Nhà văn Tô Hoài mất

- Có lẽ có một truyện của Tô Hoài đã để dấu ấn trong tôi từ bé và rồi theo tôi suốt cuộc đời. Đó là  " Dế mèn phiêu lưu ký ".  Những truyện tương tự như " O Chuột ", " Võ sỹ bọ ngựa " và một số truyện khác nữa của Việt nam hình như ít nhiều đều có ảnh hưởng đến tâm trí tôi. Tôi đã say mê chúng ở giai đoạn tuổi thơ.

-Chỉ có điều sau này tôi đọc lại những truyện đó không nổi. Đã thử rồi không chi một lần. Mà ngay cả những truyện cho lứa tuổi lớn tôi đọc về sau như " Dưới bóng Hoàng Lan " của Thạch Lam cũng vậy. Đọc lại phải cố mới hết. Ngoại lệ có lẽ là " Vang bóng một thời " của Nguyễn Tuân. Có cái gì không ổn với mình rồi. Nhưng sao các tác phẩm Âu Mỹ tôi vẫn đọc lại được,  kể cả các truyện ngắn của Gorki, của Merime hay truyện cổ tích " Hoàng Tử Bé " của Expure. Của họ viết có cái gì mênh mang, hồn nhiên, phóng khoáng hợp với tâm hồn tôi hơn. Hình như tôi sợ nhất sự chật chội. Lần đầu tiên ngồi trên chuyến xe hỏa liên vận sang đất Nga du học, thấy Siberi mênh mông tôi đã yêu cái mênh mông đó. Rồi những thảo nguyên, sa mạc nó cứ lôi cuốn tôi rồi.

- Nhưng hồi tưởng lại, cứ như viết lại những truyện Việt Nam đó trong đầu, tự kể cho mình, tôi lại thấy thich, rất thich vì mình đã từng yêu chúng và có lẽ bây giờ nhớ không hết được, nhiều chi tiết quên, nhớ lõm bõm rồi bỏ qua lại hay hơn, mênh mang, không luẩn quẩn, không chật chội vào gần quá. Như bức tranh xem xa, nó lung linh, phản chiếu nhiều màu sắc hơn.

Bi kịch các nhà văn Việt nam là vào gần nhau quá và họ tạo ra một thế giới quá chật, làng xóm của nền Văn Minh Lúa nước . Trong một cái làng ai cũng biết ai, không thích cũng phải chơi, chào hỏi nhau vì còn cỗ làng, hội làng. Gần quá, xít quá, chật chội quá thì còn khoảng cách nào cho yêu thương nữa, cho tưởng tưởng và tự do sáng tạo. Lo đối phó với nhau, diễn với nhau, lời ăn tiếng nói vừa lòng, khen chê, giải thưởng, phong trào là hết một đời văn