Sùng Bái Cá Nhân

"Có hai thứ người Nga không thiếu được

Rượu Vodka và Sùng bái cá nhân"

Ở những xã hội chưa từng được nếm trải hương vị của dân chủ tư sản – nơi mỗi cá nhân là một công dân ngang hàng với Hiến pháp – hiện tượng sùng bái cá nhân thường xuất hiện như một căn bệnh mãn tính. Căn bệnh này không chỉ khó chữa, mà còn dễ tái phát, thậm chí còn bùng phát mạnh hơn sau mỗi lần tưởng như đã “khỏi”.

Người Nga là một ví dụ kinh điển. Họ từng có một chiến dịch bài trừ "chủ nghĩa sùng bái cá nhân" hoành tráng dưới thời Khrushchev. Tưởng như tỉnh ngộ, ai dè chưa được vài thập kỷ, lại tự nguyện tái nghiện, lần này còn mê say hơn xưa. Từ “lãnh tụ thiên tài” đến “người đàn ông quyến rũ nhất hành tinh”, tất cả được nuốt trọn trong niềm phấn khích tập thể. Kết quả? Người được tôn vinh... bỏ vợ. Vì làm sao một đấng siêu phàm lại có thể bị trói buộc bởi hôn nhân trần tục?

Càng nguy hiểm hơn, khi sùng bái không chỉ dừng lại ở nhan sắc hay khí chất, mà tiến xa đến quyền lực tuyệt đối. Khi một người bị tán dương là "người quyền lực nhất hành tinh", họ dễ ngộ nhận rằng mình được phép... mở màn chiến tranh thế giới. Và nhân loại? Dĩ nhiên là “lãnh đủ”.

Chúng ta quên mất một chân lý giản dị: Nhân vô thập toàn – không ai hoàn hảo cả. Ngay cả những vĩ nhân cũng là sản phẩm của thời đại, của cả ánh sáng lẫn bóng tối. Sùng bái quá mức, không chỉ khiến quần chúng mất lý trí mà còn đẩy cá nhân được sùng bái vào bi kịch của sự cô lập và ảo tưởng quyền năng.

Thật vậy, sùng bái ai đó chẳng khác nào... đánh lễ rồi đánh lên. Hôm nay tung hô, mai kia treo cổ. Lịch sử đã chứng minh điều đó không chỉ một lần. Vấn đề là: chúng ta có học được gì từ lịch sử hay lại tiếp tục quay vòng trong điệp khúc “nghiện – tỉnh – tái nghiện"