Khiêu Vũ Ở Tashkent

 Khiêu Vũ Ở Tashkent

Tashkent, mùa thu năm đó, sương mỏng như khói trà. Trong một hội trường của hội người Việt, có tiếng nhạc vọng ra mỗi chiều thứ bảy – bolero, rumba, tango, cha cha… Người ta gọi đó là “Câu lạc bộ khiêu vũ Vietdance”. Không điều lệ, không huấn luyện, không phán xét. Ai cũng nhảy, nhảy solo, nhảy đôi, nhảy nhóm, kiểu như có súng dùng súng, ai có gươm dùng gươm ấy, chẳng ai giống ai. Người già, người trẻ, đàn ông kỹ sư, phụ nữ lao động, con lai. Cả mấy tay người Nga, người U cũng nhập hội, nhảy kiểu như chèo thuyền nhưng ai cũng vỗ tay cười.

Lúc ấy, ông Lý – kỹ sư cầu đường, người hay bị gọi vui là “Lý lảo đảo” vì nhảy điệu nào cũng lệch nhịp – bắt đầu thấy ngứa ngáy. “Không thể để như thế được,” ông nói sau một buổi trà chiều, “phải có bài bản, phải khiêu vũ cho đúng như ở Việt Nam ấy.”

Rồi sau một lần về thăm Việt Nam  ông Lý đưa một vũ sư trong nước sang cùng. Ông Hòa, năm mươi lăm tuổi, tóc bóng gel, giày nhọn, cử chỉ mượt như dây rút rèm, đã có nhiều huy chương các loại trong các cuộc thi khiêu vũ ơt Việt Nam. Buổi đầu ra mắt, ông Hòa tuyên bố:

“Khiêu vũ là đúng nhịp đầu tiên, đúng bước chân ấy. Không đúng thì sao nhảy đôi được”

Lớp học mở, người kéo đến đông nghịt. Ông Hòa cho cả hội tập đi lại, xoay trục, kiểm soát vai hông. Ai cũng cố, nhưng mặt mày căng thẳng. Tuần sau là học bước cơ bản. Có người cúi rạp kêu đau thắt lưng. Tuần thứ ba, phân vai nam – nữ rõ ràng. Có người quen nhảy đôi bạn thân cùng giới, giờ bị chia, giận dỗi.

Đến tuần thứ tư, đàn ông không đến nữa. Tây Tàu đi hết.

Chỉ còn lại hơn ba mươi bà, cô, mỗi người một lý do ở lại. Người thích nhạc. Người không muốn về nhà sớm. Người ly hôn. Người góa. Người chỉ đơn giản muốn được chạm vào thế giới theo một cách mềm mại.

Ông Hòa, dù thất vọng, vẫn tiếp tục. Các bà luyện tập nghiêm túc. Biết lùi đúng chân, quay đúng nhịp. Câu lạc bộ, từ ồn ào rôm rả, bỗng trầm mặc như lớp thiền.

Lúc ấy, có một cậu sinh viên tên là Dũng. Hai mươi lăm tuổi, học kỹ thuật cơ khí, đến Tashkent du lịch rồi vì lý do không rõ ở lại. Có lẽ cậu ấy tìm thấy ở đây cái vùng Trung Á này những gì còn nguyên vẹn như trong truyện cậu đã đọc xưa. Dũng không biết nhảy. Nhưng cậu mê nhạc và chuyển động, thích trôi, thích xoay tròn như xoáy nước. Với cậu nhanh chậm không sao, chờ nhau một tí, quan trọng là thăng bằng, ngay ngắn và thong dong. Cùng lắm thì đứng chao nhẹ thân theo giai điệu, đôi khi cho nữ quay trái, quay phả. Chán thì đổi chỗ. Đôi khi đỡ nữ ngả nghiêng. Khiêu vũ là hát bằng cơ thể. Mà cậu ta hay vừa nhảy vừa hát.

Một hôm, Dũng ngồi xem lớp học. Bà Sáu – lớn tuổi nhất nhóm – vẫy cậu lại: “Cháu nhảy với bà một bản, nhé!”

Dũng đỏ mặt: “Cháu không biết gì cả.”

“Thì nhảy như không biết, có sao đâu,” bà cười.

Dũng bước vào. Mồ hôi túa ra. Chân trái đụng chân phải. Nhưng lạ thay, bà Sáu không bối rối. Bà cứ từ từ đẩy nhịp theo tay cậu, rồi thủ thỉ: “Đừng cố đúng. Cứ nghe nhạc đã, hát đi, cứ từ từ, thong dong, thong thả.”

Tối ấy, Dũng về, mở YouTube, học từng bước rumba, waltz, tango. Nhưng cậu không học để đúng, mà để hiểu cách người ta dùng sai một cách duyên dáng.

Tuần sau, Dũng đến sớm. Lớp vẫn vắng đàn ông. Ông Hòa đang chỉnh dáng cho chị Hà: “Vai hạ xuống! Hông đẩy! Mắt nhìn chếch 45 độ!”

Dũng rụt rè: “Cháu có thể nhảy với cô Hà không ạ?”

Ông Hòa liếc: “Được. Nhưng phải đúng nhịp!”

Dũng bước vào. Vừa bước thứ ba, ông Hòa đã chặn: “Sai rồi. Chân kia!”

Dũng dừng lại. Nhưng thay vì ngượng, cậu hỏi:

“Cháu hỏi thật, nếu cả hai người cùng sai, mà vẫn cùng cười, có gọi là đúng được không ạ?”

Ông Hòa sững lại, không trả lời.

Bà Sáu bật cười: “Ông vũ sư, học trò đặt câu hay đấy!”

Dũng bắt đầu có một nhóm riêng – “Nhóm Dũng” – trong sân sau ký túc. Ở đó, không có bước đúng. Chỉ có nhạc và người. Họ nhảy kiểu gì cũng được, miễn là tôn trọng nhau, cảm nhạc thật lòng. 

Mila lần đầu đến nhóm Dũng là do... tò mò. Cô gái Nga tóc vàng sẫm, đôi mắt xanh có ánh xám của sương sớm, 18 tuổi, học trung cấp piano. Người bạn Uzbekistan rủ Mila đến, bảo rằng ở đây “người Việt nhảy mà không giống ai”. Mila bật cười. Đúng kiểu cô thích.

Buổi đầu, Mila giẫm lên chân Dũng bốn lần, xoay ngược chiều đến ba. Nhưng Dũng không nhăn mặt. Cậu chỉ nói:

“Ở đây, ai cũng bắt đầu bằng một lần sai.”

Mila ngước lên, cười:

“Vậy để em sai thêm vài lần nữa.”

Dũng ngớ người trước cái cách Mila dùng chữ “em”, rồi đỏ mặt.

Từ hôm đó, Mila đến đều. Cô thích nhạc Việt, cả những bản bolero lừ đừ lạ lẫm. Dũng thì tập phát âm tiếng Nga chỉ để nói câu “Em đẹp như buổi sáng không có tuyết”.

Mila dạy Dũng vài động tác ballet, rồi phá lên cười khi Dũng đứng một chân không vững. Dũng chỉ vào loa:

“Đây là tango. Còn trái tim thì không cần cân bằng mới nhảy được.”

Một hôm tuyết rơi dày, cả nhóm nghỉ. Chỉ có Mila đến, tay ôm một hộp bánh gừng và chiếc đĩa nhạc. Hai người vào phòng tập vắng, bật bản Waltz No. 2. Không ai nói gì. Dũng đưa tay, Mila đặt tay vào. Họ xoay chậm, không kỹ thuật, không sửa lưng vai. Chỉ có âm nhạc và một quầng hơi thở ấm.

Hôm ấy, lần đầu Mila tựa đầu vào vai Dũng.

Dũng nói nhỏ, bằng tiếng Nga đã học lỏm:

“Khó nhất không phải là đúng… mà là giữ nhau trong một nhịp bất thường.”

Mila không trả lời, chỉ đặt tay lên tim Dũng.

Sau này, khi câu lạc bộ mở dạ hội Giao thừa, Dũng và Mila là cặp nhảy mở màn. Cô mặc váy trắng ngà, chân trần. Dũng mặc áo sơ mi xanh thẫm, tay run nhẹ. Khi nhạc vang lên, cả hai nhắm mắt. Không ai đếm nhịp. Chỉ có sự dẫn dắt vô hình giữa hai người, như những kẻ học cách yêu không cần ngôn ngữ.

Có bà khán giả thở dài:

“Trẻ con giờ nhảy hay thật.”

Bà Sáu lắc đầu, mỉm cười:

“Không phải nhảy hay. Mà là nhảy thật lòng.”

Ngoài trời, tuyết rơi trắng vỉa hè.

Dũng nắm tay Mila. Cô khẽ nói:

“Với em, đúng nhất là khi nhảy với anh.”

Tin lan ra. Một số bà từ lớp ông Hòa sang chơi thử. Ban đầu còn e dè, sau thì thích. Dũng không dạy, chỉ bật nhạc và bắt đầu nhảy. Mỗi người tự sửa cho nhau.

Một lần, ông Hòa ghé qua. Thấy bà Sáu đang nhảy tango với một cậu người Uzbek, tay đặt hơi sai. Ông định sửa, nhưng bà Sáu nhìn ông, nhẹ nhàng:

“Chúng tôi không sửa gì nữa. Chúng tôi sống với nhau bằng chuyển đông, bằng giai điệu, bằng nhịp, không bằng bước.”

Ông Hòa im lặng. Rồi lặng lẽ rút lui.

Tết năm ấy, nhóm Hòa – Dũng hợp lại tổ chức dạ hội “Khiêu vũ cho đúng”. Khách mời gồm cả nhóm Hòa, nhóm Dũng, nhóm Nga, nhóm U40 thất tình, nhóm trẻ chưa yêu, cả Tây nữa… Trên sân khấu có một băng rôn viết tay chúc mừng.

Bài thứ hai là tango. Ông Lý mời bà Sáu nhảy. Mỗi bước của ông lệch nửa nhịp. Bà Sáu phải chờ, rồi mới xoay. Nhưng bà cười mãn nguyện:

“Cái sai của anh thật vừa vặn với cái đúng của tôi.”

Dũng thì nhảy với Mila. Cô cứ nhầm chân, nhưng cười mãi. Mỗi lần giẫm lên chân Dũng, cô lại nói bằng tiếng Nga pha Việt: “Xin lội chân! Nhưng yêu thì đâu cần đúng hết, phải không?”

Cả khán phòng vỗ tay.

Ngoài trời, tuyết rơi như hoa giấy. Mỗi bông sai hình, nhưng cùng đẹp.