Thứ Bảy, 4 tháng 10, 2014

Ngẫu hứng tháng 10

- Sáng nay xuống VKH làm việc. Xong rồi lại chuyện thơ văn. Lân đọc bài thơ và bảo tôi sửa. Tôi chịu. Hương bảo " Gọi cho nhà thơ Trần Sỹ Kháng bảo sửa " . Sao nhà thơ lại sửa được vè và ca dao. Phải chuyên môn hoá chứ. Nhà vè sửa vè, nhà ca dao sửa ca dao, nhà thơ cũng chỉ biết sửa thơ và Thi sỹ thì sửa Thi ca.
- Lân đồng ý luôn. Vì chính nhà toán học này đã chia cái trục Logic vụn ra bằng những " Hedge - Rào chắn " để thứ nọ không lẫn sang thứ kia mà. Giá như giải thưởng của HNV cũng chia ra như thế nhỉ, giải cho vè, giải cho ca dao, giải cho trường ca, đoản ca, giải cho thơ minh hoạ .... thì chẳng có chuyện cãi nhau của các hội viên. Cứ lo mà sáng tác.
- Thế giới phẳng nóng và chật mà người ta lại muốn phá các rào chắn để hiệu ứng đám đông lây lan cho nhanh. Ông chủ Facebook còn muốn thế giới rải nhung và thêu Hoa Nhài nữa. Loạn hết thể giới của tôi rồi.
Viết đến đây thì nhận được tin nhắn của hội học ở Kharkov trưa mai 11 h gặp nhau ở Hồ Hoàng Cầu ăn mừng " Bình an đã đến với quê hương thứ 2 ", nhớ mang theo 1k. Khách lạ thì gấp đôi. Nữ thì phải có bảo lãnh.

Gặp gỡ tháng Mười

Keywords: Giống nhau, khác nhau
-----
Lại gặp nhau ở nhà hàng Hồ Đống Đa. Có cái gì khác chứ. Lần nào cũng giống lần nào 2341 thì chán chết, thì mấy năm hãy cần gặp để điểm danh thôi. Thử tìm ra 3 cái khác của lần này xem.
- Dương thịnh Âm suy. Lần này chỉ có hai nữ, hai quý bà thì đúng hơn, ngồi với nhau trao đổi về thuốc thang bệnh tật. Đâm ra lần này các chàng hiền hẳn, chứ mọi khi có nhiều em là các chàng cứ như các Vip ấy. Nổ kinh lắm. Hôm nay còn vay nhau tiền mua xăng nữa chứ. Khổ, nhìn ra thì toàn những người lắm tài sản nhưng không có tiền tiêu. Sở hữu có nhưng khó hoặc không sử dụng.
- Coi như không có các em. Thi sỹ Kháng cũng bận ở xa, thế là hết thơ văn, hết những thứ đàn bà, chuyển sang chuyện đàn ông. Anh nào cũng như chính khách. Lúc đầu thì một nửa ủng hộ Putin, nửa kia chống. Sau xem ảnh bạn gái Putin trên mạng thì số ủng hộ tăng lên nhưng nghe chừng còn căng lắm.
- Riêng về món ăn thì tất cả giống nhau. Cứ phải có mỡ muối, bánh mì đen, trứng cá hồi, hành tây, cá sống và nồi Bors. Cái món xúp ấy cho thêm Smetana vào thì vô địch. Tôi mang thêm diếp cá nhưng chúng không biết thưởng thức. Thưởng thức cũng phải học. Mà học chúng vốn ngại từ thời ở Kharkov.
Và nỗi nhớ về Kharkov của chúng đều giống nhau. Nhớ và mong bom đạn không đến đấy.

Nhân chuyện Polemic của các nhà thơ trên FB

Keywords : Lý, Tình, Thơ, cái Đẹp, Dostoevski, Nguyễn Hoàng Đức, Jadeh, Logic Mờ, Baudelaire
-----
- Con người chỉ giống nhau một điều là không ai giống ai cả. Thơ cũng vậy. Thơ không thể giống nhau được, lại càng không thể giống người làm thơ. Suy từ thơ ra người thì chết. Thơ chỉ là cái cớ thôi, không hơn.
" Lẽ ra chúng ta cần có thêm một tôn giáo nữa: tôn giáo dành cho Thơ, cho những người mơ mộng, những kẻ muốn nói mà không biết nói gì. Họ còn không biết rõ nữa thì người nghe sao mà biết được rõ được mà cứ mổ với chả xẻ, bình với chả luận đúng sai. Có cuộc chiến nào không bắt đầu từ quyền lợi ... " - Trich từ tập truyện ngắn " Bức Tranh Thơ - Bản Tango Italiano - NXB HNV 2014 "

- " Thơ ơi sao chẳng là thơ
Ai xui thơ cứ nhận vơ thay người
Làm sao thơ biết hết tôi
Làm sao người biết được người biết thơ "- Trích từ tập thơ " Trời Đùa "
- " Liệu sau lần này tôi sẽ nghĩ khác đi về thơ không và tôi có khác đi không. Ý nghĩ thật kỳ quặc. Không, thế giới của tôi và em, bức hình Thơ đó lấp lánh ảo ảnh và những hòn sỏi bé nhỏ. Chúng mình đã nhìn hình của hai đứa lung linh trong suối và có lẽ chỉ ở đấy nó được bên nhau, hòa xen đan vào nhau. Chúng tôi không tìm thấy cái Lý của bức hình đó. Nếu có cái Lý nào đó mà tôi được chọn cho có cảm giác yên tâm thì có lẽ kiếp trước tôi và em không phải là hai nửa mà là một thôi, có thể đó là một viên sỏi. Chỉ riêng ý nghĩ này tôi đã thấy cái Lý không thể chia sẻ được. Hoặc là nó quá gần, quá riêng tư. Cái Lý chung thì lại quá xa và đồng hành với bao sự ngẫu nhiên, tình cờ mà ta cố tình không nhìn để thú nhận sự nhỏ bé và bất lực của con người. Tôi càng it nói đến cái Thiện vì khi nói ra nó, nó đã không còn nguyên vẹn rồi. Chỉ có cái Đẹp - như Dostoevski viết: “ Cái Đẹp cứu thế giới”. Nó cứu chúng ta vì một lẽ đơn sơ - nó đẹp tự nó, là bản thể của nó. “Bông hoa của em” -Tôi đã ngắt bông hoa ở bờ suối cài lên tóc em năm ấy. Em cười: “ Đấy là anh nói chứ. Bông hoa đẹp quá nhưng nó có biết chúng mình đâu mà, nó đẹp cho nó chứ”.
- - -
Thôi, thế là bài thơ cuối cùng được kết thúc với nụ cười rạng rỡ trên khuôn mặt Đức. Thật tuyệt vời. Tôi lại thấy cái Đẹp trong câu nói của Baudelaire: “Nó làm cho người anh hùng thành hèn nhát và đứa bé con thành can đảm “. Tôi muốn ra về, đói rồi, thèm ăn phở nhưng lại ngại vì mọi người bắt đầu tranh luận, ý kiến mãi. Không biết có phải biểu quyết không. Mà quyết liệt lắm. Jadeh, nhà toán học đưa ra Logic Mờ đã có lý: "Khi ai đó có cái búa trong tay thì họ chỉ thấy trước mặt chỉ là những cái đinh”. Nhiều bàn tay giơ lên đòi micro. Người ta phản ứng. Tội nghiệp cái đinh quá. Ca ngợi cái thơ của mình thì là việc có thể bỏ qua nhưng lại chê thơ của người khác thì ai chịu nổi. Đúng là điếc không sợ súng. Người ta có bao nhiêu là độc giả, người ta nổi tiếng, người ta thành đạt.
Thảo luận lên đến cao trào, có cả những lời nói đầy bức xúc, " đôi khi lại không vào Thơ mà vào tác giả của nó. Điều này tôi ghét nhất ".Bức Tranh Thơ - Bản Tango Italiano - NXB HNV 2014 "

Thứ Năm, 2 tháng 10, 2014

Thi sỹ đến sửa thơ

Giới thiệu qua ai đó thì tốt nhất là qua Card Visit. Card Visit của anh bạn Kháng này mới dài kinh : Nhà thơ hội viên hội nhà văn VN, PGS TS Vật Lý, Không đảng phái và ĐT ( cái danh hiệu cuôi ĐT ấy tôi đoán là có lẽ Đại Tá, cũng có thể là Célibataire, hỏi hắn không trả lời )
---/---
- Suốt từ Trung thu đến chơi và phê thơ tôi xong nhà thơ Trần Sỹ Kháng mất tăm. Tôi gọi thì lúc ở SG, ở HN thì lúc đang dự hội đồng KH về Vật lý, ....Gần nhất tôi gọi thì thấy ồn quá, hắn đang xem bóng đá ở sân Mỹ Đình.

- Mình không bắt chước giọng con gái được. Nếu không thử giả vờ là em a, b, c ... có khi nhà thơ lại hết bận ngay.

- Hôm nay bão xong, đang mưa Kháng lại gọi điện hẹn chiều 2 h 39 đến làm việc với tôi về bản thảo tập thơ " Trời Đùa " của tôi mà hắn cầm về hôm Trung Thu. Tôi đâm lo. Trời có thể đùa chứ anh chàng Thi sỹ kiêm TS Vật lý kiêm Đại tá này thì không bết đùa đâu

Kháng đến trả lại tôi tập bản thảo, gạch be bét. Cũng đến chục bài hắn sổ tọet, khỏang từng ấy hắn tha.

Được cái bài đầu tiên và cũng là tên tập thơ, Kháng để nguyên

Trời Đùa

1.
Chưa viết, Thơ trong Người .
Viết rồi, Người trong Thơ.
Trời đùa, cho chút mộng mơ
neo mình những lúc dại khờ cuồng si.

2.
Khi ngủ mơ là Bướm
Tỉnh dậy thấy là Người
Giấc mộng xưa Trang Tử
Biết bao giờ mới thôi

Hay trong đời là Bướm
Trong mơ lại là Người 
Vì trong mơ như thấy
Có Em và có Tôi

Còn các bài thơ khác của tôi vào tay Kháng đều được sửa ít nhiều, lung linh hẳn lên. Bài " Thời gian " của tôi

Giọt sáng tràn qua sóng sánh.
Xâu mãi rồi, vẫn trượt không vào.
Thời gian trôi, lỗ kim như nhỏ lại.
Sợi chỉ cứ tìm hoài
vương vấn 
mãi thôi.

Kháng sửa

Giọt sáng tràn qua sóng sánh.
Xâu hòai, vẫn trượt không vào.
Thời gian trôi, lỗ kim như nhỏ lại.
Sợi chỉ nào
vương vấn 
không thôi.

Các bài " Thơ Trăng " thì Kháng sửa nhiều lắm. Thi sỹ nào mà chẳng tìm đến trăng chứ có riêng Thi sỹ họ Hàn đâu

Thơ tôi viết

Ai nỡ trách trăng kia đâu cũng chiếu
Cũng mát tươi hiền dịu trong ngần
Chỉ có tôi rồ hâm có lúc
Muốn ôm trăng giữ chặt của riêng mình

Và muốn trăng cũng rên lên đau nhói
Phải bật kêu thú nhận: của anh
Nhưng rồi buông, dù vẫn không chịu hiểu
Trăng trên trời đâu phải của riêng ai

Những cuồng dại dịu đi sau cơn bão
Cả tình yêu, thứ ngu xuẩn nhất trên đời
Dẫu biết vậy sao lưỡi môi lại ngọt
Có thật không trăng cũng đã biết hôn tôi

Kháng sửa

Ai nỡ trách trăng kia đâu cũng chiếu
Cũng mát tươi hiền dịu trong ngần
Chỉ có tôi rồ hâm có lúc
Muốn ôm trăng giữ chặt của riêng mình

Và muốn trăng rên lên đau nhói
Phải bật lời tự thú: của anh
Nhưng rồi buông, dù vẫn không chịu hiểu
Trăng trên trời đâu phải của riêng ai

Những cuồng dại dịu đi sau cơn bão
Cả tình yêu thứ ngu xuẩn nhất trên đời
Dẫu biết vậy sao lưỡi môi lại ngọt
Có thật không trăng cũng đã biết hôn tôi

Có mấy chữ thôi và một dấu phảy, thế mà bài thơ thơ hơn. Nể Kháng thật

Tháng Mười 2014

- Sáng nay xuống VKH làm việc. Xong rồi lại chuyện thơ văn. Lân đọc bài thơ và bảo tôi sửa. Tôi chịu. Hương bảo " Gọi cho nhà thơ Trần Sỹ Kháng bảo sửa " . Sao nhà thơ lại sửa được vè và ca dao. Phải chuyên môn hoá chứ. Nhà vè sửa vè, nhà ca dao sửa ca dao, nhà thơ cũng chỉ biết sửa thơ và Thi sỹ thì sửa Thi ca.

- Lân đồng ý luôn. Vì chính nhà toán học này đã chia cái trục Logic vụn ra bằng những " Hedge - Rào chắn " để thứ nọ không lẫn sang thứ kia mà. Giá như giải thưởng của HNV cũng chia ra như thế nhỉ, giải cho vè, giải cho ca dao, giải cho trường ca, đoản ca, giải cho thơ minh hoạ .... thì chẳng có chuyện cãi nhau của các hội viên. Cứ lo mà sáng tác.

- Thế giới phẳng nóng và chật mà người ta lại muốn phá các rào chắn để hiệu ứng đám đông lây lan cho nhanh. Ông chủ Facebook còn muốn thế giới rải nhung và thêu Hoa Nhài nữa. Loạn hết thể giới của tôi rồi.
Viết đến đây thì nhận được tin nhắn của hội học ở Kharkov trưa mai 11 h gặp nhau ở Hồ Hoàng Cầu ăn mừng " Bình an đã đến với quê hương thứ 2 ", nhớ mang theo 1k. Khách lạ thì gấp đôi. Nữ thì phải có bảo lãnh.

Thứ Sáu, 22 tháng 8, 2014

Vũ Điệu SlowFox

Thông báo về tập truyện ngắn " BẢN TANGO ITALIANO "
(NXB Hội nhà văn 2014, giá 70 k)
=======
" Trên con đường đi, trong mỗi bước chân, trong mỗi lần vấp ngã, trong mỗi lần đứng dậy ta lại hiểu ra ta hơn, mỗi lần ta lại tìm thấy một chút Ta. Ta ngã rồi, đau quá, không chết, ta đứng dậy được rồi. Đứng thẳng lên. Ta làm được rồi. Ta lại đi rồi, lại ngẩng đầu lên, bướng bỉnh tìm kiếm, không lom khom. Đó mới là điều cần nhất. Ta vẫn không hết ngạc nhiên về mình " - Trích từ " Bản Tango Italiano ".
* Sách có bán ở Nhà Sách Trí Đức : 808 Đường Láng - Đống Đa, 158 Nguyễn Văn Cừ - Long Biên Hà Nội, T 0437757091
* Có thể liên hệ mua qua chị Lê Thiên Hương, T 0915531452
TK 11720660182017 NH Techcombank, chi nhánh Hoàng Quốc Việt HN
======

LỌ LEM
(Trích từ bản thảo tập truyện ngắn " Vũ Điệu SlowFox ") 

1~ Mai
Có lẽ phải 6, 7 năm rồi mới gặp Mai. Tự nhiên thấy xao xuyến. Không phải là vì sắc đẹp của người đàn bà này, cũng không phải ở sự quyến rũ ở dáng đi và đôi chân dài như của các cô nàng trên kênh Pro 7 của Đức trong chuyên mục " Các cô gái Florida " tôi hay xem ở Ba Lan năm xưa. Có một cái gì hài hoà cả chất Latin với Standart đầy nữ tính trong Mai. Có cái gì khá lạ đối với người Hà Nội.

Tất cả những cái đó có thể làm chết bất kỳ một gã Hà Nội nào. Đi với Mai qua sân tôi đã thấy những ánh mắt nhìn trộm, không chỉ của cánh đàn ông mà cả của chị em nữa. Nhưng thực ra những cái đó lại không làm tôi xao xuyến thật. Tôi đã từng sống ở thành phố Bechar miền Nam Algerie, nơi có những cô nàng Arab đẹp như trong truyện cổ tích. Cái đẹp bề ngoài cũng chỉ đến thế là cùng. Đây là một cái gì khác. Cái khác trong cái nhìn của Mai, trong dáng đi, trong cách xách cái túi con, trong cách đứng chờ tôi ở sân lúc tôi vào nhà xe lấy xe. Tất cả Mai ấy làm tôi thấy chất Nam Định, làm tôi lại nhớ về Nam Định, nhớ tuổi học trò, nhớ một thời của tôi, nhớ chính mình.

Mai thích Khiêu vũ. Cách đây khoảng 7 đến 10 năm gì đó Vũ sư Vũ Chí Dũng dẫn CLB Khiêu vũ Bách Khoa về Nam Định giao lưu với các CLB Khiêu vũ các tỉnh phia Bắc nhân dịp sinh nhật CLB Khiêu vũ " Nữ Hoàng - Qeen " ở Nam Định. Cậu chủ tịch CLB cùng khoa của tôi thông báo chuyến đi Nam Định đó và tôi càng hứng thú khi biết có anh Dũng cùng đi. Cũng có dịp về thăm mẹ và chị, có dịp để ngồi tán chuyện với người Vũ sư cùng quê, cùng một chuyến tàu liên vận đi du học Liên Xô xưa và cùng chuyên môn Cơ Khí. Vợ anh Dũng, cô Hà xếp chúng tôi ngồi cạnh nhau luôn " để nói chuyện hết đi, để rồi lúc ông Dũng dạy Khiêu vũ thì ông ấy tập trung mà dạy ". Chẳng là lớp Đại Học TC tôi dạy buổi tối lại cạnh ngay lớp học Khiêu vũ của đôi vợ chồng Vũ sư Dũng - Hà. Nghỉ giữa giờ tôi hay chạy sang xem và tán gẫu với anh Dũng, kệ cô Hà phải dậy đi cả chân Nữ và gánh lẫn chân Nam 

CLB Queen ở ngay Trung tâm Văn hoá Thể thao Nam Định, xây ngay trên bãi rác cạnh nhà tôi xưa. Cả tuổi thơ của tôi là đi bới ở đống rác đó. Rồi sau đó bãi rác được làm thành sân bóng để chiều nào tôi cùng lũ bạn hò hét, rê sút. Gần như từng mét đất của sân tôi thuộc lòng. Bây giờ chỗ này không còn dấu tích gì. Một toà nhà to, hiện đại, sân xi măng, cây cảnh, bãi đỗ xe chiếm hết. Chỉ bên kia đường là cái nhà thờ mái vòm vẫn mang nhiều nét xưa, những gợi nhớ thân thương và đượm buồn. Các quý ông Nam Định trông rất lịch thiệp, nhiều người mặc Gi lê, Vét đen đỏ, đi lên đi xuống bậc thềm toà nhà. Cũng mấy ông quần áo giầy trắng, đeo nơ như trong phim thời xưa, dáng trịnh trọng. Các quý bà thì hình như chỉ có hai màu đen đỏ, kiểu giống nhau sườn xám. Ô tô đỗ xong là mọi người ở Hà Nội xuống xe và lo tìm chỗ thay đồ ngay cho Nam Định nó khỏi coi thường. Cũng phải nói về phía chủ nhà Nam Định số đông là chị em. Điều này làm cho cánh Hà Nội có một số điều chỉnh về hành vi - các quý ông có thêm sự động viên kín đáo và các quý bà phải tập trung hơn. Cẩn thận không thừa.

Tôi có lẽ là nhếch nhác nhất, chẳng khác đi vào rừng, vẫn quần bò áo blouson thôi. Đưa mắt tìm xem trông số các quý ông Nam Định có ai quen không. Chẳng thấy ai. Tôi cũng không lạ. Lũ bạn tôi không chỉ ở Nam Định mà ngay bọn ở Hà Nội cũng không tự tin lắm với món Khiêu vũ này. Chắc giống tôi, vận động một tí là ra mồ hôi, mà có phải lúc nào cũng gặp may, gặp cô ngạt mũi đâu. Tôi thì khỏi phải nói, mồ hôi dầu, cô nào chịu được. Nhiều lúc tôi nhìn cảnh người ta khiêu vũ, ăn mặc rõ lịch sự mà cô nào cô ấy tay vẫn níu tay nam, mặt phải quay đi chỗ khác cho khỏi ngạt thở nghĩ thấy tội. Thực chất là vậy nhưng ông nào cũng che giấu bằng một câu giải thích giống nhau: " Cái món nhảy đầm là của đàn bà. Đàn ông đi nhảy dễ mất đi cái Nam tính trời cho lắm ". Không cãi được với hội bạn tôi đâu. Chúng luôn đúng.

Nhưng hôm ấy cuối năm ngoại lệ, trời lạnh. Trong phòng nhảy tôi tìm chỗ cởi áo ngoài ra rồi như con thú tự hít mình. Không có mùi, ổn. Mới rồi tháng trước, nhảy xong điệu Rumba cũng có một cô dúi vào tay tôi một cục nhỏ. Tôi về mở xem. Hoá ra là cái lăn nách. Tôi không dùng, chỉ giữ làm kỷ niệm. 

Nhạc nổi lên. Tôi không cầm được chạy ra nhún nhảy một mình như thời học bên Liên Xô xưa cho khí huyết lưu thông đỡ những bí bách ngồi xe vừa rồi. Nữ ế nhiều. Có nhiều chị em nhảy với nhau hoặc ngồi xem. Anh Dũng bảo tôi ra mời đi chứ. Giao lưu mà. Tôi mời. Thực ra nói là giao lưu chứ ai nhẩy với bạn nhảy của mình thôi, theo bài theo bước mà đồng diễn. Cùng CLB cũng chưa chắc đã dám mời nhau nữa là mới người CLB khác. Chỉ có tôi là điếc không sợ súng mới dám mời cái cô mà nghe mọi người lúc trên xe về Hà Nội nói là đẹp nhất ở đó. Tôi không để ý, chỉ biết rằng cô ấy tên là Mai cũng học Lê Hồng Phong, trường cấp 3 của tôi xưa, lại có bạn thân là Hoàng Ngọc Mai vợ Doanh rất thân với tôi trên Hà Nội.

Biết Mai lên Hà Nội qua trang FB của Mai, tôi gửi tin nhắn cũng qua FB hẹn Mai ra CLB gần nhà tôi xem Khiêu vũ và nghe nhạc. Xem thôi vì Mai không mang giầy. Sáng nay tôi nhắn tin định hẹn Mai để tặng em mấy đĩa nhạc và quyển sách viết về những lời khuyên trong sách " Những điều cần biết khi khiêu vũ " của chuyên gia nước ngoài góp ý cho người Việt mình nhưng Mai bận, vội về Nam Định. Thôi vậy. Hay viết một truyện về Khiêu vũ rồi gửi vào Trang FB của Mai. Về đến Nam Định là Mai cũng có quà xong rồi . Bây giờ là 9 h, phải viết nhanh vì 9 h 30 có cuộc hẹn với nghiên cứu sinh trong trường. Nhắn tin vào Bộ môn trước, có gì họ chờ vậy.

2~Lọ Lem
Hôm nọ ra công viên sáng ngồi Thiền gặp Sơn ở chỗ bãi nhảy. Không hiểu sao tôi cứ phải chỗ đông người ồn ào thì những bài tập Thiền lại có hiệu quả rõ rệt. Đó là yên tĩnh quá, một mình quá là lại hay nghĩ linh tinh. Các ý nghĩ từ tám hoánh cứ thế từ nơi nảo nơi nao rơi xuống đầu, xáo trộn tâm tôi. Người ta bảo học Thiền phải có Tăng đoàn vì thế chứ một mình, yên tĩnh thì " Dịu dàng quá, dịu dàng không chịu nổi " như trong thơ của Bergolt về mùa Thu, cái " Mùa lá rụng " ấy. Chỉ khi ồn ào, đông người thì cái ngoại cảnh đó nó lại vô hiệu hoá các ý nghĩ xa xưa, các kỷ niệm không đâu, các ám ảnh đeo bám, tự nhiên trong lòng bình an ại, thiền lại dễ mới lạ. Đúng là lấy độc trị độc, ra chỗ đông người để thấy được cô đơn, thật sự lại bóc tách được mình ra. Sơn nghe tôi giải thích điều đó thì bảo tôi luôn : " Chiều anh ra sàn đi, cái sàn mới mở ở tầng 5 nhà kia, nhạc hay lắm. Nhiều người đến đấy ngồi uống nước nghe nhạc. Anh ra đấy mà tập. Chị em thì đông. Chẳng ai biết anh. Tha hồ mà tập thụ khí ". Nghe cũng thấy hay hay. Thôi được, chiều họp đầu tuần xong đi về là tôi lên ngay sàn. Chưa có ai, chỉ có nhạc. Đặt cốc nước chè để giữ chỗ lên cái bàn xa ở góc khuất tôi bước ra sàn. Mặt gỗ khá tốt. Các huyệt khai mở, tôi dướn thẳng lên trên hai mũi chân cho trục sinh lực dọc theo xương sống căng thẳng. Như có một dải Linh Quang từ trên xuyên qua huyệt Bách hội ở đỉnh đầu tràn ngập cơ thể tôi. Lại như có một quả cầu sáng bao trùm tôi và bỗng dưng cuốn tôi đi, quay tròn. Đúng như định nghĩa về khiêu vũ của Luca Brachi " Khiêu vũ là sự khao khát của phần thẳng đứng theo phương nằm ngang " hay như Bernard Show nói " Khiêu vũ là bộc lộ sự dướn bay lên của cơ thể gắng thoát khỏi những níu kéo của sức hút trái đất ". Vừa chuyển động vừa đặt Tâm ý mình vào Đan Điền ( Đan là thuốc, Điền là vườn. Cái vườn sinh lực chân khí đó ở gần rốn là Trọng Tâm con người ) theo định nghĩa cơ bản của Khiêu vũ với " Khiêu vũ là chuyển động của Trọng Tâm theo dòng nhạc ".

Cứ thế tôi lướt quay Valse theo mọi bài khác nhau, không cần để ý đến tiết tấu của bài và vận công thu năng lượng. Tôi chỉ dừng lại khi đèn tắt và tiếng nhạc Bebop Disco nổi lên. Các đôi lục tục kéo ra. Tôi trở về chỗ ngồi, vừa lúc cô ngồi cạnh đứng dậy. Có một ông quần đen sọc, áo đen, trang phục của Vũ sư vẫy cô. Nói chung mọi người vui tập thể dục theo nhạc thì đúng hơn là khiêu vũ. Ông Vũ sư trong bộ đen ấy vừa nhảy vừa nhai kẹo, mắt nhìn đi đâu, tay cũng vậy, hời hợt. Thế mà Luca dám nói " Khi nhảy tôi cầm tay người Nữ, tôi không chỉ muốn bàn tay ấy, tôi muốn toàn cơ thể cô ấy ".

Thôi, tôi gác chuyện lý sự kiểu Tây sang bên. Đây là Khiêu vũ Ta. Thế là ổn. Tâm lại yên tĩnh. Tôi thở sâu, quán tưởng đưa dòng chân khí xuống chân. Cứ thế hết điệu này qua điệu khác. Không biết bao lâu thì lại đến Tango. Giai đệu Carmen lôi cuốn mọi người đứng dậy, tìm nhau, ra gần hết. Nam còn sót mấy ông. Nữ thì có một cô váy đỏ ngắn ngồi mình bàn đầu, hình như toàn ngồi xem là chính và từ chối mấy lần nam mời rồi. Không ông nào dám mời nữa. Cô ấy hay quay lại nhìn tôi mỗi khi đổi chân bắt chéo, còn tôi thì cố gắng không để ý đến đôi chân nuột dài đó để tập trung vào hơi thở sâu đều chậm nhẹ. Số tôi sao hay rơi vào những tình huống éo le tương tự. Thời sinh viên mới lớn ngồi bàn đầu học tiếng Nga hay bị tra tấn vì cô giáo Nga mặc váy ngắn, áo trễ cổ. Đến khi chính mình đứng giảng bài thì lại khổ vì các nữ sinh ngồi bàn đầu. Họ chuyên sơ ý về trang phục. Bao năm rồi tôi vẫn chưa quên được cái dép hồng và bàn chân trần của cô sinh viên khoa hoá hồi mới đi dạy. Cũng không quên cả hình ảnh ông thầy trẻ là tôi khi đó trong nhật ký thơ của mình.

Tại em ngồi ở bàn đầu 
Để tôi vào lớp trước sau không nhìn
Vội vàng lấy phấn vẽ hình 
Mình tôi với bảng chỉ mình tôi thôi

Tại em đuôi mắt hay cười 
Lại hay có thói cắn môi hỏi dò 
Nhỡ ra cái lũ học trò 
Hiểu lầm tôi đã vu vơ trong lòng

Tại tôi tìm mãi không xong 
Bàn chân trần chiếc dép hồng với xa 
Để tôi tính quẩn không ra 
Nghĩ là dấu cộng, viết là dấu nhân

Để tôi cứ đứng tần ngần 
Mình tôi với chiếc hài thần Lọ Lem

Thôi, quên hài thần và cô nàng Lọ Lem đi, không ngồi nữa, ra đi dạo trên sàn Tango Walk vậy và giữ cho thân thẳng, đẩy trọng tâm, vẩy mũi gót chân, điều khí. Nhưng không hểu sao như vô thức lúc đứng lên tôi lại dơ cả hai tay về phía cô gái và bước tới gần. Nếu cô ấy từ chối. Đi được mấy bước các ý nghĩ trong đầu mới khởi động lại. Không sao. " Đến lúc thèm chuyển động rồi, không dừng được, khi đó sẽ đi lững thững Tango Walk một mình, không quan trọng" - Tôi nghĩ. Thế mà cô nàng bỗng dưng lại đứng lên. Gặp may rồi, ngoài đường thân và đôi chân đẹp cô ta có biết " Hoàn thành chuyển động " nghĩa là sau mỗi bước Trọng Tâm rơi đúng chân trụ để khi tôi dẫn là bước theo ngay chứ không cần chuyển trọng tâm rồi mới bước. Như cô này thì nhảy với ai cũng được, ai dẫn cũng theo được. Kỳ lạ. Cả bước Rock tôi đỡ nàng đung đưa chao trên cạnh trong của chân cũng lung linh làm sao.

Đưa cô ta về chỗ xong, mấy điệu sau tôi đi mời các cô các bà khác theo đúng văn hoá Khiêu vũ là " Không nhảy liên tục với một người quá ba lần ". Đến điệu Valse chậm tôi lại đến mời cô ấy. Không chỉ là kỳ lạ nữa mà là kỳ diệu. Tôi khen. Cô ấy nói : " Không phải điệu Valse mà là SlowFox cơ, anh hứa, đã 6 tháng rồi. Hôm nay anh thực hiện lời hứa nhé ". Tôi ngỡ ngàng chỉ buột miệng :" Thì ra em là Lọ Lem trên sàn à ".

Hoá ra lâu rồi có lần tôi lên một sàn ở tầng 7 toà nhà trên phố nghe nhạc. Mọi người vào hết thang máy bỗng thấy một cô chạy theo, vội và bị ngã. Tôi không vào nữa mà ra đỡ cô ấy dậy, không đau, chỉ một giày bị tuột quai. Tôi ngồi chữa cho cô ấy. Cô ấy cảm ơn. Tôi đùa là không cần cảm ơn miệng mà cho tôi mời điệu Slow. Tôi nói đến đó nhìn cô ta. Ân hận vì mình quá trớn nên sửa lại là SlowFox. Cô nàng nhìn tôi khó hiểu và hỏi :" Thật ". Tôi gật đầu vì nghĩ rằng mấy người biết nhảy điệu này đâu. Mình cũng nói để mà nói thôi. Hay là để vào sàn sẽ mời cô ấy nhảy Mambo Thanh Hoá của Hoàng Thông hay Múa Lào vậy cho dễ.

Vào sàn tôi không biết cô ấy là ai. Nữ họ thay quần áo trong điểm xong thì sao nhận ra được. Với lại cô nàng khá xinh, người đẹp chắc có người sở hữu rồi.

Và tôi nhầm.

Hôm nay là ngày kỳ diệu. Vũ điệu SlowFox kỳ diệu. Chúng tôi thực sự cùng " Bay lên gắng thoát khỏi những níu kéo của sức hút trái đất, của cuộc đời "


Chủ Nhật, 10 tháng 8, 2014

VU-LAN-2014

1.
Mẹ
Những lúc trong đời hụt hẫng
Ta hay buông tuyệt vọng một tiếng Trời
Xưa đâu thế, hồi nào còn nước mắt
Mỗi khi đau ta khóc gọi Mẹ ơi

2.
Cha
Lại chuyện ngày xưa ấy
Ông Giời nặn người cha
Một nàng tiên vặn hỏi
Sao lại nặn cha cao
Chơi bi với con mình
Người Cha phải cúi xuống
Cả khi hôn cũng vậy
Làm khó thật không nên
Giời tự ái đáp lại
Trẻ con cần vươn lên
Câu hỏi này ngu quá
Thế cũng đòi làm tiên
Cô tiên khác thắc mắc
Tay cứng không vuốt ve
Cài được nơ cho trẻ
Gỡ những mảnh dầm sâu
Giới thở dài, tình yêu
Thích những điều nho nhỏ
Nhưng cuộc đời sóng gió
Khi cần tựa vào đâu
Giời đã nặn rất lâu
Mới xong người cha ấy
Nặn xong rồi lại thấy
Mắt người cha ướt rồi
Giời lau vội rồi phơi
Người cha khô thô kệch
Có đứa con nào biết
Dòng lệ vẫn bên trong

3.
Con
(shared Young Moon's status)

Nếu một mai thấy cha già mẹ yếu
Hãy thương yêu và thấu hiểu song thân.
Những lúc ăn mẹ thường hay vung vãi
Hay tự cha không mặc được áo quần.

Hãy nhẫn nại nhớ lại thời thơ ấu
Mẹ đã chăm lo tã, áo, bế,bồng.
Bón cho con từng miếng ăn, hớp sữa
Cho con nằm trong nệm ấm chăn bông.

Cũng có lúc con thường hay trách móc
Chuyện nhỏ thôi mà mẹ nói trăm lần.
Xưa kia bên nôi giờ con sắp ngủ,
Chuyện thần tiên mẹ kể mãi không ngưng..

Có lúc cha già không muốn tắm
Đừng giận cha và la mắng nặng lời.
Ngày con nhỏ,con vẫn thường sợ nước
Từng van xin “đừng bắt tắm, mẹ ơi !”

Những lúc cha không quen xài máy móc
Chỉ cho cha những hướng dẫn ban đầu.
Cha đã dạy cho con trăm nghìn thứ
Có khi nào cha trách móc con dâu?

Một ngày nọ khi mẹ cha lú lẫn
Khiến cho con mất hứng thú chuyện trò
Nếu không phải là niềm vui đối thoại
Xin đến gần và hãy lắng nghe cha.

Có những lúc mẹ không buồn cầm đũa
Đừng ép thêm già có lúc biếng ăn
Con cần biết lúc nào cha thấy đói
Lúc nào cha thấy mệt muốn đi nằm

Khi già yếu phải nương nhờ gậy chống
Xin nhờ con đỡ cha lấy một tay.
Hãy nhớ lại ngày con đi chập chững
Mẹ dìu con đi những bước đầu ngày.

Thứ Tư, 16 tháng 7, 2014

Các đồng nghiệp của tôi

- Sáng nay Khôi đến chở tôi xuống ăn bảo vệ thành công đồ án tốt nghiệp cử nhân QTKD của Hà Mi, con gái Hương. Các bác Hùng, Thăng, Điền, Lân cũng đến chúc mừng.
- Niềm vui chung. Xong rồi câu chuyện sang khuyên bảo cô Tân Cử nhân chọn chồng để các bác lại có dịp ngồi uống với nhau. Cứ mỗi lần gặp nhau GS Hùng lại ngân nga bài thơ của tôi về TY. Ngân nga thôi chứ hỏi ra chẳng có anh nào hiểu về nó ra sao cả. Về gia đình, sự nghiệp thì sao mạch lạc thế.
- Một bác có điện thoại liên quan đến máy hút mỡ bụng. Con gái bác ta mua cho bố cái máy đánh mỡ bụng với lý do : Bố bé bụng đi khối cô mê. Bố phải lấy vợ thì con mới lấy được chồng chứ.
Mọi-người-còn-nói-nhiều-chuyện,buồn-vui.Tôi-thì-nói-cho-cháu-là-hãy-tin-ở-điều-kỳ-diệu.Nó-luôn-có-mà.
Thật-đấy.Lúc-tôi-nhận-được-bài-thơ.Tôi-gửi-ngay-cho-ông-bạn-độc-thân
CON GÁI ĐI LẤY CHỒNG
(thơ NGUYỄN THỊ KIM TUYẾN)
--------------
Con gái đi lấy chồng, cha uống một bữa say
Một bữa thôi, ngày mai đừng uống nữa
Trống hoắc, trống hươu, nhà ngay ngọn gió
Ai nhớ kéo mền đắp ngực cho cha
Con gái lấy chồng đâu phải xứ xa
Nhưng cũng chẳng gần như ngày hôm qua được
Khăn áo, vườn sân, vịt gà, cơm nước.
Cầu thang cao cha bước phải coi chừng
Con gái lấy chồng, cha ở với người dưng
Hàng xóm, láng giềng tối đèn tắt lửa
Con muốn nói đến người dưng khác nửa
Áo rách rồi cần người vá, cha ơi !
Con biết cha cười, nhưng chẳng phải cha vui
Mười mấy năm, đầu dầm sương, chén cơm chan nắng
Ngày bé con đau, khát lời ru, lòng cha thắt quặn
Mong người đi chỉ một chốc quây về. . .
Có bao nhiêu phụ nữ ở trên đời
Đâu phải ai cũng đều như mẹ
Đâu phải những người đến sau đều là dì ghẻ ?
Cha dạy giữ lòng tin, con thuộc đã bao năm.
Con gái lấy chồng ít bửa lại về thăm
Nhưng chẳng thể gần như ngày hôm qua được
Đi cả đời bên con, khó gì đâu cha thêm một bước
Con lấy chồng rồi cha yên dạ nghe cha !

Đứa con gái giật mình khi giọt nước chảy ra.
Từ khóe mắt người đàn ông mười mấy năm không khóc
Ừ, có khó gì đâu thêm một người đàn bà khác
Nhưng
Ngày con vu quy
Sao người đàn bà cũ vẫn không về !

Thứ Sáu, 11 tháng 7, 2014

Thăm Kiên

- Xong việc ở Viện Khoa Học ở phố Hoàng quốc Việt, mới 4 h, thôi ghé qua thăm Kiên nhà cũng trên đường về. Kiên vừa bị đụng xe, nghỉ ở nhà. Tôi muốn nghe Kiên nói về các vấn đề của mọi lĩnh vực khác nhau. Tất nhiên vì Kiên là Tiến sỹ Kinh tế nên biết trước là anh ta sẽ nói trên cách nhìn của nhà kinh tế và một trong những từ khoá của anh là " Chi phí cơ hội và Quy ra tiền ".


- Tất nhiên cũng nói để mà nói thôi. Làm sao có thể hình dung được là nhà kinh tế, tác giả của bao quyển sách viết về kinh doanh này, đi gần hết các nước Á Âu Mỹ lại ở trong cái nhà nhỏ khiêm tốn quá, lại tít sâu cái ngõ chặt. Thảo nào vợ nó bỏ là phải. Nghe anh chàng nói về các vấn đề xã hội, kinh tế, từ Biển Đông đến Ucraina, từ Abe đến Lý Quang Diệu, từ ca sỹ Lệ Rơi đến cái giường bạc tỷ của đại gia có cô vợ trẻ chân dài ... rồi cả bóng đá nữa tôi như tiết kiệm được mấy năm đọc sách. Cái giá sách cũng to thật, chẳng bù cho mình. Nhà tôi thì ngược lại, rộng to, nhiều đồ khá mới và so với Kiên thì là khá xa xỉ, chỉ thiếu mỗi cái giá sách. Tôi nghĩ về nó cũng như nghĩ về cái nồi đất của Thạch Sùng xưa vậy. Sách vở tôi dồn hết vào mấy cái hộp giấy vứt ra balcon cho khuất mắt. Còn khoảng chục quyển thì vứt lên gường trong phòng cậu con trai đang học ở London. Thấy tôi nói học Khí công để chưa bệnh, Kiên lấy luôn một quyển về Thiền xuống tặng tôi. Kiên đọc hết, hiểu hết nhưng không học. Cũng như kinh tế ấy, hiểu hết mà không làm. Hình như việc gì cũng vậy, khi biết hết hay biết quá nhiều thì chẳng còn muốn làm nữa. Điếc mới không sợ súng mà.

- Tò mò về chuyện riêng tư và dự định của Kiên một chút. Kiên cười, rót thêm bia nói : " Chuyện xa xỉ không dành cho chúng mình, ông ạ ", rồi đệm thêm tiếng Nga :" Pоскошь ". Anh bật cái máy tính, giai điệu Nga, thơ Ecenin ngân lên " Не жалею, не зову, не плачу.. . Không hối tiếc, không đau, không buồn nữa..."

Kiên nói có thật không hay có gì giấu tôi. Ở ghế tôi thấy tập thơ Heine. Thơ ông này thì buồn nhất. Lại có những tờ giấy chép thơ. Chắc thơ của anh. Chắc buồn. Thơ với thẩn, cái món này mới là xa xỉ nhất trong các đồ xa xỉ mà sao lại dây vào. Nhưng tôi lờ đi, không muốn làm anh buồn thêm. Thôi, không làm kinh tế cũng được, nhưng sao không học Thiền. Học Thiền sẽ hết buồn. Thật mà.

Thứ Năm, 10 tháng 7, 2014

Mỹ nhân và tiếng thở dài Thi Ca

Mấy-lời-giới-thiệu
-----------------

- Mấy người biết tôi họ Trần quê Nam Định kêu sao không đi họp gặp gỡ Tran Club. Tôi chỉ biết cười. Thực ra họ Trần nhiều người được khen là giỏi. Nhiều người cũng tưởng là mình giỏi thật. Chỉ ghét một cái là họ có tật mải mê rong chơi, mê gái và thi ca quá chẳng làm được gì cho đất nước nó mạnh lên, Tàu nó đỡ bắt nạt. Thế mà là hậu duệ của Trần Hưng Đạo à. Buồn thật.<!--more-->

- Thôi ai thì còn được chứ cái anh chàng bạn tôi họ Trần này được đi học nước ngoài đến Tiến Sỹ Vật Lý mà gõ vào " Sciencedirect " chẳng thấy tên tuổi hay công trình gì cả. Gõ vào Google thì có nhưng lại toàn thơ. Khổ thật

- Thấy tôi kêu ca mãi, hắn thôi làm thơ. Tưởng dành thời giờ nghiên cứu về vật liệu vỏ xe tăng tiếp cái luận án TS năm xưa thì hắn lại quay ra viết văn xuôi. Trời ạ

Hậu Trần Thi Gia với Tản văn “Mỹ nhân và tiếng thở dài Thi Ca”
( trần sỹ kháng)
==========
(Có-nhiều-chỗ-dài-không-hợp-FB-thay-bằng"....lan-mam...."--đỡ-phải-đọc)-TĐT

Hà Nội xưa gọi là Kẻ Chợ.

Đã là chợ thì người ta đến đây để Buôn Là Chính. Và tự nó hình thành ra nhiều Loại Chợ với các loại buôn khác nhau mà nay ta gọi là “Thương Trường”. Nói thế để thể hiện người nói là kẻ “Có chữ”. Nhưng thực ra riêng trong bụng ta hiện nay thì chẳng còn chữ nào. Có được chữ nào, ta đều đưa bán quách hết. Để lấy tiền Nuôi Cái Nghiệp dở hơi. Đó là Nghiệp Thi Ca. Phần thể xác thì có phàm nhân nuôi. Phần hồn thì có Loài Mỹ nhân chăm sóc. Thế mà Ta lúc nào cũng đói khát trong Huyền Giới ảo Mộng Thi Ca. Ta thương ta đã có một thời ở một Đại Thiên Nào đó. Huyền Giới của Ta sang trọng vô cùng. Ngày ngày cầm kỳ thi hoạ. Đêm dong chơi thưởng nguyệt thơm hoa. Chỉ tiếc là ta không thể nhớ. Bởi ta đang mang một thể xác của phàm nhân nơi Cõi Dục này chăng (Cõi Dục của Đại thiên Thế Giới Ta Bà, hiện ta đang sống, có sáu tầng Trời. Tính từ thấp lên cao đó là Trời Tứ Thiên vương; Trời Đạo Lợi; Trời diệm Ma; Trời Đâu Xuất; Trời Hoá lạc và Trời Tha Hoá Tự Tại Thiên. Trời Tứ Thiên Vương có ba tầng Trời nhỏ. Đó là Trời Hằng Kiều; Trời Trì Mang và Trời Kiên Thủ. Trời Đạo Lợi có 33 tầng Trời con. Một ngày ở Trời Hoá Lạc Tự Tại Thiên bằng 1600 năm ở tầng Hằng kiều nơi Ta đang sống. Một kiếp ở đây có thọ mạng đến 6000 năm)

Thể xác Ta Hạ Giới chúng sinh nuôi
Bằng phàm phẩm hay bằng gì Ta đâu cần biết
Còn Siêu linh hồn Ta do Loài Mỹ nhân bất diệt
Tháng năm chăm chút mỹ sắc và thơm hoa

Ta thảnh thơi thả hồn trong cung ngọc điện vàng
Ta tấn phong nàng Đệ nhất Thi Ca Huyền Nữ
Những Thiên khí tuyệt đỉnh hồn ta, ta trao em giữ
Để nàng sinh cho ta những Bất Tử Thi ca....(lanman).....

Nhiều kẻ sỹ sa vào nẻo tối, chuyển sang lối buôn chất xám. Buôn chất xám thì giàu nhanh nhất, bởi đầu tư ít, mà hưởng lợi nhiều. .....(lanman)....

....ta chỉ muốn nói trong bối cảnh “Chập chọang hoàng hôn” của KH, kẻ sỹ thành kẻ đi buôn thì phất lên làm giàu rất nhanh. Đã đi buôn thì thành kẻ đi buôn, đâu còn kẻ sỹ nữa. Ta rất đắc chí với hai câu thơ của ta trong Tiểu thuyết thơ “Càn Khôn nốt lặng dở dang” ở Chương “Giấc mơ”:

Làm kẻ sỹ thì thôi danh vọng
Có Danh rồi kẻ sỹ hỏi còn đâu.

Ta muốn nói vào vấn đề chính của Đất Kẻ Chợ này trong những thập kỷ cuối của thế kỷ 20 và những năm đầu của thập kỷ 21, Chợ “Chất Xám” cũng ồn ào lắm. Nhận thức được sự ngô nghê và chậm chạp của các nhà đương chức trong việc đưa Tri Thức thành hàng hoá”, Kẻ Sỹ nhảy sang thành Kẻ Buôn Chất Xám và đều trở thành ông chủ này bà chủ nọ. Xúng xính áo quần, lên xe xuống ngựa, hào nhoáng thì thôi rồi, mà tâm hồn thì khô kiệt. Nghĩ cũng đáng thương....(lanman)....

Ta lại thương cho câu thơ của Ta nói về Kiếp của Kẻ Sỹ làm quan trong cảnh chập choạng hoàng hôn của Thời mạt Pháp này:

Kiếp nào mũ áo bon chen đứng
Cay đắng trông lũ sẻ dỡn chim bằng
Kiếp nào trúc chịu khom lưng chậu
Ngao ngán hoàng hôn đẫm lệ trăng.
Kiếp nào
Góc biển chân mây nhẹ
Đắm đuối yêu,
Nguyệt ngượng mặt trời ghen
Kiếp nào
Say quá nàng thơ giận
Đoạ đày Ta tình yêu của em.....(lanman)....

Nhà trời nhìn thấy chúng sinh hạ giới xây nhà cao đến mức sắp chọc đến đít của mình rồi. Nhìn xuống đít mình mà kinh hãi. Trời này sợ thì phải kêu lên Vua trời khác cao hơn. Vua Trời tầng Hằng Kiều thì tấu lên Vua Trời Trì Mang. Vua Trời Trì Mang lại tấu lên Vua trời Kiên Thủ”. cứ thế mà kêu lên mãi. Nhưng ai giải quyết cho đây. Một ngày ở thượng giới bằng mấy trăm năm ở hạ giới. Trên ấy các Ngài giao ban một giờ thì Hạ Giới đã đi qua mấy trăm năm đi qua. Thế là chết cả nút. Vua Thượng Thiên lại phải lệnh cho các Thánh cấp dưới xây cho thêm vài địa ngục nữa. Bởi vì Luật Nhân – Quả không bỏ sót ai. Chúng sinh thì lòng tham không thể tính đếm. Thước nào mà đo được. Tội nhân thì nhiều, Địa ngục tất phải lắm. Kể ra Trời cũng phải bỏ ra khá nhiều tiền, hơi xót đấy.......(lanman)....

Ta đi ra bốn cửa ngõ thủ đô Hà Nội, cái đập vào mắt ta là đất đai phì nhiêu đã biến mất, những dự án chung cư trầm mặc, lạnh giá, điêu tàn không bóng người đã hiện ra.

Ta lại thương câu thơ của ta:

Không còn những cánh đồng phì nhiêu màu mỡ
Chỉ thấy nham nhở bê tôn cuối tận chân trời
Hồn ta đã lạnh đông điêu tàn của đá
Trước mặt ai nham nhở những khóc cười....(lanman)....

Ta lại thương cho mấy câu thơ của ta:

Cứ bao lăm một lần
Ta lại có một cơn mơ khác
Để quên đi cơn mơ đau đớn bao năm ta vừa trải qua.
Em đã từng có ta
Và ta đã từng có em – Thiên Đường xây trong Hoang mộng
Em đi rồi
Em mất ta hay ta đích thực mất em
(Trích từ tiểu thuyết thơ “Càn Khôn Nốt lặng dở dang” Chương “Giác Mơ”)

Ta xót xa và thương mẹ ta bị thằng con mất dạy mang tiền ra để xây biệt thự cho chuột ở. Còn mẹ ta thì hiên đất nhà tranh, đôi khi còn tả tơi rách nát.

Ta lại thương mấy câu thơ ta:

Rã rời mưa phên đất,
Vật vã liếp nát chiều
Mếu máo đêm nhà dột
Cụt ngọn cây vái trời

Mưa rơi bao giờ tạnh
Lạnh cóng bóng mẹ ngồi
Tiếng thở dài nghẹn ngực
Của mẹ tôi mẹ ơi.

Đưa con đi muôn nơi
Những đêm trời vô vọng
Ỳ ầm trầm luân sóng
Ở đâu đó không lời...
...............(lanman)....

Kẻ không có học thường gọi mỹ nhân là “Chân dài”. Buôn nghề này cũng “Phất lắm”. Nhà hàng khách sạn mọc lên như nấm. Ta thương câu thơ của ta trong buổi loạn ly:

Nham nhở phố trụi trần cao ốc
Ướt xanh đêm đau mái tóc thề
Đưa em về nghiêng trăng Phố Phái
Tương tư mòn lối đế đô xưa.

Nhưng biết làm sao được. Ông chủ thì nhiều, trọc phú cũng lắm. Cướp ra tiền mà không xài thì có mà điên. Vậy thì phải có một dịch vụ “Để các ông chủ, những kẻ đi buôn” thể hiện và hưởng thụ. Đó là Lầu Xanh. Thời nay ít kẻ dùng “Bồ Nhí” vì nó lôi thôi. Tốt nhất là “Ăn bánh trả tiền”. Không xả tiền vào đó thì xả đi đâu cho hết, mà làm tiền để mần chi. Đấy là lý luận và phương thức cuộc sống thường nhật của các ông chủ lắm tiền. Tiền từ đâu thì không cần biết.

Ta là thi sỹ nên thường cảm thấy cô đơn, trống vắng trong lòng. Nên mượn chén rượu để khoả lấp nhưng cơn sầu muộn đang dấy lên trong lòng. Vậy nên ai mời rượu là ta có mặt ngay. Nhưng Ta đến không phải để ăn mà để nhìn người khác ăn.

Ta nhìn người khác ăn với các trạng thái khác nhau để mà sợ.

Ta sợ hết thập loại chúng sinh ở Cõi Dục này. Sợ rồi vẫn phải lấy chất liệu để sau đó có cái gì mà viết chứ. Thi sỹ mà không đồng hành với chúng sinh thì lấy đâu ra chất liệu để mà viết. Không viết thì Thi sỹ hỏi còn đâu. Ta nhìn chúng sinh ăn để sợ, sợ để viết như thế nào, Ta kể chuyện về ẩm thực cho các ngươi nghe.

Ta trước đây thời còn ô trược về thân xác và nghiệp chứng lại thâm trọng. Công đức của ta thì mỏng. Ta chỉ biết lo xa mà không biết hoạ gần. Ta là đại diện cho loại Chúng sinh thời Mạt Pháp vậy. Ta thường nói, đấy là cái thời Ta Còn Vô Minh. Bạn nhậu của ta chính là bản thân minh. Có nghĩa là Ta Tự Nhậu Một Mình. Pháp Độc nhậu (PĐN) không phải do ta tham ăn tục uống, không dám mời bạn bè mà tự nghĩ ra. PĐN là để Ta tự thưởng thức những hương vị riêng của những chất liệu cấu thành sản phẩm đó. Ta thưởng thức nó đến từng nguyên tử. Chứ thưởng thức đến Phân tử là còn xoàng. Những lúc độc ẩm như vậy, không ai nói chuyện để quấy phá dòng tư duy của ta, Quy Trình Công Nghệ Ăn (QTCNĂ) mà ta tự đặt ra và để tuân thủ nó. Mà ở Nhân Gian Quy Trình công nghệ Ăn thì vô lượng, ai mà liệt kê nổi. Bản thân một người đã có thể thay đổi quy trình ăn nhiều lần trong một ngày. Thế mà Ta cứ nhai nhải nói với Thiên Hạ rằng, QTCNĂ của ta là độc nhất, là Khoa Học nhất. và Nhân Loại phải định hướng tới QTCNĂ này. Ta nhai đi nhai lại mãi đến mức mấy bà vợ khó tính của ta và bầy con ẻo ợt do chẳng may phải sinh ra ở thành phố của ta cũng phải tin rằng, ta đang lừa đảo và thành công trong sự lừa đảo ấy. Buổi đầu Ta lừa đảo được chính mỗi mình ta. Sau đó ta lừa đảo được mấy bà vợ và mấy bầy con. Cuối cùng ta lừa đảo được cả Thiên Hạ. Thiên Hạ không phải toàn ngu cả. Những đứa con nào không tin, ta bao vây mọi đường, kể cả những hành vi tồi tệ và vô liêm sỷ nhất. Để chúng phải tin ở lời ta nói. Đấy là con đường Chinh phục của Ta. Kinh Phật dạy: Không được chinh phục. Nếu chinh phục sẽ có kẻ bất phục. họ sẽ tìm cách chống đối. Kết quả của sự chống đối sẽ dẫn đến chém giết và tạo thêm nghiệp chướng. Tạo nghiệp chướng thì muôn đời trầm luân. Làm sao thoát khỏi Tam Giới, Đạt đến Đạo Giải Thoát được. Kẻ trí trong Thiên hạ ngày nay cũng có nhiều người tự tu hành và đạt Đạo Giải Thoát về mặt Tri Kiến. Tức là nhìn mà không nhìn, nghe mà không nghe. Đấy không phải nhìn mà nhắm mắt lại, nghe mà bịt tai lại. Về vấn đề này Ta sẽ giảng thêm cho kẻ hữu duyên ở dịp khác.

Những lúc dùng “Pháp Độc Nhậu”, ta thường tự ta rót ra chén rượu để trước mặt. Ta tự tách mình ra thành hai. Phần hồn ta một chén, còn phần xác ta một chén. Hồn và xác ta phân thành hai Chủ Thể và chén thù chén tạc với nhau. Người ngoài chỉ thấy tự ta chuốc rượu với mình mà thôi.

Ta đã từng cho chia ngôi “Khách – Chủ”
Để xác và hồn đối ẩm với nhau
Cả hai chăm chăm ngắm ly xanh rượu
Rồi thốt lên: Điều kỳ diệu làm sao

Linh hồn phán: Trong ly xanh có một Huyền Giới
Cuối chân trời đang khóc một thi nhân
Giọt nước mắt đang hoá thành Thi Phẩm
Làm hành trang cho ngọc nữ về trời.

Thể xác nói, Ta chẳng thấy gì đâu
Chỉ có men nồng của Bắc Hà Xứ
Rượu này ủ mấy triệu năm chưa đủ
Rồi chưng lên bằng công nghệ cổ xưa.

Linh hồn than: Đây Cốt Hồn Bản Xứ
Cánh Cửa tim nàng đã khép lại rồi.
Trong tay nàng một Thi Ca khâu vội
Là những mảnh hồn tơi tả của chính Ta.

Khi phân thân như vậy, Ta mới hiểu được phần phàm tục trong ta ưa chuộng cái gì. Còn phần hồn ta cảm nhận được giá trị của tinh thần nào. Cũng có thể đấy chính là sự cảm thụ khác nhau về thế giới bên ngoài của Tục nhân và của Thi nhân vậy. Bài thơ còn có một tứ khác cao hơn, ẩn ở đằng sau. Khi bàn đến “Mỹ nhân và Tiếng thở dài của Thi Ca”, Ta sẽ đề cập đến.

Ta thường không mấy khi nhìn vào mặt người cùng nhập tiệc, mà chỉ nhìn vào chén rượu là chính. Một là để xem trong đó có trăng đang bơi với mỹ nhân không. Hay là Mỹ Nhân đang lẻ loi đơn chiếc. Cái lo to tát nhất của một kiếp Thi Sỹ nơi Hạ Giới là làm sao không để Mỹ Nhân cô đơn. Có thế thôi. Đấy là Thiên Mệnh của Thi Nhân chăng. Đúng rồi, Mỹ Nhân là hồn cốt của Bản Xứ, là Văn Hoá Bản Địa. Mỹ Nhân là Văn Hoá Bản Địa hay Văn Hoá Bản địa đã nhập hồn vào Thi Nhân. Thi Nhân không tôn thờ VHBĐ thì làm gì? Làm Bồi Bút à? Viết nhăng viết cuội à. Viết nhăng cuội rồi ra hàng nước uống nước chè vặt. Đến chè Thái cũng chẳng có mà uống. Thì viết lách “Cái Chi”. Thế thì ngồi đấy mà khóc nhé. Nhưng khóc ra nước mắt hay nước mắt chảy vào trong lại là khác đấy. Phàm nhân khóc, nước mắt chảy ra ngoài, là để nguôi đi cơn đau, vợi đi nỗi nhớ. Còn Thi Nhân cũng khóc. Nhưng nước mắt chảy vào trong. Càng khóc càng đau. Thi Nhân khóc vay than mướn à? Không, Thiên mệnh của Thi Nhân là khóc. Khóc khi nhìn cái Bể khổ mà chúng sinh đang lặn hụp trong đó. Đó là bể Khổ của “Sinh tử Luân Hồi Nơi ngã thú” của Loài chúng sinh vô minh. Nhưng Khóc và Than rồi để mần chi? Lại phải chỉ cho chúng sinh vô minh một con đường sáng. Đấy là bằng mọi cách thoát khỏi “Sinh Tử luân hồi”. Còn Thoát khỏi Sinh Tử Luân Hồi thì về đâu?

Cái đấy Ta sẽ giảng sau.

Ta quay lại chuyện Tìm Mỹ Nhân trong chén rượu. Ta không biết mình tìm trăng hay tìm mỹ nhân trong ly rượu. Loài mỹ nhân như rồng phượng trong Vũ trụ, hiếm thấy lắm, hiếm gặp lắm. Có khi cả đời chẳng thấy. Hai là bớt đau buồn thêm khi nhìn các bộ mặt khác nhau của chúng sinh ở Cõi Dục này. Những bộ mặt đắc chí khi được thăng quan, những bộ mặt hả hê khi hốt được tiền từ những chunhs sinh khác, những bộ mặt méo xệch vì thời buổi suy thoái kinh tế, những bong bóng thổi phồng đã xẹp xuống. Những bộ mặt ngác ngơ vì không biết bấu víu vào đâu. Với những bộ mặt ấy biểu hiện cho những tâm trạng cuối năm người mất tiền, kẻ hốt bạc với các loại biểu cảm khác làm ta buồn.

Ta còn nói với các Mỹ nhân của Ta là Ta còn một cái tài khác. Ta chỉ cần đảo mắt qua các bàn nhậu là biết được Tục khách là ai. Mâm nào tục khách ngôi im không chấm đũa, đấy là các ông chủ hay còn gọi là Con Buôn. Những nét mắt trầm tư toan tính. Những mưu sâu kế hiểm cứ xuất hiện trong não, kéo dài triền miên không dứt ra được để mà ăn. Thật đáng thương.

Những mâm nào ăn nhậu như điên, ăn như chưa bao giờ được ăn, uống như chưa bao giờ được uống. Râu tóc bờm xờm, áo quần mấy năm trời không là mà cũng chẳng giặt. Cũng hôi rình như bộ áo quần của Ta đang diện để đi bát phố vậy. Đấy là mâm của Loài Văn Nghệ Sỹ. Ăn và nói, nói và ăn như là một khả năng thiên phú. Gọi dân dã tý là “Trời Cho”. Cho gì chứ cho ăn thì ai mà Trời không cho khả năng ấy. Vấn đề là có tiền không để mà ăn hay ăn cái gì mới là cần bàn đến. Một bài thơ được nhuận bút vài ba trăm, hay dăm bảy triệu. Là không phải tiền, mà là niềm kiêu hãnh. Niềm kiêu hãnh thì phải sẻ chia. Phải mời được các bạn thơ ra mà ngồi nghe ta bình mới sướng. Thế là gọi điện tứ phương, la cà quán xá ngõ này hay chui rúc ổ nhậu xó xỉnh nọ. La cà năm tháng là nghề của Loài Văn Chương mà. Hết tiền thì về phỉnh vợ, lừa xin được mới đồng, nói là đi đổ xăng. Bình xăng trở về nhà thì vẫn trống, mà bụng thì õng ra toàn bia. Thương lắm thay mấy Mụ Vợ của Thi Gia. Chưa đêm nào được ngon giấc, kể từ khi Núp Bóng Tùng quân. Nửa đêm chồng dậy, mò thuốc hút. Chẳng nhẽ lại hút suông. Kiếp người ngắn lắm, phải có ly cà phê mà nhâm nhi thì thơ mới ra được. Thơ ra thì phải viết, nếu không kiếp sau làm gì có thơ cho Nhân Loại đọc. Tự biện minh được thế là có lối thoát rồi. Lại phải pha cà phê uống tiếp. Lại lạch cạch tiếng khoắng của thìa trong cốc. Có cà phê mà không nghe nhạc thì uổng một kiếp Thi Gia. Ha ha, phải nghe nhạc nữa chứ. Vặn nhạc lên đi, ban đầu thì nhỏ, sau cứ to dần. Giữa đêm thanh vắng. Bên hàng xóm Mụ vợ của ông hàng xóm trở mình, nói lẩm bẩm với chồng trong chăn: Tội cho con vợ của lão nhà thơ ấy. Kiếp trước không biết con bé đó tu thế nào mà kiếp này vớ phải Loài đổ đốn như thế này không biết. Ông chồng nhà láng giềng chép miệng theo. Hỏi vợ nhà còn rượu không, mang sang cho Thi Gia mấy chén, để nó say mà đi ngủ. Rồi lạch xạch một mình, mang rượu sang cùng uống với Thi gia. Đấy là bài lừa đảo vợ của ông láng giềng. Vì có thức thêm cả đêm cũng không ngủ được. Mà vợ chồng thì chẳng biết còn gì để mà nói. Ông láng giềng để lại bà vợ mình nằm suông một mình. Bà vợ ông láng giềng lại chép miệng: kiếp trước mình tu thế nào mà lại vớ phải cái lão chồng chết tiệt thế này không biết. Té ra là bệnh tâm thần cũng lây. Ông láng giềng lây cái bệnh tâm thần của cái Thi Gia. Cái bệnh tâm thần hay lây đó thì nhỏ. Lây Nghiệp chướng mới lớn và đáng sợ hơn. Đấy là cả hai bà vợ đều “Kiếp trước tu đều kém cả”. Thế thì, các Mụ vợ muốn thể hiện mình kiếp trước tu tốt, hay nhất là đừng lấy chồng. Vì thằng chồng nào của mình cũng dở hơi và tâm thần cả. Đấy hình như là quy luật chung của các bà vợ sau khi đi lấy chồng.

Ta thì tử tế hơn và khôn ngoan hơn. Khi vợ Ta cắp nón theo chồng, bà mẹ vợ đã dặn dò con gái mọi điều. Nhưng chốt lại, vẫn là đổ trách nhiệm cho con gái mình, sau này đừng trách gì bố mẹ khi lấy chồng là Thi sỹ. Bà nói: Thôi con ạ, con đã quyết tâm lấy chồng văn chương thì mọi thứ phải gánh chịu, kể cả phải nuôi con riêng nó. Ta nói ta tử tế là ở chỗ, ta tôn thờ các bà vợ đều như nhau. Mỗi lần đi ăn nhậu, biết mình sẽ say. Ta viết sẵn mấy địa chỉ, cài lên túi áo trên, lịch sự và cẩn trọng lắm. Trên tờ giấy còn dặn xe ôm mang đến địa chỉ số một. Nếu không ai nhận là chồng mình thì đưa sang địa chỉ thứ hai. Địa chỉ thứ hai không nhận thì mang đến địa chỉ tiếp theo. Nếu mấy bà vợ không ai nhận chồng cả thì mang đến một nhà thằng bạn thơ nào đó. Bạn mình thì chẳng có tiền đâu, nhưng bà vợ thì thế nào cũng có. Vợ bạn sẽ trả tiền xe ôm. Ta tuyệt đỉnh khôn ngoan là chỗ đó. Tự khen mình thì cả năm không hết. Không văn nào tả xiết.

Ta bây giờ mới nói sang Kỳ Duyên của ta. Sự xuất hiện Kỳ Duyên đó vào những ngày giáp tết Giáp Ngọ ở một Địa Giới nào đó, Ta cũng không nhớ rõ.. Đất Kẻ chợ tất nhiên sẽ ồn ào như vỡ chợ. Dùng chữ “Như “ là sai, vì ta đã nói ở trên, nó vốn là cái Chợ. Thời điểm này lại cuối năm, buôn bán lắm, ăn nhậu nhiều, “rửa xui” cũng có. Kẻ sỹ đàn đúm với kẻ sỹ, dân buôn kết hội với dân buôn, thấy mà hoa cả mắt, khi đi qua các nhà hàng.

Ta đã phải dùng quá nhiều chữ để giới thiệu để các Mỹ nhân của ta nhận biết thực trạng của Đất Kẻ Chợ thời nay như thế nào. Là để biết Lịch sử ra đời của Tập Thơ “Mỹ Nhân và tiếng thở dài của Thi Ca” như thế nào. Một “Huyền Giới Tinh Thần thanh cao, trong sáng, thơ mộng, nhân văn và thể hiện sứ mệnh của thi ca” như thế nào. Nó được hình thành và lớn dần lên, nó trở thành “Một Thiên Địa tinh thần xuất thế” giữa Cõi Dục đầy khổ đau của chúng sinh trong Tam giới “Sinh tử luân hồi” như thế nào.

Ta đã dành mất nhiều bút lực cho việc giới thiệu Tập thơ “Mỹ Nhân và tiếng thở dài Thi ca “ của ta để muốn tuyên cáo cho chúng sinh biết “Văn hoá Bản Địa là bất tử, nó sản sinh ra muôn loài, trong đó có Loài Người đáng thương, Loài Mỹ Nhân đáng tôn thờ và Loài Thi nhân đáng gì ta cũng chưa biết”.

Như Ta đã nói, Ta thường được nhiều hạng người cao thấp, lớn nhỏ, hèn sang mời rượu để được nghe ta nói về Ly rượu xanh khác các loại rượu của phàm nhân như thế nào. Thi Ca Thượng Thiên và Thi Ca Hạ giới khác nhau ở đâu. Dòng văn học lưu manh có từ bao giờ v.v và vv. Bữa tiệc cuối năm ấy có một vi GS lại có kèm theo một tý chức sắc ngang với bộ trưởng gì đó. Mâm ngồi hôm đó còn có các giảng viên của nhiều trường đại học, lại chủ yếu là các Mỹ nhân. Ai ai cũng vui vẻ, chỉ còn ta với mảnh hồn xơ xác bởi sự cô đơn, lạc loài trong thế giới nhân gian này.....(lanman)....

Thi gia hôm đó miệng vẫn góp vui nhưng không biết mình đang nói những gì. Miễn là cứ nói, để thiên hạ không chế “Là kẻ sầu rượu” là được. Nhưng bất chợt ta nhận thấy có hai luồng ánh sáng kỳ lạ, sáng rực, nhưng không phải màu trắng hay màu xanh, mà một màu nâu pha với màu đỏ đỏ hay màu tím tím gì đó. Ta không phải hoạ sỹ nên không thể mô tả được bằng ngôn từ. Nhưng ánh sáng phát ra từ đôi mắt ấy triệu năm sau ta vẫn không thể quên. Một ánh nhìn vừa có tính diễu cợt vừa hóm hỉnh nhưng lại rất muốn chính phục và thu hút người khác đang nhìn vào đôi mắt ấy. Sau này, khi ta đi “Mổ xẻ tâm lý ánh sáng từ đôi mắt ấy” để nghiên cứu, Ta mới phát hiện ra. Đấy là đôi mắt của Người Thiên giới mới đầu thai làm người trong kiếp này. Và ánh sáng của đôi mắt thể hiện tâm hồn người này bị nội thương rất nặng. Ta không biết người này bị nội thương từ những kiếp trước mang tải đến kiếp này hay vừa mới bị nội thương do bọn phàm phu tục tửu trong kiếp này gây nên.

Khi bắt gặp đôi mắt ấy, ta chỉ dám nhìn hai lần. Linh cảm của một thi nhân mách bảo ta, là có người “bất Thường” trong bàn tiệc hôm nay. Đấy là một Mỹ Nhân. Lần thứ nhất, khi ta ngước lên nhìn nàng. Ta thấy miệng nàng đang tủm tỉm nửa như cười, nửa như muốn phô với Ta, nửa như nói với chính mình. Ta biết nàng đang dùng Pháp Thần giao cách cảm để nói chuyện với riêng Ta. Ánh mắt nàng không đung đưa liếc tình như mấy Mỹ nhân của ta trước đây. Đôi mắt ấy long lanh ánh sáng, như đang khích lệ, thức tỉnh hay nhắc bảo Ta: Thi nhân không nhận ra em sao? Em đã bao triệu năm trong Vương phủ bầu bạn với Thi nhân. Thi nhân đã quên em hay trốn em để xuống Hạ giới này lêu lổng dong chơi một mình cho thoả thích. Em đã bôn ba bao nhiêu tầng trời. Hôm nay mới tìm lại được Thi nhân. Thi nhân hãy tỉnh lại đi. Em là Nàng thơ của Thi nhân đây mà. Ta lúc ấy co dúm người lại, như kẻ ăn cắp bị bắt tận tay. Ta không dám nhìn lại nàng mà lại nhìn chăm chăm vào ly rượu. Ta hi vọng có một cứu cánh hay một phép nhiệm màu nào đó mách bảo cho ta hay. Nàng là ai.

Sự Ra đời của “Mỹ nhân và Tiếng thở dài Thi ca”

Mỹ Nhân đang là giảng viên của một trường đại học tuy ở Thiên Giới nhưng vẫn trong Ba cõi Sinh tử luân hồi (Gọi là Tam Giới). Xuân sắc chưa đến buổi tàn phai, nhưng cuộc cầm cự đã đến lúc gay go và phải cần đến “Pháp Trụ Nhan” mới được. Mà trong các “Pháp Trụ Nhan” thì chỉ có Thi Ca là Vua của mọi Pháp. Ha ha. Chính vì vậy mà nàng không quản thân gái dặm trường, thân quăng vào cả nơi cát bụi. Bôn tẩu hết tầng trời này đến tầng trời khác để truy lùng Một Thi Nhân đã xổng ra khỏi Huyên Giới của nàng. Nàng đã truy bắt Ta đến tận cùng trời cuối đất. Và tóm được ta trên cái đất đầy mộng mơ và thanh lịch này. Chỉ tiếc rằng Đất Trang An sau thời mở cửa, các quan chức Hà Nội đã biến nó thành một bộ mặt của Chí Phèo vừa đi ăn vạ về.

Mỹ Nhân mà ta nói đây sẽ là chủ nhân của tập thơ “Mỹ nhân và tiếng thở dài của Thi Ca” này. Những bài thơ trong tập thơ này là con của nàng. Ta chưa từng “Vơ cái của người thành cái của mình”. Không có nàng thì không có những đứa con đó. Những đứa con của nàng đã nhiều lần quỳ trước cửa trái tim của nàng để xin được xá tội cho người cha đói khát linh hồn đang tự giam mình trong “Thiên Địa Huyền Giới của nàng”. Người cha của chúng đã ào vào cuộc dời của nàng và phá cánh cửa trái tim nàng. Cánh cửa này đã bao ngàn năm nay im ỉm đóng, trống vắng và quạnh cô. Nàng là “Một Tiểu Văn Hoá Bản Địa” bị lãng quên chăng? Những đứa con của nàng sẽ tự khai về Lý Lịch của mẹ chúng. Cái đấy ta sẽ nói sau.

Và Ta đã ngẩn ngơ suốt cả mùa xuân và chỉ gọi một lần cho nàng để hỏi nàng đã nhận và đọc “Độc Bộ Tản Văn Thế kỷ 21” của ta đăng trên báo Văn Việt số Tết hay chưa.

Thời gian trôi năng nề như một tiếng thở dài. Rồi đến ngày 8 tháng 3, ta với tâm trạng bơ vơ và cô độc giữa Cõi Phàm. Ta nhớ đến ánh mắt như cười như nói và như nhắc nhở có pha chút khiển trách vì Ta chưa nhận ra được nàng đã từng hầu hạ thi ca với ta ở Đại Thiên Thế Giới nào. Ta nhớ đến một tiết tấu sắc màu kỳ lạ của chiếc áo mà nàng đã mang từ Thượng thiên xuống để thức tỉnh hồn Ta. Ta đã gửi cho nàng bốn câu thơ:

Mây lang thang vô định
Không Huyền Giới đi về
Em đâu thể biết được
Trái tim người tái tê

Nàng nói với Ta rằng Ta có một văn phong vừa trào phúng vừa lộng ngôn. Khi Ta viết thì hồn Ta khóc vì nỗi đau nhân thế mà thể xác ta cười vì cái chất giọng ấy. Mỹ nhân của ta nói thì thầm vào tai ta: Đấy là Đặc sản Rất Trần sỹ Kháng đấy, rất đáng yêu. Nhưng không phải ai cũng cảm hết được cái dư vị của Đặc sản đó. Rồi nàng thích chí cười ha ha. Thi Sỹ đã bị Em “Túm” được, nhốt lại và biến thành “Nô lệ” rồi đấy. Ta đọc lại mà hoảng cả hồn:

Nàng cứ giam hồn ấy lại cho Ta.
Và chuộc lại chẳng gì thể nào có đươc
Linh hồn này nguyện thành nô lệ
Trong vô biên khát vọng tim người.

Rồi nàng lại thì thầm mà ta cảm nhận như tiếng nàng đang gào thét: Em đã không quản thân gái dặm trường, quăng thân vào cát bụi, đi hết tầng trời này đến tầng trời khác để tìm Thi nhân. Ở đâu có đàn đúm nhậu nhẹt của Loài văn nghệ sỹ là
Em tìm đến:

Em biết ta lêu lổng khắp muôn phương
Và em đã nhọc lòng dày công truy bắt
Một Thi nhân vừa xổng tù thoát ngục
Từ Tam Giới Luân Hồi Sinh Tử hư vô.

Điều đó cũng chưa tệ lắm. Cùng lắm là bắt trở về thiên Giới là cùng. Cái tệ hơn là đã biến ta thành nô lệ của trái tim nàng:

Nàng không chỉ bắt ta làm tù binh
Nàng hoá phép biến ta thành nô lệ
Em khe khẽ nép vào tên nô lệ ấy
Là để nhốt hồn ta trong trái im em

Và cái cuối cùng ta giác ngộ ra được, là chưa thể ra khỏi Tam giới cho đến giờ phút này:

Ta tưởng mình thoát khỏi Trời Vô Tướng Vô Phiền
Ta tự tại tự do tiêu dao ra vào Ba cõi
Nhưng sáng nay ta giật mình chợt hiểu
Chẳng thể nào thoát khỏi lưới tình em.

(Vô tướng là tầng Trời thứ 13, Vô phiền là tầng thứ 14 và Vô nhiệt là tầng Trời thứ 15, của Cõi Sắc Giới. Lên được một tầng Trời là Giả Thoát đựơc một Uẩn nào đó của chúng sinh. Ví dụ lên tầng thứ 5 là Vô Lượng. Chắc ở đây không còn có khối lượng nữa. Không khối lượng thì không bị chi phối bởi lực vạn vật hấp dẫn. Lúc đó thì Định luật Vạn vật hấp dẫn bị vất ra ngoài).

Thế rồi để an ủi Ta, nàng lại thì thầm: Thi Nhân có khó chịu với “Gông Cùm” không? Nàng khen thực hay giả ta cũng không thể nhận biết. Nàng nói: bài thơ “Thi ca Thiên sứ” của Thi Nhân rất hay. Thể hiện được cả tình yêu với Mỹ Nhân và với Văn Hoá Bản Địa (VHBĐ). Thể hiện được cả Tư tưởng và Thái Độ của Thi Nhân. Em rất và rất thích bài đó.

Ta viết bài Thi ca Thiên Sứ sau khi Mỹ nhân của Ta “Tóm” được ta khi ta đang lêu lổng ở Hạ Giới và quên cả đường về Thiên Giới. Thậm chí là Ta đang sấp ngửa với miếng cơm manh áo cho mấy bà vợ và mấy bầy con của ta nơi tầng Trời Hằng Kiều này. Quên cả việc đi tìm nàng đã thất lạc nơi đâu.

Ta sấp ngửa hằng Kiều hạ Giới
Nơi tham sân xuýt nữa mất em.

Ta vì cái tham sân của chúng sinh mà quên cả đường về, quên cả nhiệm vụ của mình xuống Hạ Giới. Đấy là tính Vô thường và Giả tạm ở Cõi Dục. Khi chúng sinh nhận nhiệm vụ xuống làm việc gì đó. Rồi do căn cơ thể xác làm cản trở, không ai thức tỉnh, là quên ngay, không biết mình là ai ở Cõi này. Và Sống để làm gì. Quên mình và lao vào với một bầy chúng sinh đầy dục vọng. Đến khi nhận biết mình là ai thì đã đánh mất linh hồn rồi. Than ôi, muộn quá. Lúc đó chỉ muốn tìm một Cứu cánh để thoát được cuộc đời phàm tục này. Thi nhân thì thường là tìm Hồng Nhan Tri kỷ (HNTK) để làm cứu cánh. Không biết HNTK đôi lúc lại nhấn chìm Thi nhân vào vào một Huyền Giới khác. Đấy là Huyền Giới của Thi ca (HGTC). Ta cũng không ngoại lệ.

Ta lang thang Hạ Giới đã lâu
Đâu còn nhớ đường về Tiên Giới
Xin Mỹ nhân chở hồn ta theo với
Bởi ta đã chán nhàm Cõi Dục chơi vơi

Em hãy thương một linh hồn rách nát tả tơi
Em nới rộng Huyền Giới em cho ta vào nương náu.
Thi nhân là mây, Mỹ nhân là gió
Em hãy cuốn hồn ta đi, còn đợi đến bao giờ.

May mà nàng có Thiên Mệnh của mình. Nàng xuống tìm Ta để lôi ta ra khỏi cái Tham – Sân – Si của cuộc đời này. Nàng có một trí tuệ siêu nhiên mà ta ngưỡng mộ. Trước đây Ta nhận biết được sự ù ì và chậm chạp của chúng sinh Cõi Dục này. Trái đất mà Ta đang sống nằm ở ống tay áo thứ 13 của Đại Thiên Thế giới. Nơi này heo hút lắm. như ở mù cang chải vậy, vậy nên khó mà giác ngộ lắm....

Em là ai mà tuyệt đỉnh thông minh
Em biết giả ngu để ta không giờ tỉnh
Em cho ta vay cái ngu ngơ chút đỉnh
Ta trả nợ em quằn quại những khát thèm

Ta ước mơ mình thật sự được điên
Nhưng thiên hạ chẳng ai cho điên cả
Chỉ có em yêu kiều trong vất vả
Dỗ dành ta quay lại với thi đàn

Thời gian không trôi nhưng đang héo tàn
Bởi sự ù ỳ của thế nhân Hạ Giới.
Ta ngơ ngác trước cuộc đời vô lối
Tội nghiệp tim em đã hiến Thi Ca

Ta lại nói tiếp sứ mệnh cảu Thi ca. Tiếng thở dài của thi ca thì có ích gì trước nhân loại. còn trước mỹ nhân thì lại càng chẳng có tác dụng gì.

Ta thì nghĩ khác. Thi ca có chức năng khai sáng chúng sinh. Nhiều vị quan niệm rằng. Thi Ca là tự thưởng thức, tự làm khoái mình. Ngay như Đại Tông sư của thi cac Việt nam, Cụ Nguyễn Du cũng đã viết Truyện Kiều bằng hai câu:

Trăm năm trong cõi người ta
Mua vui cũng được một vài trống canh.

Nhưng chỉ hai câu thôi, cũng đưa cho chúng sinh một thông điệp là kiếp người ngắn lắm. ...... Nên nhớ rằng, bọn lừa đảo thường nói dối mà không biết ngượng. Các cụ dạy là vô liêm sỷ. Bởi lừa đảo là một nghề. Nghề biến thành nghệ. Nghệ thuật ấy. Nghệ thuật nói dối buổi đầu thì lừa người ta, sau đó tự mình tin là tưởng thật rồi bám vào cái sự lừa đó. Đấy gọi là bệnh tự kỷ ám thị vậy.

Ta muốn nói đến sự khai sáng của thi ca. Ta đã trích một đọan trong bài “Thi ca và Mỹ Nhân”

Em bây giờ không là những ngày qua
Em đã nhấn chìm Thi Nhân vào biển ái.
Em với thời gian không còn qua lại
Vì Em có quyền năng vô thượng – Tình yêu

Sự kỳ diệu của Thi ca là đưa chúng sinh ra khỏi Tam giới. Chúng sinh thoát khỏi ba Cỗi “Sinh Tử Luân hồi”. Chúng sinh nhận biết được sự vô thường giả tạm ở trong Tam Giới này. Chúng sinh nhận biết Chân Giả của Triết học và Học thuyết. Đấy là phép nhận biệt Chính – Tà. Và thấu hiểu Đạo Nhân – Quả. “Mỹ nhân và Tiếng thở dài Thi ca” đưa Chúng Sinh Ù Ỳ Cõi Dục thoát khỏi Bể khổ Sinh tử Luân Hồi, đến Bờ Cứu Cánh, nhưng không buộc cũng không mở.

Đấy là Sứ Mệnh Thi Ca.

Nhà văn Tô Hoài mất

- Có lẽ có một truyện của Tô Hoài đã để dấu ấn trong tôi từ bé và rồi theo tôi suốt cuộc đời. Đó là  " Dế mèn phiêu lưu ký ".  Những truyện tương tự như " O Chuột ", " Võ sỹ bọ ngựa " và một số truyện khác nữa của Việt nam hình như ít nhiều đều có ảnh hưởng đến tâm trí tôi. Tôi đã say mê chúng ở giai đoạn tuổi thơ.

-Chỉ có điều sau này tôi đọc lại những truyện đó không nổi. Đã thử rồi không chi một lần. Mà ngay cả những truyện cho lứa tuổi lớn tôi đọc về sau như " Dưới bóng Hoàng Lan " của Thạch Lam cũng vậy. Đọc lại phải cố mới hết. Ngoại lệ có lẽ là " Vang bóng một thời " của Nguyễn Tuân. Có cái gì không ổn với mình rồi. Nhưng sao các tác phẩm Âu Mỹ tôi vẫn đọc lại được,  kể cả các truyện ngắn của Gorki, của Merime hay truyện cổ tích " Hoàng Tử Bé " của Expure. Của họ viết có cái gì mênh mang, hồn nhiên, phóng khoáng hợp với tâm hồn tôi hơn. Hình như tôi sợ nhất sự chật chội. Lần đầu tiên ngồi trên chuyến xe hỏa liên vận sang đất Nga du học, thấy Siberi mênh mông tôi đã yêu cái mênh mông đó. Rồi những thảo nguyên, sa mạc nó cứ lôi cuốn tôi rồi.

- Nhưng hồi tưởng lại, cứ như viết lại những truyện Việt Nam đó trong đầu, tự kể cho mình, tôi lại thấy thich, rất thich vì mình đã từng yêu chúng và có lẽ bây giờ nhớ không hết được, nhiều chi tiết quên, nhớ lõm bõm rồi bỏ qua lại hay hơn, mênh mang, không luẩn quẩn, không chật chội vào gần quá. Như bức tranh xem xa, nó lung linh, phản chiếu nhiều màu sắc hơn.

Bi kịch các nhà văn Việt nam là vào gần nhau quá và họ tạo ra một thế giới quá chật, làng xóm của nền Văn Minh Lúa nước . Trong một cái làng ai cũng biết ai, không thích cũng phải chơi, chào hỏi nhau vì còn cỗ làng, hội làng. Gần quá, xít quá, chật chội quá thì còn khoảng cách nào cho yêu thương nữa, cho tưởng tưởng và tự do sáng tạo. Lo đối phó với nhau, diễn với nhau, lời ăn tiếng nói vừa lòng, khen chê, giải thưởng, phong trào là hết một đời văn

Chủ Nhật, 6 tháng 7, 2014

Người lính ấy đã ra đi

*Quê Hương và Chiến Tranh
--------------------------

- Sáng nay nhận thư chia buồn của Khang. Năm nào người bạn học thời sinh viên của tôi có về chơi Nam định thăm mẹ tôi. Anh rất chăm chú nghe những câu chuyện về chiến tranh mà anh rể tôi, một người lính may mắn đã trở về được. Chiến tranh cũng động đến gia đình Khang. Cậu em trai đã hy sinh. Tôi và Khang khi đó đang học ở Liên Xô.

- Khang sau này có viết về chiến tranh, về những người linh, có viết về anh rể tôi. Truyện đăng ở tạp chí " Văn nghệ công an ". Tôi nói để Khang đổi tên nhân vật chính đi để giấu tên anh tôi. Bây giờ anh đã ra đi. Nếu viết lại hay viết tiếp có thể đề đúng tên anh

- Thư Khang

Trung đăng giúp mình mấy câu sau đây vào trang nào thích hợp cho mọi người đọc nhé:

" Nghe tin anh Tuệ cựu chiến binh ( nguyên mẫu nhân vật chính trong truyện ngắn " Mắt đá ") mới từ trần, tác giả truyện ngắn xin gửi lời chia buồn sâu sắc đến chị Liên( vợ anh Tuệ) cùng toàn thể gia đình. Tôi đang đi công tác ở xa xin thắp một nén hương thơm bái vọng cầu chúc cho linh hồn anh thanh thản nơi cõi vĩnh hằng. Anh Tuệ đã ra đi nhưng hình ảnh của những người lính trong" Mắt đá " thì vẫn còn sống mãi. Một người bạn Mỹ khi nghe câu chuyện kể trong" Mắt đá" đã đề nghị tác giả viết tiếp phần 2. Âu cũng là một gợi ý chân tình. Không biết tác giả có đủ khả năng kể tiếp câu chuyện về những người lính đã hy sinh tuổi thanh xuân của mình cho Đất Nước."

Đỗ Đình Khang

- Tôi nhớ lại nội dung truyện Khang vết như sau:

Giải phóng Đà Nẵng. Có một sỹ quan xe tăng quê NĐ. Anh mua được một chiếc Cassette để ra bắc làm quà. Trong đơn vị thì đùa là để đám cưới sẽ có ca nhạc cho rộn ràng hơn.

Nhưng suýt nữa anh phải bán chiếc cassette đó để lấy tiền mua con sư tử đá. Suýt thôi vì cuối cùng ông nghệ nhân đẽo tượng đá ở bán đảo Sơn trà Đà nẵng đã không bán cho anh con sư tử đá của mình.

Liên quan đến con sư tử đá đó là anh lính rất thích tranh. Trong các tranh anh thích có tranh Đông Hồ vẽ lợn mẹ với lợn con. Gặp nghệ nhân tạc tượng đá ở Đà Nẵng này anh tự nhiên vẽ phác con sư tử mẹ chơi với sư tử con và đặt làm. Khi ông nghệ nhân làm xong anh đến và không ưng. Con sư tử mẹ chơi với con mà mắt cứ lạnh lùng như sư tử vờn cầu, như những con sư tử đá ông làm cho các sư đoàn của Quân lực VNCH vậy.

Nghe nói sau này ông nghệ nhân sang Mỹ, có mang theo tượng đá sư tử với con bị hỏng đó. Kỷ niệm Quê Hương và Chiến Tranh.

** Đồng Đội
-----------

- Tôi gọi báo anh là " 8 h kém 15 " anh đến để đi cùng tôi về tiễn biệt anh tôi. Tôi biết anh tôi rất gắn bó với anh, hay nhắc tên anh. Xưa anh tôi mỗi lần về Hà Nội đều đến ở chỗ anh. Anh tôi còn một người bạn chiến đấu nữa và cũng hay nhắc tên nhưng đã mất trước vì bệnh cách đây mấy năm.

- Chờ mãi không thấy anh đến, tôi hơi lo. Cậu lái xe thì sốt ruột sợ muộn. Gọi điện thoại máy đổ, không thấy trả lời. Tôi lại sợ anh đi trên đường có gì trục trặc không.

- Đúng 8 h 15 anh đến. Chính xác giờ vì anh nghe không rõ chữ " kém " tôi nói nhanh lúc đó.

Thứ Bảy, 21 tháng 6, 2014

Vô-Đề


Bài 1
Mặc cho năm tháng trôi qua
Tôi là tôi đấy, vẫn là tôi xưa
Một lần cứ tưởng trong mơ
Mà còn cho đến bây giờ, hình em
Dòng đời người gặp ngẫu nhiên
Như trăm nghìn kẻ trên đường mình đi
Gặp nhau rồi lại chia ly
Trong erm còn lại chút gi với tôi
Trong tôi còn giữ nụ cười
Môi tôi như có hơi môi em kề
Thế thôi hơn nữa làm chi
Em là mộng ảnh tình si
em à
Mỗi khi nơi ấy đi qua
Bồi hồi sao vẫn ...
Lòng ta
nhớ nàng
Bài 2
Đường đời bao mốc ngã ba
Ta đã đứng mãi nhìn xa, nghĩ gần
Cuối cùng nhắm mắt bước chân
Đôi khi nghe gọi tần ngần quay sau
Trở về không phải của nhau
Đã hai đứa khác, mái đầu gội sương

Bài 3
Nỗi buồn đâu chỉ một thôi
Cái đau cũng vậy nhiều rồi nhiều hơn
Để ta sẽ phải quen dần
Đến khi có thể quên lần đầu tiên
Đã quên có thể quên thêm
Thứ năm, thứ sáu, quên tên quên người
Ngỡ ngàng nghe gọi: Anh ơi
Nhìn em lúng túng ... quên rồi tên anh

Thứ Năm, 12 tháng 6, 2014

Về tư duy Việt


(Bài viết cho SV và NCS Viện CK ĐHBK Hà Nội)
- Người ta có nói về cuộc khủng hoảng trong tư duy Việt. Người thì đổ cho ngôn ngữ, người thì đổ cho văn minh lúa nước, người thì đổ cho xã hội, người thì đổ cho giáo dục hay gia đình. Thực ra tư duy gắn liền với phương pháp luận. Thôi, không bàn tới dân thường mà là nói tới những nhà khoa học thì cũng vậy thôi. Câu nói quen thuộc của họ là vin vào Goethe : " Mọi lý thuyết là mầu xám, chỉ có cây đời mãi xanh tươi ". Nhưng phần lớn họ nói điều đó khi có ý phủ nhận lý thuyết, né tránh tư duy. Thực ra nên hiểu câu nói đó là từ mô hình lý thuyết đến đối tượng thực luôn có một sai số cần tính đến. Nhưng Mô hình lý thuyết là cần thiết, mãi mãi là như vậy nếu chúng ta còn muốn đặt cái đầu lên trên trái tim.
- Thực ra thế giới chúng ta là bí ẩn. Khoa học là đi tìm kiếm những cái chưa biết. Và chỉ có cách là thay đối tượng hay sự vật thật phức tạp đó bằng một cái khác đơn giản hơn nhiều nhờ các giả thuyết. Nghĩa là kết quả nếu đúng chỉ là cho cái " mô hình " thay thế cho cái " thực ". Vì thế cần chấp nhận sai số cũng như phạm vi ứng dụng. Mô hình có thể làm lại, làm mới hoặc bổ sung.
- Cũng bằng cách đó ta đọc lại Marx để thấy mô hình xã hội của ông cần bổ xung nhiều yếu tố chứ không chỉ có giai cấp vô sản và giai cấp tư sản. Chúng ta cần tiếp thu mô hình đó và bổ sung nó " CNXH là một KH, cần tiếp cận đến nó như là đến một khoa học " - Engels
-------
Tham khảo
Giả Thuyết Và Giả Thiết Trong Nghiên Cứu
------------
( Nguồn Nguồn: www.tchdkh.org.vn )
"Giả thuyết" và "giả thiết" là hai khái niệm có ý nghĩa hoàn toàn khác nhau trong nghiên cứu khoa học (NCKH). Đáng tiếc, trong thực tế vẫn có nhiều nhà khoa học còn sử dụng lẫn lộn hai khái niệm này. Trong bài viết dưới đây, tác giả mong muốn làm rõ sự phân biệt về ý nghĩa và cách sử dụng trong NCKH, góp phần phát triển những cơ sở lý thuyết về phương pháp luận và kỹ năng NCKH ở nước ta.
Một hiện trạng đáng báo động
Một vị chủ nhiệm khoa của một trường đại học lớn ở Hà Nội, đồng thời là chủ tịch một hội đồng khoa học và đào tạo cấp khoa, có chức danh khoa học, luôn lớn tiếng mắng đồng nghiệp khi họ nêu giả thuyết cho nghiên cứu của mình. Vị chủ nhiệm khoa này nói: "NCKH của các anh cần gì phải có giả thuyết" (!). Tại một viện nghiên cứu khác ở Hà Nội, ban lãnh đạo của viện đã phân vân, có nên yêu cầu các nghiên cứu sinh và học viên cao học viết giả thuyết trong luận văn của mình nữa không, vì các vị cho rằng, viết thì thừa, không viết thì thiếu!
Ở một khoa khác trong một trường đại học lớn, một vị phó giáo sư bắt mọi luận văn, luận án (thạc sỹ và tiến sỹ) phải viết giả thuyết dưới dạng "Nếu ..., thì ..." một cách rất khô cứng, chẳng hạn, bản luận văn thạc sỹ do chính ông hướng dẫn, đã viết "giả thuyết" thành "giả thiết", và được viết như sau: "Nếu có được biện pháp quản lý chất lượng đào tạo thích hợp, thì sẽ nâng cao được chất lượng đào tạo nguồn nhân lực".
Hầu hết văn bản hướng dẫn viết luận văn sau đại học của nhiều trường đại học ở nước ta hiện nay không đòi hỏi và hướng dẫn các tác giả phải trình bày "giả thuyết". Khảo sát tại một cơ sở đào tạo sau đại học của ngành y, chúng tôi được các thầy /cô khẳng định: Nghiên cứu của ngành y không cần giả thuyết. Đến khi chúng tôi đưa cho các vị xem cuốn sách của GS, BS Tôn Thất Tùng, trong đó, ông luôn nói: "Tôi đặt giả thuyết này...", "Tôi đặt giả thuyết kia..." thì các vị mới "ngã ngửa" ra rằng, trong nghiên cứu của ngành y, đến bác sỹ Tôn Thất Tùng, cũng đã phải viết giả thuyết.
Chúng ta có thể vào thư viện của nhiều trường đại học, tìm đọc một số công trình nghiên cứu các loại, từ luận án tiến sỹ, luận văn thạc sỹ đến cử nhân, đều có thể thấy, hàng loạt tác giả hoặc là không trình bày giả thuyết của nghiên cứu, hoặc là sử dụng khái niệm giả thuyết và giả thiết một cách khá tùy tiện. Điều này chứng tỏ sự yếu kém về phương pháp luận trong cộng đồng nghiên cứu của chúng ta. Sự yếu kém này có lý do của nó: Hàng loạt trường đại học Việt Nam chưa đưa môn học về phương pháp luận NCKH vào chương trình giảng dạy.
Nếu nói đến tình trạng báo động trong NCKH và đào tạo sau đại học, thì đây là một trong những điều đáng báo động nhất.
Khái niệm "giả thuyết" và "giả thiết" trong nghiên cứu
Khái niệm "giả thuyết nghiên cứu"
Vậy "giả thuyết", hoặc "giả thuyết khoa học", hoặc đơn giản hơn, "giả thuyết nghiên cứu" (Hypothese) là gì? Sách hướng dẫn NCKH nước ngoài phần lớn định nghĩa giả thuyết là một sự giải thích (explanation) sơ bộ về bản chất sự vật. Trong các bài giảng về phương pháp luận NCKH, chúng tôi đưa ra những định nghĩa để người học dễ thao tác hơn: "Giả thuyết là nhận định sơ bộ, là kết luận giả định của nghiên cứu", hoặc "Giả thuyết là luận điểm cần chứng minh của tác giả", hoặc, đối với những người mới làm quen với NCKH, chúng tôi đưa ra một định nghĩa rất đơn giản: "Giả thuyết là câu trả lời sơ bộ, cần chứng minh, vào câu hỏi nghiên cứu của đề tài".
Mendeleev nói: "Không một nghiên cứu nào không phải đặt giả thuyết". ông còn nhấn mạnh: "Đặt ra một giả thuyết sai vẫn còn hơn không đặt ra một giả thuyết nào". Có người nói rằng, điều mà Mendeleev nói chỉ đúng trong khoa học tự nhiên, còn trong khoa học xã hội thì không cần giả thuyết. Thế nhưng, một nhà khoa học xã hội rất quen biết, là Engels, đã khẳng định trong Biện chứng tự nhiên: "Nghiên cứu nào cũng phải có giả thuyết. Giả thuyết chẳng qua là sự giải thích sơ bộ bản chất của sự vật".
Khái niệm "giả thiết" trong nghiên cứu
Bên cạnh khái niệm "giả thuyết", trong NCKH còn sử dụng khái niệm "giả thiết" (Assumption). Giả thiết là một điều kiện giả định trong quan sát hoặc thực nghiệm.
Ví dụ, khi nói nước sôi ở 1000 C, người ta đã ngầm hiểu, nước đó được quy về những điều kiện giả định, đó là: (1) Nước nguyên chất, (2) Được đun nóng dưới áp suất là 1 atm.
Một ví dụ khác trong khoa học xã hội, khi xem xét quan hệ giữa khu vực sản xuất tư liệu sản xuất (khu vực I) và khu vực sản xuất tư liệu tiêu dùng (khu vực II) trong quá trình tái sản xuất mở rộng, Marx đã đặt giả thuyết là khu vực I quyết định khu vực II với giả thiết rằng, giữa các quốc gia không có ngoại thương.
Giả thiết là một điều kiện mang tính quy ước của người nghiên cứu, nó có thể không tồn tại hoặc không phải lúc nào cũng tồn tại trong thực tế.
Vai trò của "giả thuyết" trong NCKH
Tất cả các khoa học thực nghiệm, bất kể trong khoa học tự nhiên, khoa học kỹ thuật hay khoa học xã hội, đều cần có giả thuyết. Kết luận này là kết quả của cuộc tranh luận diễn ra vào nửa cuối thế kỷ XIX, trong đó có mặt cả các nhà khoa học tự nhiên và các nhà khoa học xã hội. Trong cuộc tranh luận này, chúng ta thấy có cả E. Mach(1), nhà vật lý nổi tiếng người Áo và Engels.
Mach đã phê phán kịch liệt việc sử dụng giả thuyết trong NCKH. Trong khi đó, Engels lại đứng về phía những người ủng hộ việc phải xây dựng giả thuyết trong NCKH. Trong cuộc tranh luận ấy, Engels đã đưa định nghĩa giả thuyết như vừa nêu ở trên(2).
Vì sao cần có giả thuyết trong NCKH? Chính bởi vì, NCKH là đi tìm kiếm những điều chưa biết. Cái khó là làm cách nào để tìm kiếm những điều chưa biết? Bằng trải nghiệm khoa học, các nhà nghiên cứu đã tìm ra giải pháp đưa ra một phương án "giả định" về cái điều chưa biết. Phương án giả định đó được gọi là giả thuyết. Nhờ có phương án giả định đã đặt ra, mà người nghiên cứu có được hướng tìm kiếm. Rất có thể giả thuyết bị đánh đổ, khi đó người nghiên cứu phải đặt một giả thuyết khác thay thế. Công việc diễn ra liên tục như thế, cho đến khi đạt được kết quả cuối cùng.
Tuy là một kết luận mang tính giả định được đặt ra để chứng minh, nhưng giả thuyết không thể được đặt ra một cách tùy tiện, mà phải dựa trên cơ sở quan sát sơ bộ quy luật diễn biến của đối tượng mà chúng ta nghiên cứu. Có những sự kiện diễn ra một cách phổ biến, giúp chúng ta đưa ra một giả thuyết phổ biến. Ví dụ, quan sát tất cả các chuyển động thẳng đều, người ta đều thấy nghiệm đúng quy luật tuyến tính s = v.t. Tuy nhiên, có những quy luật mà chúng ta chỉ quan sát thấy nghiệm đúng trong một tập hợp mang tính thống kê nào đó. Khi đó, chúng ta thiết lập được các giả thuyết thống kê. Chẳng hạn, trong một cuộc điều tra dư luận xã hội về nguyên nhân ly hôn trong giới trẻ ở thành phố, có tới 70% số người được hỏi cho rằng đó là do những khác biệt về lối sống. Từ kết quả này, chúng ta đặt giả thuyết, sự khác biệt về lối sống là nguyên nhân ly hôn trong giới trẻ ở thành phố. Giả thuyết này được xem là một dạng của loại giả thuyết thống kê.
Mỗi giả thuyết luôn đi kèm với một điều kiện giả định, nghĩa là một giả thiết quan sát hoặc thực nghiệm. Chẳng hạn, giả thuyết trong một nghiên cứu lâm sinh: "Cây keo tai tượng sinh trưởng nhanh hơn cây keo lá tràm" với giả thiết rằng: "Hai loài keo này được trồng trong cùng điều kiện lập địa, cùng điều kiện khí hậu và cùng điều kiện chăm sóc". Như vậy, giả thiết được đặt ra nhằm tập trung mối quan tâm của nghiên cứu vào những liên hệ căn bản nhất, loại trừ bớt những liên hệ không căn bản.
Trong giới nghiên cứu ở nước ta hiện nay, một số người vẫn cho rằng, giả thuyết chỉ cần thiết với những nghiên cứu giải thích và nghiên cứu giải pháp, còn nghiên cứu mô tả thì cứ việc "thấy sao nói vậy", không cần phải đặt giả thuyết. Có lẽ các bạn đồng nghiệp của chúng ta tưởng thế thôi, trên thực tế hoàn toàn không phải như vậy. Có thể lấy ví dụ, mô tả một hiện trạng kinh tế, hoàn toàn có hai quan điểm trái ngược nhau: Một quan điểm cho rằng nền kinh tế đang phát triển tốt đẹp; một quan điểm cho rằng, nó đang có những biểu hiện khủng hoảng. Ví dụ khác, một triều đại lịch sử, chẳng hạn, nhà Mạc, có thể mô tả như một ngụy triều; song trên một góc nhìn khác, nó lại có thể được mô tả như một chính triều.
Bản chất logic của "giả thuyết"
Cuối cùng, làm thế nào viết được một giả thuyết? Đối với các đồng nghiệp nghiên cứu mới vào nghề, đây luôn là một công việc khó khăn. Bí quyết kỹ năng viết giả thuyết là ở bản chất logic của giả thuyết. Về mặt logic, giả thuyết được trình bày dưới dạng một phán đoán. Các phán đoán logic có dạng chung là (S - P), nghĩa là "S là /không là P". Giả thuyết được chứng minh sẽ trở thành những "tế bào" bổ sung vào hệ thống lý thuyết vốn tồn tại, hoặc trở nên những mầm mống đầu tiên cho sự hình thành những cơ sở lý thuyết khoa học mới. Nói như thế có nghĩa, các lý thuyết khoa học, xét về mặt logic học, cũng đều là những phán đoán.
Tuy nhiên, mỗi giả thuyết luôn đi kèm những điều kiện giả định, tức giả thiết. Vì vậy, mỗi lý thuyết đều phải chấp nhận một ước lệ về hoàn cảnh thực tế đã sản sinh ra nó. Chính vì vậy, bao giờ giữa lý thuyết với thực tế cũng có một khoảng cách.
Không phải ngẫu nhiên, mà nhiều nhà nghiên cứu hay trích Goethe: "Mọi lý thuyết đều màu xám. Chỉ cây đời là mãi mãi xanh tươi" .
(1). Ernst Mach (1838-1916) là nhà vật lý người áo. ông đã đặt cơ sở cho những nghiên cứu về vai trò của âm thanh trong khí động học. Những nghiên cứu phê phán của ông về các nguyên lý cơ học Newton đã có ảnh hưởng lớn đến các công trình của Einstein sau này (theo Le Petit Larousse illustré, Paris, 2002).
(2 ).Xem Ruzavin G.I., Các phương pháp nghiên cứu khoa học, Nxb Khoa học và Kỹ thuật, tr. 92 (Bản dịch tiếng Việt của Nguyễn Như Thịnh).

Thứ Bảy, 31 tháng 5, 2014

LOVE ABC

- Có ai đọc biết truyện ngắn này của Jack London không. Tôi tìm mà không thấy. Truyện tôi đọc thời sinh viên bằng tiếng Nga, quên cả tên truyện. Ai biết cho tôi tin nhé.

- Nội dung câu chuyện về một anh chàng A tìm vàng ở vùng băng tuyết Mỹ, bị lạc và được một bộ lạc da đỏ cứu. Tù trưởng là một giáo sư da trắng đã dẫn bộ lạc đi trốn càng xa cái thế giới văn minh của Mỹ. Vì thế không được thả anh chàng về, lộ thì chết cả bộ lạc với cái thế giới văn minh của lòai người đó

Cô con gái của tù trưởng da trắng tạm gọi là B  biết tiếng Anh nhờ có một nhà địa chất Anh cũng đã từng bị lạc. Ông C này dậy tiếng Anh cho cô . Ông dạy khá nhiều, đến từ Love thì không giải thích được vì người da đỏ không có từ ấy. Rồi ông chết. Bộ lạc này thì đến mùa Xuân họ đi tìm nhau và giao phối. Bản năng duy trì nòi giống cho quần thể mà và con đực yếu không được phép tham gia.

Thế mà cái anh chàng da trắng A không chịu chọn cô da đỏ nào để giao phôi. Và cả con gái tù trưởng, cái cô B da trắng kia. Cô cũng thấy mình lạ, cũng chẳng cho ai giao phối, cứ mong nhin anh A. Cô thấy những nếp nhăn trên mắt anh trước có 2 sau thành 6, những sợi tóc bạc ở bên mai xuất hiện để rồi cô  không đếm xuể.

- Biết anh chàng nhớ cái thế giới khung khiếp của anh, nhớ chính anh và suy sụp đi hàng ngày,.cũng giống như ông già C xưa vật. Cô sợ cái thế giới của anh mà vẫn dắt anh chàng trốn, đưa cả số phận của bộ lạc mình lên canh bạc. Cô ấy chết đói vì dành thức ăn cho anh và trước khi chết có hỏi anh là đó có phải là cái mà từ Love trong tiếng Anh muốn nói không. Anh ấy nói không. Cái đó trong xã hội văn minh mà anh ta sinh ra và trở về, cái xã hội mà chúng ta đang sống, không có từ tương xứng.

Chủ Nhật, 18 tháng 5, 2014

Biển-Đông

- Mới ngày nào tình hình Ucraina làm tôi và một số người bạn học cùng Đại Học ở Liên bang Sô viết xưa xáo động. Chúng tôi thấy bất ngờ. Bây giờ tình hình Biển Đông lại choán hết tâm trí. Cũng lại bất ngờ. Chán thật. Học hành kiểu gì thế, đọc bao nhiêu sách, đi bao nhiêu nước, thấy bao nhiêu điều để rồi bị " Bất Ngờ ". Tôi nói với các anh bạn là chúng ta luôn lầm lẫn chữ " Chưa " thành chữ " Không ". Lùi ra xa sẽ thấy sự việc xảy ra là tất yếu. Sao chúng ta lại thấy bất ngờ. Thấy bất ngờ thì luôn bị động và đối phó. Các giải pháp tình thế luôn đưa ra các tình thế mới. Cần có giải pháp tổng thể để khỏi mắc kẹt. Muốn giải pháp gì, muốn học thuyết gì cũng không tránh khỏi ba câu hỏi:

*Chúng ta là ai

*Chúng ta đang ở đâu trong cái thế giới này

*Chúng ta đang đi về đâu

- Đọc xong quyển " Thế giới nóng phẳng và chật " của Friedman có thể suy ra rằng do Công Nghệ đã phẳng, thế giới dịch chuyển quanh 3 đỉnh Mỹ, Tàu, Nga. Chúng đối kháng nhau nhưng chấp nhận nhau rồi. Tất nhiên tam giác với 3 đỉnh đó vẫn vận động. Nước Mỹ với các nhà tư bản, với thể chế hoàn thiện dân chủ tư sản sẽ tự điều chỉnh. Trung Quốc thực chất là một đế quốc với Tư bản nhà nước cũng đang khẳng định cái vị trí đỉnh của mình. Nga thì giữa hai nước kia về thể chế nhưng có thuận lợi về tài nguyên, đất đai trong một thế giới đang cạn kiệt tài nguyên, chật và nóng, với những con người tài năng yêu khoa học với sức mạnh quân sự truyền thống luôn được duy trì.

Và sự vận động của chúng ta cần tính tới trạng thái chung đó, 3 cái đỉnh tam giác trên hành tinh chúng ta.

- Có anh bạn tiếc những gì cụ Phan Châu Trinh ấp ủ, mơ ước về những người con Việt làm chủ được KHKT và CN theo tấm gương người Nhật, người Hàn " Tự Lực, Tự Cường " chứ đừng bắt chước mấy anh nhà giàu đi buôn và bán tài nguyên Arabe hay anh bạn láng giềng Thái lan kia. Nhưng thôi chuyện đã qua. Có quá nhiều cái hiện tại phải suy ngẫm. Hiện tại cái thế giới phẳng này nhờ công nghệ tin học cũng tạo ra những thuận lợi - sự bình đẳng. Có điều người Việt sẽ lựa chọn, tận dụng nó như thế nào. Các thanh niên Việt ngồi trước bàn phím có phải để học, xem những file chấm doc hay pdf hay chủ yếu để giết thời giờ, vui chơi giải trí. Mở TV ra thấy cũng tràn ngập vui chơi giải trí với các thần tượng Mr nọ, Ms kia. Để học công nghệ cho nước mình mạnh lên như Nhật, Hàn hay vui chơi giải trí kiếm tiền để mình càng giầu lên thì càng tha hoá, đất nước càng yếu đi.

Chúng ta cần thời gian cho bình an để chuẩn bị. Trước hết là thay đổi chính chúng ta.

Giầu-có-chỉ-qua-dịch-vụ, đầy-tài-nguyên, nhưng không Tự-Cường-(mạnh), chỉ là miếng mồi ngon cho những con thú -TĐT

Thứ Bảy, 17 tháng 5, 2014

Đọ Thơ

Nguyễn Hoàng Đức mời đọ thơ. Thôi mình chịu thua cho nhàn
Thua rồi, thấy nói đọ thơ
Thơ tôi nó sợ đến giờ mất tiêu
Tôi tìm chẳng biết ở đâu
Thơ tôi trốn sạch một câu chẳng còn
------
Nguyễn Hoàng Đức
Thơ
GIAO HƯỞNG MÙA XUÂN
Các bạn yêu thơ thân mến
Bài thơ trước “Mùa đông vọng cánh én về”, tôi đã đưa ra lời đề cử “so găng”. Thực lòng đó là một việc cực chẳng đã, bởi Văn chứ có phải Võ đâu mà đòi đấu. Dẫu vậy, trong bối cảnh giá trị thơ chỉ tuỳ thuộc vào “con dấu” bao cấp - cửa quyền - mậu dịch, khiến tôi có ẩn tình phải làm việc cực chẳng đã đó. Hôm nay, tôi hy vọng chỉ đưa thêm một lời thách đấu nữa. Tại sao? Thời bao cấp, chắc các bạn cũng biết, mỗi lần tết đến mỗi nhà lại may mắn có được một sổ mua hàng để mua một túi ni lông quà tết gồm vài cái bánh đa, vài mẩu bóng bì lợn, vài lạng đỗ để gói bánh trưng... Lúc đó có vô số cán bộ làm thơ nghiệp dư lại tay xách nách mang xếp hàng đi lấy “gói đồ” tết. Đó là tranh nhau lấy ô tem phiếu vào sân rồng thơ. Mấy ai mà được cái ân sủng đó,
vì báo tết in mầu đẹp, nhuận bút “gói bánh trưng” trả cao, lại bày trên bàn để khơe hàng xóm và khách khứa. Có rất nhiều cán bộ hì hục làm thơ tết ngay từ lúc hè nắng chang chang... để có chục bài, hay vài chục bài đăng tết...
Cực chẳng đã tôi phải thách đấu thơ để muốn thi thố với những cây bút nghiệp dư thì thụp làm thơ, sau đó cấu kết cánh hẩu, muốn khen ai lên mây thì khen, muốn vùi ai xuống đất thì vùi. Chúng ta thử đọ xem, người cậy thơ con dấu hay hoặc người theo đuổi các chuẩn mực mỹ học một cách nhà nghề hay? Ở bài thơ này tôi xin đề cử:
1- Không phải là bài thơ này hay nhất hay nhì, mà là bắt chấp tất cả thơ tem phiếu mùa xuân trong vài chục năm cộng lại. (Thậm chí tôi nghĩ chỉ một chương của bài thơ này cũng đo ván các bài thơ lèo tèo chia ô tem phiếu rồi ).
2- Thơ Việt nói chung mới chỉ có con người rào dậu “ta về ta tắm ao ta” của quê hương, vậy tôi xin đề cử bài thơ của tôi là một trong những bài đầu tiên đề cập đến CON NGƯỜI CÔNG DÂN NHÂN LOẠI.
Tôi muốn bạn đọc chia sẻ , và thực sự xin lỗi bạn đọc về lối “ném găng mỹ học” này. Tôi nghĩ, găng lẽ ra chỉ giành cho võ sĩ, nhưng cũng tìm thêm được một lời biện minh cho mình rằng: khi người ta cần bảo vệ danh dự người ta cũng ném găng.
Cuối cùng xin bạn đọc tri âm và thông cảm cho lần ném găng lần chót này.
Xin cám ơn!
Thơ
GIAO HƯỞNG MÙA XUÂN
*******
Nguyễn Hoàng đức
Chương thứ nhất
LỬA VÀ ÁNH SÁNG
Xuân đang về
Giờ đang tới
Bầu trời gọi gió muôn phương
Kéo những lớp voan mây
tầng tầng lớp lớp
che khuất những vì sao
thấp thoáng nụ cười miễn cưỡng
Thời gian trôi xuống đáy vòng nhật nguyệt
cuốn theo ánh sáng đông tàn sót lại
vào vực thẳm bốn mùa
Một bóng đêm hùng vĩ mênh mông
mở ra vô tận
dưới đáy bốn mùa
dưới đáy những vì sao
Không giờ!
Vở bi kịch Càn – Khôn
Nín bặt trong bóng đêm huyền khải
sẵn lòng đón mùa gieo men ánh sáng đầu tiên!
Chợt
Một chớp lửa nhen trên đầu
sợi nến
rạch nứt thời gian
xé đôi ranh giới
một mùa đông cũ và một mùa xuân mới
Tia sáng vươn lên như mầm trí tuệ
muốn chọc thủng đêm đen
vươn gọi những vì sao
Hãy lên mầm kín các tầng trời!
Hãy khải hoàn ánh sáng!
Trên các lớpmây nín bặt
Đen thẫm của thời gian!
Ngọn nến cháy rực
Sáng lên cột mốc lung linh
đổ bóng về quá khứ
Một mùa đông đang khép
Trên những cành cây cuốn lại
những ngày dĩ vãng
trong lớp vỏ sần sùi ký ức
Những chiếc lá vàng
cuối cùng
đang dứt áo chào lời dã biệt
nuối tiếc rơi
trong bàn tay gió xoáy hồn trăn trở
Một mùa đông hiền triết
nặng bước ra đi
trên đôi chân khắc khổ
Ngọn nến cháy rực
Sáng lên cột mốc lung linh
hắt chiếu tương lai
Mùa xuân đang nhú
từ hạt men ánh sáng đầu tiên!
hạt men sẽ lên men
mở ra những vầng men mới
cho bầu trời và mặt đất
Một vầng dương mang tên tuổi mùa xuân mới
sẽ mọc lên!
Những vì sao mang họ thời gian mới
sẽ gieo mùa
trên cánh đồng mới của Quê Trời
Một ngọn nến cháy rực
Hai ngọn rồi ba ngọn
Nến gọi nến sáng lên
Trên đỉnh đầu khát vọng
Đèn gọi đèn thức dậy
thắp linh hồn toả sáng
Những vì sao cựa mình giữa bầu trời chật chội
Hò nhau kéo băng những tầng mây phủ
...
Men sáng vươn
chọc đất chui khỏi các địa tầng tăm tối
thành những mầm cây!
Men sáng nâng
bốc khỏi mái đầu vương vấn mùa đông
thành búp tinh thần!
Men sáng trào
khỏi con tim ngủ vùi trong giá lạnh
thành khát vọng mùa xuân!
Giữa ranh giới không giờ
chật hẹp
Thời gian gieo một mầm sáng mới
Đó là mầm của sự sống nảy giữa lòng bóng tối
Là mầm của trí tuệ
nảy giữa cõi u minh
Là mầm của ngọn đèn chân lý
muốn soi sáng giữa đời tăm tối
Và trong khoảnh khắc giao thừa
kẽ nứt
của quá khứ và tương lai
của trời và đất
của con người và vũ trụ
ta nhận ra rằng:
Giữa lòng bóng tối của cuộc đời
Con người chính là kẻ thắp lên
Một ngọn đèn chân lý!
Và trong bóng đêm mở ra như một
Vũ trường vĩ đại
Con người sẽ khải hoàn mình
Như ánh sáng
Chói loà rực rỡ đêm đen !

Ánh sáng lên mầm
gọi tất cả
lên mầm theo
Trái tim bỗng nảy mầm
giọt lệ chồi lên
khắc xuống làn da nóng bỏng
như một dòng sông chở nặng
năm tháng phù sa !