VIỆT NAM – UKRAINE: HAI HÀNH TRÌNH THOÁT KHỎI LÁNG GIỀNG KHỔNG LỒ

 VIỆT NAM – UKRAINE: HAI HÀNH TRÌNH THOÁT KHỎI LÁNG GIỀNG KHỔNG LỒ

Trong lịch sử, có những dân tộc phải sống kề cận một đế chế khổng lồ, luôn bị nuốt chửng hoặc khống chế. Việt Nam với Trung Hoa, và Ukraine với Nga, là hai trường hợp điển hình.

- Việt Nam và nghìn năm Bắc thuộc

Từ năm 111 TCN, đất Việt bị biến thành quận huyện của Trung Hoa, kéo dài hơn một thiên niên kỷ. Chính quyền đô hộ tìm cách đồng hóa, áp bức, nhưng người Việt vẫn giữ tiếng nói, tín ngưỡng và liên tục nổi dậy – từ Hai Bà Trưng, Bà Triệu đến Lý Bí, Mai Thúc Loan. Nhiều cuộc khởi nghĩa thất bại, nhưng tạo nên truyền thống kháng cự.

Đến năm 938, khi nhà Đường suy yếu, Ngô Quyền chớp thời cơ đánh tan quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng, mở ra kỷ nguyên độc lập. Việt Nam đã thoát “ngàn năm Bắc thuộc” nhờ ba yếu tố: giữ bản sắc, kiên trì nổi dậy, và nắm lấy thời cơ khi kẻ thống trị suy yếu.

- Ukraine và cái bóng Nga

Từ nhiều thế kỷ, Ukraine luôn bị Nga coi như “một phần thân thể”. Dưới thời Sa hoàng, Liên Xô, rồi đến Putin, Ukraine chịu chi phối chính trị, kinh tế, văn hóa. Bi kịch Holodomor 1932–33 và những áp bức khác càng khắc sâu ý chí độc lập.

Sau 1991, Ukraine độc lập nhưng vẫn lệ thuộc. Từ 2014, Nga chiếm Crimea, can thiệp Donbass; từ 2022, chiến tranh toàn diện bùng nổ. Càng bị tấn công, người Ukraine càng quyết tâm “thoát Nga” và hướng về châu Âu, NATO, EU.

- Giống và khác

Giống Việt Nam, Ukraine có ba điểm chung: nằm sát một đế chế, giữ bản sắc dân tộc, và liên tục chống lại sự đồng hóa. Tuy nhiên, có khác biệt: Việt Nam có biển làm cửa ngõ ra ngoài, còn Ukraine bị kẹp giữa Nga và châu Âu; Việt Nam xưa phải tự lực, còn Ukraine nay có sự hậu thuẫn quốc tế.

- Liệu Ukraine có thoát Nga?

Câu trả lời không dễ. Nhưng nhìn Việt Nam, ta thấy một dân tộc có thể chịu đựng cả nghìn năm, rồi vẫn đứng lên giành độc lập. Ukraine hôm nay đang đi con đường ấy – khốc liệt, dài lâu, nhưng không vô vọng. “Thoát Nga” có thể không phải cắt đứt hoàn toàn, mà là xây dựng một nền độc lập vững chắc để không còn bị chi phối.

- Kết

Việt Nam từng thoát khỏi cái bóng Trung Hoa. Ukraine hôm nay đang viết câu chuyện của chính họ. Lịch sử nhắc ta rằng: tự do không bao giờ được ban tặng, mà chỉ đến từ kháng cự bền bỉ và niềm tin không lay chuyển vào tương lai.