. Sự hợp tụ này dẫn đến nhiều sự giao thoa về mặt văn hóa như đàn ông không mặc quần mà quấn sà rông, nhà giầu quê bận bộ áo bà ba mầu trắng, làm ăn khi giao tiếp phải có chầu “nhậu”, cũng như những mặt khác của đời sống, trong đó dĩ nhiên phải nói đến ngôn ngữ.
Tiếng nói của người Sài Gòn không chỉ thuần là tiếng Việt, mà còn là sự học hỏi, vay mượn nhiều từ ngữ của dân tộc bạn, đâm ra mang nhiều “hình ảnh” và “màu sắc” hơn. Những từ như “lì xì, thèo lèo, xí mụi, cũ xì, cái ki …” là tiếng mượn của khách trú, những từ như “xà quầng, mình ên…” là tiếng của người Kh’mer. Nói riết đâm quen, dần dần những từ ngữ đó, những tiếng nói đó được người dân Sài Gòn sử dụng một cách tự nhiên như của mình, điều đó chẳng có gì lạ…Thêm vào đó, nó được sửa đổi nhiều cho phù hợp với giọng Sài Gòn, thành ra có những nét đặc trưng riêng.
Vậy nói cho cùng thì người Sài Gòn cũng có những tiếng gọi là “tiếng địa phương” (local dialect). Những tiếng này thể hiện rõ nhất khi người Sài Gòn nói chuyện cùng người miền khác. Nghe một người Sài Gòn nói chuyện cùng một người khác vùng, dễ dàng nhận ra những khác biệt trong lời ăn tiếng nói giữa hai người, hai miền. Có một số từ người Sài Gòn nói, người miền khác nghe rồi…cười vì chưa đoán ra được ý. Cũng như khi nghe người Huế dùng một số từ lạ lạ như “o, mô, ni, chừ, răng…” trong khi nói chuyện vậy thôi. Khác là mấy tiếng người Sài Gòn nói, vẫn có chút gì đó nó…vui vui tai, là lạ, ngồ ngộ làm sao.
Người Sài Gòn nói riêng và miền Nam nói chung, có thói quen dùng từ "dạ" khi nói chuyện, khác với người miền Bắc lại dùng từ "vâng". Để ý sẽ thấy ít có người Sài Gòn nào nói từ "vâng". Khi có ai gọi, một người Sài Gòn nói "vâng!" là trong dáng dấp của câu nói đó có giọng đùa, cười cợt.
Khi nói chuyện với người lớn hơn mình, người dưới thường đệm từ "dạ" vào mỗi câu nói. "Mày ăn cơm chưa con ? - Dạ, chưa!"; "Mới dìa/dzề hả nhóc? - Dạ, con mới!"… Cái tiếng "dạ" đó, không biết sao trong cảm giác nghe của một người Sài Gòn với một người Sài Gòn thấy nó "thương" lạ...dễ chịu mà gần gũi, nhẹ nhàng mà tình cảm lắm lắm. Cảm giác nó thật riêng so với những nơi khác. Nghe một tiếng "dạ" là biết ngay tên này là dân miền Nam cái đã rồi hẳng hay...
Một người miền khác, có thể là Bắc hoặc Trung, diễn tả một khoảng thời gian ngắn vài ngày thì nói “Từ bữa đó đến bữa nay”, còn người Sài Gòn thì nói “Hổm nay”, “dạo này”…người khác nghe sẽ không hiểu, vì nói chi mà ngắn gọn ghê. (Lại phát hiện thêm một điều là người Sài Gòn hay dùng từ “ghê” phía sau câu nói để diễn tả một sắc thái tình cảm riêng. Tiếng “ghê” đó chẳng hàm ý gì nhiều, nó mang ý nghĩa là “nhiều”, là “lắm”. Nói “Nhỏ đó xinh ghê!” nghĩa là khen cô bé đó xinh lắm vậy.)
Lại so sánh từ “hổm nay” với “hổm rày” hay nghe ở các vùng quê Nam Bộ, cũng một ý nghĩa như nhau, nhưng lại không hoàn toàn giống nhau.. Nghe người Sài Gòn dùng một số từ “hổm rày, miết…” là người Sài Gòn bắt chước người miền sông nước vậy. Nhưng nghe vẫn không trái tai, không cảm thấy gượng, vì trong người Sài Gòn vẫn còn cái chất Nam Bộ chung mà.
Nghe một đứa con trai Sài Gòn nói về đứa bạn gái nào đó của mình xem…”Nhỏ đó xinh lắm!”, “Nhỏ đó ngoan!”…Tiếng “nhỏ” mang ý nghĩa như tiếng “cái” của người Hà Nội. Người Sài Gòn gọi “nhỏ Thuý, nhỏ Lý, nhỏ Uyên” thì cũng như “cái Thuý, cái Uyên, cái Lý” của người Hà Nội thôi.
Nói một ai đó chậm chạp, người Sài Gòn kêu “Thằng đó làm gì mà cứ cà rề cà rề…nhìn phát bực!” Nghe cứ như là đùa, chẳng làm câu nói nặng nề lắm. Một người lớn hơn gọi “Ê, nhóc lại nói nghe!” hay gọi người bán hàng rong “Ê, cho chén chè nhiều nhiều, tiền ít coi!”… “Ê” là tiếng Sài Gòn đó, kiểu bắt chước Tây, coi gọi trổng không vậy mà chẳng có ý gì đâu, có thể nói đó là thói quen trong cách nói của người Sài Gòn. Mà người Sài Gòn cũng lạ, mua hàng gì đó, thường “quên” mất từ “bán”, chỉ nói là “cho chén chè, cho tô phở”… “cho” ở đây là mua đó nghen.
Nghe người Sài Gòn nói chuyện với nhau, thường bắt gặp thế này “Lấy cái tay ra coi!” “Ngon làm thử coi!” “Cho miếng coi!” “Nói nghe coi!”… “Làm thử” thì còn “coi” được, chứ “nói” thì làm sao mà “coi” cho được nè ? Vậy mà người Sài Gòn lại nói, từ “coi” cũng chỉ như là một từ đệm, dân Sài Gòn nói dzậy mà.
Ngồi mà nghe người Sài Gòn nói chuyện cùng nhau thì quái lắm, lạ lắm, không ít người sẽ hỏi “mấy từ đó nghĩa là gì dzậy ta ?” – Mà “dzậy ta” cũng là một thứ “tiếng địa phương” của người Sài Gòn à. Người Sài Gòn có thói quen hay nói “Sao kỳ dzậy ta?” “Sao rồi ta?” “Được hông ta?”…Nghe như là hỏi chính mình vậy đó, mà…hổng phải dzậy đâu nghen, kiểu như là nửa hỏi người, nửa đùa đùa vậy mà. “coi dzậy mà hổng phải dzậy”
Tiếng Sài Gòn là thế đó, nếu bạn giả giọng Sài Gòn nói chuyện, dù có giống cách mấy mà bỏ quên mấy tiếng đệm, mấy tiếng Sài Gòn riêng riêng này thì đúng là… “bạn hông biết gì hết chơn hết chọi!”. Mà giọng Sài Gòn đã thế, cách người Sài Gòn xưng hô, gọi nhau cũng có phần mang “màu sắc” riêng.
Người Sài Gòn có cái kiểu gọi “Mày” xưng “Tao” rất “ngọt”. Một vài lần gặp nhau, nói chuyện ý hợp tâm đầu một cái là người Saigon mày tao liền. Nếu đúng là dân Sài Gòn, hiểu người Sài Gòn, yêu người Sài Gòn sẽ thấy cách xưng hô ấy chẳng những không có gì là thô thiển mà còn rất ư là thân thiện và gần gũi.
Mày-tao là kiểu xưng hô hay thấy trong mối quan hệ bạn bè của người Sài Gòn. Cách xưng-hô này thấy dàn trải từ đủ các mối quan hệ bạn bè; từ bạn học giữa mấy đứa nhóc chút xíu, cho đến mấy bác mấy anh lớn lớn tuổi. Hổng biết cái máu dân Sài Gòn nó chảy mạnh quá hay sao mà thấy mấy cách gọi này nó...tự nhiên và dễ nói hơn là mấy từ như "cậu cậu - tớ tớ" của miền Bắc. Nói chuyện bạn bè với nhau, thân thiết mà gọi mấy tiếng mày mày tao tao thì nghe thật sướng, thật thoải mái tự nhiên, và khoai khoái làm sao ấy. Gọi thế thì mới thiệt là dân Sài Gòn.
Đấy là ngang hàng, ngang vai vế mà gọi nhau, chứ còn như đám nho nhỏ mà gặp người lớn tuổi hơn, đáng bậc cha, chú thì khác. Khi ấy “tụi nhỏ” sẽ gọi là chú, thím, cô, dì, hay bác và xưng “con” ngọt xớt. Có vẻ như người Sài Gòn "ưa" tiếng chú, thím, dì, cô hơn; cũng như đa phần dân miền Nam khác vậy mà. Mà có lẽ cách gọi này cũng còn tuỳ vào việc ước lượng tuổi của người đối diện. Gặp một người phụ nữ mà mình nhắm chừng tuổi nhỏ hơn mẹ mình ở nhà thì "Dì ơi dì...cho con hỏi chút...!" - còn lớn hơn thì dĩ nhiên là "Bác ơi bác..." rồi. Khi gọi một cách thân mật có ý khuyên bảo với một em nhỏ, người Sài gòn thường nói “Này, chú em…” , " Nói nào ngay...,cho nên là...''
Những tiếng mợ, thím, cậu,... cũng tuỳ vào vai vế và người đối diện mà gọi. Có người chẳng bà con thân thuộc gì, nhưng là bạn của ba mình, lại nhỏ tuổi hơn, thế là gọi là chú và vợ của chú đó cứ thế gọi luôn là thím. Gọi thì gọi thế, còn xưng thì xưng “con” chứ không phải “cháu cháu” như một số vùng khác. Cái tiếng “con” cất lên nó tạo cho người nghe cảm giác khoảng cách giữa mình với đứa nhỏ đang nói kia tự dưng… gần xịt lại. Nghe sao mà quen thuộc, và gần gũi đến lạ lùng. Tự dưng là thấy có cảm tình liền.
Nói tiếp chuyện xưng-hô, người Sài Gòn có kiểu gọi thế này :Ông đó = ổng. Bà đó = bả. Anh đó = ảnh. Chị đó = chỉ.
Không hiểu sao mà dấu hỏi tự nhiên trở nên giữ vai trò quan trọng... ngộ nghĩnh vậy nữa. Nhưng mà kêu lên nghe hay hay, đúng hông? Gọi vậy mới đúng là chất Nam Bộ - Sài Gòn á nghen.
Người Sài Gòn cũng có thói quen gọi các người trong họ theo... số. Như anh Hai, chị Ba, thím Tư, cô Chín, dượng Bảy, mợ Năm...Mà nếu anh chị em họ hàng đông đông, sợ gọi cùng là chị Hai, anh Ba mà hổng biết nói về ai thì dzậy nè, thêm tên người đó vào. Thành ra có cách gọi : chị Hai Lý, chị Hai Uyên, anh Ba Long, anh Ba Hùng, anh Sáu Lèo,thằng Tửng ...
Thêm nữa, nếu mà anh chị em cùng nhà thì tiếng "anh-chị-em" đôi khi được....giản lược mất luôn, trở thành "Hai ơi Hai, em nói nghe nè..." và "Gì dzạ Út ?"...Tôi thích cách gọi này, đâm ra ở nhà gọi Dì Út tôi chỉ là một tiếng Út gọn lỏn. Có chuyện nhờ là cứ "Út ơi...con nhờ chút!" hoặc với mấy chị tôi thì "Hai ơi Hai...em nói nghe nè!".
Cách gọi này của người Sài Gòn nhiều khi làm người miền khác nghe hơi...rối. Có lần, kể cho người bạn ở Hà Nội nghe về mấy người anh chị trong gia đình. Ngồi kể lể "anh Hai, chị Hai, dì Hai, Út, cậu Hai, mợ Hai, chú Ba..." một hồi cái bị kêu là hổng hiểu, xưng hô gì rối rắm quá chừng, làm phải ngồi giải thích lại suốt một hồi...lâu.
Cách xưng hô của người Sài Gòn là vậy. Nghe là thấy đặc biệt của cả một mảnh đất miền Nam sông nước. Cứ thế, không sang trọng, điệu đà như giọng người dân đất Bắc, cũng chẳng trầm lắng, thanh thanh như tiếng Huế Thần Kinh. Cái giọng Sài Gòn đi vào tai, vào lòng, vào cách cảm, và nỗi nhớ nhung của người Sài Gòn lẫn dân miền khác bằng sự ngọt ngào, bằng cái chân chất thật thà của truyền thống xa xưa, và bằng cả cái “chất Sài Gòn” chảy mạnh trong từng mạch máu người dân Sài Gòn. Đi đâu, xa xa Sài Gòn, bỗng dưng nghe một tiếng “Dạ!” cùng những tiếng “hen, nghen” lại thấy đất Sài Gòn như đang hiện ra trước mắt với những nhớ thương…
Gọi là yêu Sài Gòn thì có phần hơi quá! Không dám gọi thứ tình cảm dành cho Sài Gòn là tình yêu, nó chưa thể đạt đến mức ấy. Cái tình với Sài Gòn là cái tình của một thằng ăn ở với Sài Gòn hơn 20 năm, cái tình của một thằng mà với nó, Sài Gòn còn quá nhiều điều níu kéo, quá nhiều chuyện để mỗi khi bất chợt nghĩ về Sài Gòn, lại thấy nhơ nhớ, gần gũi...Hồi còn đi học, vẫn hay chọc mấy đứa bạn bằng 2 câu thơ nhại :
Đèn Sài Gòn ngọn xanh ngọn đỏ
Gái Sài Gòn cái mỏ cong cong
Chuyện con gái Sài Gòn "mỏ" có cong không thì hổng có biết, chỉ biết con gái Sài Gòn có cái đầu môi cong cong, dễ làm chết người lắm, nhất là khi cánh môi be bé ấy cong lên một chữ "hônggg..." khi đứa con trai rủ rê đi đâu, năn nỉ gì đó. Lúc đó, đem gương hay kiếng soi, chắc cái mặt của đứa con trai đó tội lắm.
Mà con gái Sài Gòn có điệu đà, õng ẹo chút thì mới đúng thiệt là con gái Sài Gòn. Ai mà chẳng biết vậy. Gọi đó là cái duyên ngầm của người con gái đất Gia Định cũng chẳng có gì sai. Ai hiểu được, người đó sẽ thấy sao mà yêu mà thương đến vậy...
Có dạo đọc trong một bài viết về Sài Gòn – Gia Định của nhà văn Sơn Nam , có thấy ông viết giọng Sài Gòn, cũng như văn hóa và con người Sài Gòn là một sự pha trộn và giao thoa đến hợp nhất của nhiều nơi. Đó là những người Chăm bản địa, những người khách trú (người Hoa hay chú ba tàu), những người miền Trung đầu tiên đến đất Gia Định…Từ đó hình thành một loại ngôn ngữ vừa bản địa, vừa vay mượn của những người đi mở đất…
Giọng người Sài Gòn được xem là giọng chuẩn của miền Nam, cũng như giọng người Hà Nội được xem là giọng chuẩn của người miền Bắc. Giọng chuẩn tức là giọng không pha trộn, không bị cải biến đi qua thời gian. Như nói về giọng chuẩn của người Hà Nội, người ta nói đến cái giọng ấm nhẹ, khi trầm khi bổng, khi sắc khi thanh, và chẳng ai phủ nhận người Hà Nội nói chuyện rất hay và “điêu luyện”. Cái “điêu luyện” ấy như thuộc về bản chất của người Hà Nội mà chỉ người Hà Nội mới có được. Nếu nói là người Việt Nam nói như hát, thì đúng ra chỉ có người Hà Nội là “nói như hát” mà thôi, họa chăng chỉ còn có giọng tha thiết của người con gái xứ Huế trầm tư mới cùng được ví von như thế…
Người Sài Gòn thì khác, giọng Sài Gòn cũng khác. Không ngọt ngào …mía lùi như một số người dân Tây Nam Bộ ven vùng sông nước mênh mang chín rồng phù sa, không nặng nề cục mịch như người miền Đông Nam Bộ nóng cháy da thịt. Giọng người Sài Gòn cũng ngọt, nhưng là cái ngọt thanh hơn, nhẹ hơn. Đó là chất giọng “thành thị” đầy kiêu hãnh của người Sài Gòn, thứ giọng chẳng lẫn vào đâu được mà dù người khác có bắt chước cũng khó lòng. Dường như qua nhiều năm cùng với đất Gia Định – Sài Gòn phù hoa trong nhịp sống, trong đổi mới và phát triển, thì giọng nói của người Sài Gòn cũng trở nên “cao sang” hơn. Dù vậy, nó chính là cái “thanh” của một vùng đất một thời là thủ phủ Nam Bộ, nhưng cũng chẳng mất đi đâu cái mộc mạc không bỏ được của cái gốc chung Nam Bộ.
Giọng người Sài Gòn nói lên nghe là biết liền. Ngồi nghe hai người Sài Gòn nói chuyện cùng nhau ở một quán nước, bên đường hay qua điện thoại, dễ dàng nhận ra họ. Cái giọng không cao như người Hà Nội, không nặng như người Trung, mà cứ ngang ngang, sang sảng riêng… Mà điều đặc biệt trong cách người Sài Gòn nói chuyện cùng nhau là mấy từ “nghen, hen, hén” ở cuối câu... Người miền khác có thích hay khoái, có yêu người Sài Gòn thì cũng vì cách dùng từ “nghen, hen” này.
Khách đến nhà chơi, chủ nhà tiếp. Khách về, cười rồi buông một câu “Thôi, tôi dìa nghen!” - Chủ nhà cũng cười “Ừ, dzậy anh dìa hen!”.
Nói chuyện điện thoại đã đời, để kết câu chuyện và cúp máy, một người nói “Hổng còn gì nữa, dzậy thôi hen!”. “Thôi” ở đây nghĩa là dừng lại, kết thúc, chấm dứt gì đó. Hai đứa bạn nói chuyện cùng nhau, bắt gặp cái gì vui, quay đầu sang đứa kế bên lên tiếng “Hay hén mậy?” bằng giọng điệu thoải mái…
Giọng người Sài Gòn đôi khi diễn đạt cùng một câu nói, nhưng lại bằng nhiều cung bậc giọng điệu khác nhau, lại mang ý nghĩa khác nhau. Đám nhỏ quậy, nghịch phá, người chị mắng, giọng hơi gằn lại và từng tiếng một, có chút hóm hỉnh trong đó “Dzui dzữ hen!”.
Đám bạn cùng tuổi, ngồi chơi chung, cười đùa, một người nói giọng cao cao vui vẻ “Dzui dzữ hen!”… Người Sài Gòn có thói quen hay “đãi” giọng ở chữ cuối làm câu nói mang một sắc thái khác khi hờn giận, khi đùa vui như “Hay dzữuuu”, “Giỏi dzữưưu…!”
Nghe người Sài Gòn nói chuyện, trong cách nói, bắt gặp “Thôi à nghen” “Thôi à!” khá nhiều, như một thói quen, như cái “duyên” trong giọng Sài Gòn. Người Sài Gòn nói chuyện, không phát âm được một số chữ, và hay làm người nghe lẫn lộn giữa âm “d,v,gi” cũng như người Hà Nội phát âm lẫn các từ có phụ âm đầu “r” “xong dzồi”.
Nói thì đúng là sai, nhưng viết và hiểu thì chẳng sai đâu, đó là giọng Sài Gòn mà, nghe là biết liền. Mà cũng chẳng biết có phải là do thật sự người Sài Gòn không phát âm được những chữ ấy không nữa, hay là do cách nói lẫn từ “d,v,gi” ấy là do quen miệng, thuận miệng và hợp với chất giọng Sài Gòn..
Ví như nói “Đi chơi dzui dzẻ hen mậy!” thì người Sài Gòn nói nó… thuận miệng và tự nhiên hơn nhiều so với nói “Đi chơi vui vẻ hen!”. Nói là “vui vẻ” vẫn được đấy chứ nhưng cảm giác nó ngường ngượng miệng làm sao đó. Nghe một người Sài Gòn phát âm những chữ có phụ âm "v" như "về, vui, vườn, võng" có cảm giác sao sao ấy, không đúng là giọng Sài Gòn chút nào...
Nhìn lại một quãng thời gian hơn 300 năm hình thành và phát triển của Sài Gòn từ Phiên Trấn, Gia Định Trấn, Gia Định Thành, Phiên An, Gia Định Tỉnh…cho đến Sài Gòn, dân Sài Gòn đã là một tập hợp nhiều dân tộc sinh sống như Việt, Hoa, Kh’mer…Các sử sách xưa chép lại, khi người Việt bắt đầu đến Đồng Nai – Gia Định thì người Kh’mer đã sinh sống ở đây khá đông, rồi tiếp đó là khách trú (người Hoa), và một số dân tộc láng giềng như Malaysia, Indonesia (Java) cũng có mặt. Sự hợp tụ này dẫn đến nhiều sự giao thoa về mặt văn hóa như đàn ông không mặc quần mà quấn sà rông, nhà giầu quê bận bộ áo bà ba mầu trắng, làm ăn khi giao tiếp phải có chầu “nhậu”, cũng như những mặt khác của đời sống, trong đó dĩ nhiên phải nói đến ngôn ngữ.
Tiếng nói của người Sài Gòn không chỉ thuần là tiếng Việt, mà còn là sự học hỏi, vay mượn nhiều từ ngữ của dân tộc bạn, đâm ra mang nhiều “hình ảnh” và “màu sắc” hơn. Những từ như “lì xì, thèo lèo, xí mụi, cũ xì, cái ki …” là tiếng mượn của khách trú, những từ như “xà quầng, mình ên…” là tiếng của người Kh’mer. Nói riết đâm quen, dần dần những từ ngữ đó, những tiếng nói đó được người dân Sài Gòn sử dụng một cách tự nhiên như của mình, điều đó chẳng có gì lạ…Thêm vào đó, nó được sửa đổi nhiều cho phù hợp với giọng Sài Gòn, thành ra có những nét đặc trưng riêng.
Vậy nói cho cùng thì người Sài Gòn cũng có những tiếng gọi là “tiếng địa phương” (local dialect). Những tiếng này thể hiện rõ nhất khi người Sài Gòn nói chuyện cùng người miền khác. Nghe một người Sài Gòn nói chuyện cùng một người khác vùng, dễ dàng nhận ra những khác biệt trong lời ăn tiếng nói giữa hai người, hai miền. Có một số từ người Sài Gòn nói, người miền khác nghe rồi…cười vì chưa đoán ra được ý. Cũng như khi nghe người Huế dùng một số từ lạ lạ như “o, mô, ni, chừ, răng…” trong khi nói chuyện vậy thôi. Khác là mấy tiếng người Sài Gòn nói, vẫn có chút gì đó nó…vui vui tai, là lạ, ngồ ngộ làm sao.
Người Sài Gòn nói riêng và miền Nam nói chung, có thói quen dùng từ "dạ" khi nói chuyện, khác với người miền Bắc lại dùng từ "vâng". Để ý sẽ thấy ít có người Sài Gòn nào nói từ "vâng". Khi có ai gọi, một người Sài Gòn nói "vâng!" là trong dáng dấp của câu nói đó có giọng đùa, cười cợt.
Khi nói chuyện với người lớn hơn mình, người dưới thường đệm từ "dạ" vào mỗi câu nói. "Mày ăn cơm chưa con ? - Dạ, chưa!"; "Mới dìa/dzề hả nhóc? - Dạ, con mới!"… Cái tiếng "dạ" đó, không biết sao trong cảm giác nghe của một người Sài Gòn với một người Sài Gòn thấy nó "thương" lạ...dễ chịu mà gần gũi, nhẹ nhàng mà tình cảm lắm lắm. Cảm giác nó thật riêng so với những nơi khác. Nghe một tiếng "dạ" là biết ngay tên này là dân miền Nam cái đã rồi hẳng hay...
Một người miền khác, có thể là Bắc hoặc Trung, diễn tả một khoảng thời gian ngắn vài ngày thì nói “Từ bữa đó đến bữa nay”, còn người Sài Gòn thì nói “Hổm nay”, “dạo này”…người khác nghe sẽ không hiểu, vì nói chi mà ngắn gọn ghê. (Lại phát hiện thêm một điều là người Sài Gòn hay dùng từ “ghê” phía sau câu nói để diễn tả một sắc thái tình cảm riêng. Tiếng “ghê” đó chẳng hàm ý gì nhiều, nó mang ý nghĩa là “nhiều”, là “lắm”. Nói “Nhỏ đó xinh ghê!” nghĩa là khen cô bé đó xinh lắm vậy.)
Lại so sánh từ “hổm nay” với “hổm rày” hay nghe ở các vùng quê Nam Bộ, cũng một ý nghĩa như nhau, nhưng lại không hoàn toàn giống nhau.. Nghe người Sài Gòn dùng một số từ “hổm rày, miết…” là người Sài Gòn bắt chước người miền sông nước vậy. Nhưng nghe vẫn không trái tai, không cảm thấy gượng, vì trong người Sài Gòn vẫn còn cái chất Nam Bộ chung mà.
Nghe một đứa con trai Sài Gòn nói về đứa bạn gái nào đó của mình xem…”Nhỏ đó xinh lắm!”, “Nhỏ đó ngoan!”…Tiếng “nhỏ” mang ý nghĩa như tiếng “cái” của người Hà Nội. Người Sài Gòn gọi “nhỏ Thuý, nhỏ Lý, nhỏ Uyên” thì cũng như “cái Thuý, cái Uyên, cái Lý” của người Hà Nội thôi.
Nói một ai đó chậm chạp, người Sài Gòn kêu “Thằng đó làm gì mà cứ cà rề cà rề…nhìn phát bực!” Nghe cứ như là đùa, chẳng làm câu nói nặng nề lắm. Một người lớn hơn gọi “Ê, nhóc lại nói nghe!” hay gọi người bán hàng rong “Ê, cho chén chè nhiều nhiều, tiền ít coi!”… “Ê” là tiếng Sài Gòn đó, kiểu bắt chước Tây, coi gọi trổng không vậy mà chẳng có ý gì đâu, có thể nói đó là thói quen trong cách nói của người Sài Gòn. Mà người Sài Gòn cũng lạ, mua hàng gì đó, thường “quên” mất từ “bán”, chỉ nói là “cho chén chè, cho tô phở”… “cho” ở đây là mua đó nghen.
Nghe người Sài Gòn nói chuyện với nhau, thường bắt gặp thế này “Lấy cái tay ra coi!” “Ngon làm thử coi!” “Cho miếng coi!” “Nói nghe coi!”… “Làm thử” thì còn “coi” được, chứ “nói” thì làm sao mà “coi” cho được nè ? Vậy mà người Sài Gòn lại nói, từ “coi” cũng chỉ như là một từ đệm, dân Sài Gòn nói dzậy mà.
Ngồi mà nghe người Sài Gòn nói chuyện cùng nhau thì quái lắm, lạ lắm, không ít người sẽ hỏi “mấy từ đó nghĩa là gì dzậy ta ?” – Mà “dzậy ta” cũng là một thứ “tiếng địa phương” của người Sài Gòn à. Người Sài Gòn có thói quen hay nói “Sao kỳ dzậy ta?” “Sao rồi ta?” “Được hông ta?”…Nghe như là hỏi chính mình vậy đó, mà…hổng phải dzậy đâu nghen, kiểu như là nửa hỏi người, nửa đùa đùa vậy mà. “coi dzậy mà hổng phải dzậy”
Tiếng Sài Gòn là thế đó, nếu bạn giả giọng Sài Gòn nói chuyện, dù có giống cách mấy mà bỏ quên mấy tiếng đệm, mấy tiếng Sài Gòn riêng riêng này thì đúng là… “bạn hông biết gì hết chơn hết chọi!”. Mà giọng Sài Gòn đã thế, cách người Sài Gòn xưng hô, gọi nhau cũng có phần mang “màu sắc” riêng.
Người Sài Gòn có cái kiểu gọi “Mày” xưng “Tao” rất “ngọt”. Một vài lần gặp nhau, nói chuyện ý hợp tâm đầu một cái là người Saigon mày tao liền. Nếu đúng là dân Sài Gòn, hiểu người Sài Gòn, yêu người Sài Gòn sẽ thấy cách xưng hô ấy chẳng những không có gì là thô thiển mà còn rất ư là thân thiện và gần gũi.
Mày-tao là kiểu xưng hô hay thấy trong mối quan hệ bạn bè của người Sài Gòn. Cách xưng-hô này thấy dàn trải từ đủ các mối quan hệ bạn bè; từ bạn học giữa mấy đứa nhóc chút xíu, cho đến mấy bác mấy anh lớn lớn tuổi. Hổng biết cái máu dân Sài Gòn nó chảy mạnh quá hay sao mà thấy mấy cách gọi này nó...tự nhiên và dễ nói hơn là mấy từ như "cậu cậu - tớ tớ" của miền Bắc. Nói chuyện bạn bè với nhau, thân thiết mà gọi mấy tiếng mày mày tao tao thì nghe thật sướng, thật thoải mái tự nhiên, và khoai khoái làm sao ấy. Gọi thế thì mới thiệt là dân Sài Gòn.
Đấy là ngang hàng, ngang vai vế mà gọi nhau, chứ còn như đám nho nhỏ mà gặp người lớn tuổi hơn, đáng bậc cha, chú thì khác. Khi ấy “tụi nhỏ” sẽ gọi là chú, thím, cô, dì, hay bác và xưng “con” ngọt xớt. Có vẻ như người Sài Gòn "ưa" tiếng chú, thím, dì, cô hơn; cũng như đa phần dân miền Nam khác vậy mà. Mà có lẽ cách gọi này cũng còn tuỳ vào việc ước lượng tuổi của người đối diện. Gặp một người phụ nữ mà mình nhắm chừng tuổi nhỏ hơn mẹ mình ở nhà thì "Dì ơi dì...cho con hỏi chút...!" - còn lớn hơn thì dĩ nhiên là "Bác ơi bác..." rồi. Khi gọi một cách thân mật có ý khuyên bảo với một em nhỏ, người Sài gòn thường nói “Này, chú em…” , " Nói nào ngay...,cho nên là...''
Những tiếng mợ, thím, cậu,... cũng tuỳ vào vai vế và người đối diện mà gọi. Có người chẳng bà con thân thuộc gì, nhưng là bạn của ba mình, lại nhỏ tuổi hơn, thế là gọi là chú và vợ của chú đó cứ thế gọi luôn là thím. Gọi thì gọi thế, còn xưng thì xưng “con” chứ không phải “cháu cháu” như một số vùng khác. Cái tiếng “con” cất lên nó tạo cho người nghe cảm giác khoảng cách giữa mình với đứa nhỏ đang nói kia tự dưng… gần xịt lại. Nghe sao mà quen thuộc, và gần gũi đến lạ lùng. Tự dưng là thấy có cảm tình liền.
Nói tiếp chuyện xưng-hô, người Sài Gòn có kiểu gọi thế này :Ông đó = ổng. Bà đó = bả. Anh đó = ảnh. Chị đó = chỉ.
Không hiểu sao mà dấu hỏi tự nhiên trở nên giữ vai trò quan trọng... ngộ nghĩnh vậy nữa. Nhưng mà kêu lên nghe hay hay, đúng hông? Gọi vậy mới đúng là chất Nam Bộ - Sài Gòn á nghen.
Người Sài Gòn cũng có thói quen gọi các người trong họ theo... số. Như anh Hai, chị Ba, thím Tư, cô Chín, dượng Bảy, mợ Năm...Mà nếu anh chị em họ hàng đông đông, sợ gọi cùng là chị Hai, anh Ba mà hổng biết nói về ai thì dzậy nè, thêm tên người đó vào. Thành ra có cách gọi : chị Hai Lý, chị Hai Uyên, anh Ba Long, anh Ba Hùng, anh Sáu Lèo,thằng Tửng ...
Thêm nữa, nếu mà anh chị em cùng nhà thì tiếng "anh-chị-em" đôi khi được....giản lược mất luôn, trở thành "Hai ơi Hai, em nói nghe nè..." và "Gì dzạ Út ?"...Tôi thích cách gọi này, đâm ra ở nhà gọi Dì Út tôi chỉ là một tiếng Út gọn lỏn. Có chuyện nhờ là cứ "Út ơi...con nhờ chút!" hoặc với mấy chị tôi thì "Hai ơi Hai...em nói nghe nè!".
Cách gọi này của người Sài Gòn nhiều khi làm người miền khác nghe hơi...rối. Có lần, kể cho người bạn ở Hà Nội nghe về mấy người anh chị trong gia đình. Ngồi kể lể "anh Hai, chị Hai, dì Hai, Út, cậu Hai, mợ Hai, chú Ba..." một hồi cái bị kêu là hổng hiểu, xưng hô gì rối rắm quá chừng, làm phải ngồi giải thích lại suốt một hồi...lâu.
Cách xưng hô của người Sài Gòn là vậy. Nghe là thấy đặc biệt của cả một mảnh đất miền Nam sông nước. Cứ thế, không sang trọng, điệu đà như giọng người dân đất Bắc, cũng chẳng trầm lắng, thanh thanh như tiếng Huế Thần Kinh. Cái giọng Sài Gòn đi vào tai, vào lòng, vào cách cảm, và nỗi nhớ nhung của người Sài Gòn lẫn dân miền khác bằng sự ngọt ngào, bằng cái chân chất thật thà của truyền thống xa xưa, và bằng cả cái “chất Sài Gòn” chảy mạnh trong từng mạch máu người dân Sài Gòn. Đi đâu, xa xa Sài Gòn, bỗng dưng nghe một tiếng “Dạ!” cùng những tiếng “hen, nghen” lại thấy đất Sài Gòn như đang hiện ra trước mắt với những nhớ thương…
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét