Thứ Bảy, 21 tháng 2, 2015

ABC Morning Cafe - Mồng 4 tết

-Nhận được Mail của anh bạn vừa mới được trở thành hội viên hội VN Hà Nội với bài viết của Ngô Minh về Thơ. Đọc xong thấy cũng thông cảm với người làm văn chương. Ngô Minh viết thực quá :" .... Bán thơ , ở góc độ lãng tử là một từ đẹp, thậm chí rất đẹp. Tản Đà thi sĩ từng “gánh thơ lên bán Chợ Trời” ! Hàn Mặc Tử thì rao : ” Ai mua trăng ta bán trăng cho”. Bán thơ cũng như bán trăng , là bán cái trinh tuyết của tâm hồn . Bán là cách nói cho có vẻ đời thực, chứ thơ, cũng như trăng là thứ chỉ để ngắm, để tặng, để dâng hiến .. Ngay cả chuyện ra tiệm sách mua một tập thơ của ai đó rồi về tặng người yêu, mượn thơ người khác trao gửi tình cảm của mình cũng là chụyện bất đắc dĩ lắm . Một lần cách đây đã nhiều năm, tôi bươn bả ra hiệu sách ở đường Trần Hưng Đạo, Huế mua cuốn thơ của đại thi hào Targor kẻo sợ hết. Cô bán sách xinh đẹp nhìn tôi tủm tỉm cười rồi đột nhiên hỏi :” Anh mua thơ mần chi ?”. Trời ơi, người đã đẹp lại hỏi “chết người” như rứa, mần răng mà trả lời ! Tôi đoán chắc là sách hết liền xuống giọng cấu khẩn và biến baó :”Ờ, ơ.., tôi mua thơ để tặng cô bạn gái, chị làm ơn..”. Tôi chưa hết câu người đẹp đã cười khanh khách và phán một câu xanh rờn :” Anh phải tự làm lấy thơ mà tặng người yêu, ai lại đi mua thơ người khác để tặng, kỳ chết ” ! Dường như câu nói đó đã xui tôi làm thơ.. ! ".

-Đọc đến đây tôi đã thấy nhà thơ sáng tác rồi. Chắc chắn ông làm thơ vì không làm thì không được chứ không phải do cô bán hàng xui đâu. Cùng lắm là cái cớ thôi. Một cái cớ vô lý đẹp. Các nàng thích nịnh, tạo cảm hứng cho dòng thơ nịnh. Sắp tới đến Noel rồi, khối nàng cho cảm hứng để khối nhà thơ nịnh khen. Chắc chẳng ai làm thơ mắng. Các nhà thơ thì đang loay hoay tìm cớ ra thơ. Rõ khổ.

Thực ra thơ có nhiều dòng cũng như kịch vậy. Paul Nguyễn Hoàng Đức​ có nói : Bi kịch mới là kịch. Hài kịch chỉ là mua vui, giải trí để mấy cái đầu chim sẻ khen hay và cười thôi ( Xin lỗi triết gia vì tôi nhớ lõm bõm ý lời anh như vậy ). Thơ cũng vậy. Người Việt hay thích thơ Puskin, thich thơ dễ dãi mà. Nhưng những bài kha khá của ông họ thích cũng toàn những bài thất tình. Heine cũng vậy, toàn thơ thất tình, có gì hay đâu mà sao lắm người thich thế.

Hoá ra là lòng tham và tiếc nuối thôi. Tham những cái chưa có, mù mờ. Tiếc những cái có rồi mất đi, thế là thơ. Chỉ khi nó không còn rõ nữa, mờ mịt thơ mới có chỗ len vào. Thơ nó cũng khôn lắm. Cũng như năng lượng Tâm linh ấy. Cái dạng năng lượng ấy nó chọ ai đó. ai đó mà trong tâm thức còn khoảng trống và gieo vào, biến họ thành nhà ngoại cảm. Người khôn quá, đầy chữ, đầy tiền, đầy quyền, nó ngại. Cái năng lượng thơ ấy cũng vậy, nó chọn ai đó cũng có khoảng trống, cái loại dành cho thơ và mượn gieo thơ vào. Cả hai loại người đó hình như hành động xong chẳng nhớ gì. Người Nghệ sỹ không nhớ nổi một con đường, Người lên đồng không nhớ mình nói và làm gì. " Nhà thơ thật lại nhớ thơ mình thật sao " - Tôi hỏi Trần Sỹ Kháng. Thi sỹ họ Trần lúng túng. Thôi để hỏi Tây Hồ Ngọc Nữ vậy. Kháng may quá, còn có người nhớ thơ mình. Tôi chạnh lòng nghĩ đến Tài Trung, thằng bạn cùng tên cùng tuổi. Chị của Trung toàn kêu là giá hai đứa Trung này cộng lại chia đôi thì quá tuyệt, một thằng Đức, Một Tài. Một gia đình vợ con. Một ở vậy với các em. Một thích nói về khoa học. Một lại thơ.

" ...Lâu rồi có đọc mấy quyển sách của Nguyễn Trần Bạt, thấy câu " Giới trí thức Việt Nam bị tha hoá. Dấu hiệu đầu tiên là nó mất khả năng dự báo về tương lai ". Tôi dừng đúng ở trang đó, gấp lại không đọc tiếp nữa. Các quyển sách tôi đưa cho một số người bạn được coi là trí thức bảo họ đọc trước đi, khi nào xong trả lại để tôi đọc và cho tôi ý kiến chủ quan về nhận định trên. Chẳng thấy họ hồi âm gì cả, sách thì cũng mất tiêu.

Tôi cũng thôi không quan tâm đến thuật ngữ " Trí thức " trong câu trên. Nó chẳng liên quan đến mình, một người thích đủ thứ nhưng ghét một thứ - cái giá sách. Cần lên thư viện, mượn của ai lo trả nên phải lo đọc, đọc như ăn vụng, yêu vụng ấy. Sách để trên giá của mình yên tâm quá nên chẳng nghĩ chuyện vội đọc làm gì. Giá sách hình như có ý nghĩa trang trí nhiều hơn. Thằng bạn cố tri của tôi, cùng tên, cùng tuổi, cùng nghiên cứu sinh ở Kharkov, lại ít nhiều cùng chuyên môn, Nguyễn Tài Trung thì ngược lại. Sách nhiều ơi là nhiều. Nhà thì như một thư viện với một nửa là sách khoa học, một nửa là văn học. Các giá sách luôn được cơi nới đến tận trần. Tài Trung chẳng quan tâm đến cái câu mà tôi trăn trở. Chúng tôi luôn ngược nhau mà. Nhà PGS TS NGƯT (phó giáo sư tiến sỹ nhà giáo ưu tú) độc thân này như một thư viện cho tôi và một số người, như một quán rượu cho tất cả. Cái ý thứ hai mới là chính - Người không biết uống rượu thì chớ đến, không được vào. Chị em cũng không ngọai lệ. Trên tường có treo một cái bảng và chủ nhà viết các bài thơ khi uống rượu, hôm sau xóa đi. Ai đọc, nhớ được thì muốn bảo của mình cũng không sao vì chưa đăng ký bản quyền, nhưng không được dùng giấy bút chép hay chụp trộm. Trung có viết tặng riêng tôi một bài thơ và tôi vứt đâu lúc đêm về chân nam đá chân siêu. Hôm sau tôi bắt hắn viết lại. Hắn không nhớ. Tôi cũng không nhớ. Hai anh em đều tiếc. Trung bảo tôi: " Đời người chỉ cần gặp được một người, viết được một bài thơ thế mà ông đánh mất ". Chúng tôi uống thên rượu, rất nhiều rượu cho say để lấy lại bài thơ nhưng không được. Tôi ngủ, còn hắn khóc, cứ nức nở như trẻ con. Hắn vẫn bảo tôi là " Trí ngủ " và câu nói của ông Trần Bạt nọ không liên quan gì đến tôi, quên đi. Còn hắn khóc thì là thường xuyên, những lúc say rượu. Từ hồi còn ở Kharkov cơ. Hồi đó tòan rượu quốc lủi do bố cô sinh viên Nga, bạn gái Nina của hắn nấu ở quê.

 Năm năm trước tôi đang vui chơi nhảy nhót tối ở sân công viên Hồ Thành Công thì có điện thoại của Trung :" Đức Trung ở đâu, đến đi, tao cô đơn quá ". Giọng nghe thấy lạ, không đùa. Tôi gọi Taxi đến ngay chung cư Trung Hòa. Bấm mãi hắn mới ra mở cửa. Yếu quá rồi, sinh khí hết. Tôi nhìn thấy quyển sách và chai rượu dở trên bàn. Tôi ngủ đêm ở đấy, đến sáng có người nhà hắn qua. Hắn còn dậy tiễn tôi ... bằng rượu.

Mấy hôm sau Uyển dạy cùng ở trường Bách Khoa gọi lúc tôi đang lên lớp :" Tài Trung nó đi rồi, ông biết chưa".

Tiễn đưa Tài Trung xong tôi sực nghĩ đến một người. Nina không biết bây giờ ra sao ".  " - trích từ " Những chuyện với ba gạch đầu dòng - Bản Tango Italiano NXB HNV 2014 "

-Một đất nước xưa ra ngõ gặp anh hùng, ra phố gặp nhà thơ. Ngày nay ra đường thấy tên đường anh hùng, ra phố thấy tên phố nhà thơ.

Sống bao năm ở Hà Nội mà đi vẫn lạc...
===
Hôm nọ tình cờ gặp Hà, cũng học Liên xô về, cháu Trung. Tôi nói với Hà là bao giờ đến thăm thắp hương cho Trung và tiện dành nhiều thời giờ xem lại các sách vở viết lách của hắn. Biết đâu lại có thư hay địa chỉ một người tình cũ nào của Trung không. Mọi người trong họ quan tâm nhất điều này vì biết đâu Trung có để quên lại gì trên thế gian này không, ngoài những quyển sách về Sức bền và Cơ học kết cấu mà chẳng mấy ai còn đọc nữa. Tôi thì hy vọng tìm được quyển sách Trung đã đề " Di chúc tặng Đức Trung ". Tác giả là người khác, rất nổi tiếng. Có điều mỗi trang sách đều kèm thêm một trang giấy dán đính vào với những nét chữ ngoáy lia lịa, đôi khi lại kèm cả tiếng Nga, tiếng chửi bậy. Tôi nhớ và như hiện lên những dòng hắn viết, kể cả nét chữ vội vàng, nguyệch ngoạc " Ai đẻ ra mày, ai nuôi mày mà mày viết như vậy, đồ vô học ..."

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét