Thứ Ba, 18 tháng 6, 2024

Nói Chuyện Với Họa Sỹ Trương Thảo

 Con người và Cảm giác


"Con người được hình thành cùng với các giác quan cho những cảm giác khác nhau với thế giới bên ngoài. Là con người đúng nghĩa cần có đi kèm với cảm giác tự do có bởi mỗi con  người là sản phẩm nghệ thuật của thượng đế và vì thế chúng khác nhau như hai giọt nước để bằng mắt không phải ai cũng phân biệt được. Diễn tả bằng lời lại càng không thể."


Có cuộc gọi qua Mesenger.

- A lô, Trung nghe đây.

- Chào Đức Trung, anh Thảo đây. Có khỏe không, sáng nào rỗi thì 10h ghé qua xưởng vẽ của anh giờ dọn về 13 Cửa Nam nhé. Có nhiều tranh mới anh vẽ để Trung thử xem và chia sẻ ý kiến.

- Hay quá anh ạ. Nhưng để hôm nào trời mát đã rồi em qua đưa giáo sư Nguyễn Xuân Lạc đến cùng thăm xưởng vẽ của anh và muốn nghe hóng các anh nói. Giải trí thì đúng là không cần học nhưng thưởng thức thì lại cần mà cái đó em không có, em cũng muốn học thưởng thức dù chỉ học mót thôi. À mà anh có vẽ tranh về sự kiện ông hành giả Thích Minh Tuệ không.

- Có vẽ đấy, để anh gửi qua Messenger Trung xem nhé.

 - Ôi, em thích dù không hiểu lắm. Em không hiểu lắm về hội họa nhưng các bức tranh của anh làm em thich, nó như một sự giao hoan của màu sắc.

- Một ý nghĩ hay đấy.

- Em có lần đến phòng tranh của anh hồi nó còn ở Kim Liên, ngắm các bức tranh về hoa và lúc về có viết 4 câu để giữ lại cảm giác đó:

"Họa là vũ điệu sắc mầu

Thơ là vũ điệu vần câu ngôn từ

Đời là vũ điệu thực hư

Yêu là những lúc nằm mơ ban ngày"

Mà thực ra trong câu đầu có cả ba câu sau đấy.

- Hay, ý nghĩ đó chắc Trung có từ trước nữa.

- Vâng, nhưng không nói thành lời được, chỉ là cảm giác thôi, cảm giác có một cái gì rất khác biệt và rất tự do. Cái cảm giác lần đầu tiên em xuống chuyến tầu Moscow-Warszawa, tay giữ cái vali kéo lên quảng trường và rồi đứng sững ngẫng đầu lên trời hít một ngụm đầy hơi, hít cái cảm giác tự do mênh mông. Cái cảm giác mình có thể làm mọi thứ miễn là không gây phiền cho ai và họ mặc kệ mình. Có lẽ cái cảm giác khoảng trống tự do đó là khởi đầu cho nghệ thuật anh nhỉ.

- Có thể lắm chứ, đặc biệt khi ở Paris thì rất rõ. Cũng có thể vì lẽ đó Van Gogh ở Hà Lan không vẽ được gì và chỉ thấy mình khi ở Kinh đô Ánh sáng Paris hấp dẫn vằn nhân nghệ sỹ khắp thế giới. Còn Modigliani từ Italy, Picasso từ Tây Ban Nha, Kandinsky, Malevich, Chagall từ Nga , Fujita từ Nhật, Mai Trung Thứ , Trần Đức Thảo và rất nhiều người từ Việt Nam qua các thời kỳ . Vì sao vậy?  Có thể có nhiều nguyên nhân nhưng chắc có một nguyên nhân CẢM GIÁC TỰ DO !

-Chắc chắn rồi anh. Em nhớ có lần buổi tối máy bay transit ở Charles de Gaulle, lớ ngớ em lại đi ra ngoài và thế là phải tự mình phải chuyển sang Orly Sud mà buổi sáng mới có bus đưa. Em ngủ ở divan, nửa đêm thấy đôi trai gái kéo nhau vào divan bên. Kệ, cứ ngủ, xem sex chán lắm. Sáng dậy thấy chúng vân nằm để nguyên hiện trường và rồi một cậu cảnh sát cầm dùi cui đến giục dậy. Hai đứa chậm chạp dậy mắc quần áo giúp nhau rồi còn ôm hôn nữa. Chúng đi ra cửa, cậu cảnh sát đi theo tiễn rồi quay lại.

- Paris là thế đó.

- Mấy bức tranh anh gửi cho em ở Messenger em thích, chắc quen phong cách màu sắc tranh của anh rồi. Nhưng em vẫn muốn nghe ý kiến của anh Lạc. Bởi người ta bảo là không chỉ xem tranh mà còn cần biết đọc tranh mà đọc thì em kém lắm. Người cũng vậy, em cũng chỉ biết xem thôi, mãi vẫn không biết đọc. 

À mà anh Thảo ơi, em qua Paris 2 lần nhưng cái cảm giác tự do đến kỳ lạ chỉ có ở đó mà em  thấy lại là ở trong cái thùng. Anh đọc lại cái đoạn này nhé:


"Chủ nhật dậy muộn, Khiêm vẫn ngủ. Hải đi dạo  chợ giời. Chắc chắn là không gặp người quen, anh nghĩ vậy. Khiêm sống ở đây thì còn phải ngại, chứ mình chỉ ghé qua, ngại gì, có ai biết mình là ai đâu. Thực ra đó mới là cái cảm giác kỳ diệu nhất mà con người có thể có được. Bình thường ta muốn tìm nơi quen biết, muốn mọi người nhận ra ta. Muốn gọi mọi người, muốn nói " Ta đây ". Thôi, có cơ hội hiếm hoi rồi, không ai biết mình cả, không người quen, không đồng nghiệp, học trò, có thể vứt vào xó cái thứ cảm giác cái " Ta đó ". Hải nghĩ rồi băng qua đường.

Trong chợ mọi người xúm đông vào các cái thùng cao đến ngực, nhưng lại không ai nhìn ai, còn mải thò tay lao đầu vào bới quần áo, giầy, tất, túi, đủ loại tạp hoá trong đó ... và mỗi một cái lấy ra bất kỳ đều có giá là 6 Fr, nghĩa là nếu lấy ra đôi giày dây buộc vào nhau làm một thì bằng giá cho một chiếc giày rời.

Hải cũng chẳng biết mua gì nhưng cũng thử len vào đào bới trong thùng xem. Liệu có cái gì chờ mình không. Không biết là cái gì mình cần trong đống thùng vải vóc quần áo cũ lẫn với trăm thứ bà rằn, giày dép, túi xách, bàn là...Hải lại gần một thùng và giống như mọi người, vắt mình qua thành thùng, chúi đầu, xọc tay và bới. Trong cái không gian của cái thùng hàng này mọi thứ trở nên đơn giản quá. Anh nhặt được cái đồng hồ, ngắm nghía, nó vẫn chạy nhưng khác giờ. Ạnh chỉnh lại giờ rồi trả lại vào thùng, xới lên. Ai đó vứt sâng anh một cái khăn và cái túi. Ạnh cũng chẳng buồn ngước đầu lên nhưng cũng với cầm xem hình thêu. Thích như là đi xem viện bảo tàng tranh Ermitage hồi sinh viên ấy. Chưa chừng còn thích hơn với cảm giác rất lạ là ở đây không ai biết mình, là ai, tên gì, làm nghề gì, không phải diễn với ai. Đành rằng cuộc sống là một vở kịch. Người ta diễn với nhau. Và sự lầm lẫn chính là ở đó, con người mất hết sinh lực khi diễn, khi phải làm vừa lòng một ai đó mà mình rất khinh ghét, nhưng kịch bản đòi hỏi phải bộc lộ sự ngược lại. Và nếu có thể chọn một từ, chỉ một thôi để nói về sự sống diễn đó của con người thì có lẽ không ngoài chữ " Bất An". Chỉ khi không diễn, có thể trút bỏ vai của mình hay như trong truyện Liễu Trai, con thú tìm chỗ riêng không ai để trút bỏ tất cả cái hoá trang, trở lại Nguyên Thần của mình, chỉ những lúc đó là Hạnh Phúc và Bình An ngập tràn. Và hình như chính ở cái không gian thùng này anh như tìm thấy mình, đơn giản, không chút băn khoăn, hoài niệm, không chút chữ nghĩa, sách vở.

Hải vớ được một cái áo trẻ con khá đẹp, in cánh buồm. Không biết là lên mấy thì vừa. Bên kia có một bà ngước sang nhìn. tung chiếc áo sang đó. Ông bên cạnh anh chọn được mấy thứ kết thúc cuộc mua sắm, cầm hàng ra trả. Người vào thế chỗ ông là một phụ nữ vì có một mùi hương đi cùng, mùi Chanel Coco mà Angelika, cô nhân viên thư viện trường ĐH Bechar vẫn dùng. Mắt Hải đang nhìn thẳng xuống nhưng sao vẫn cảm thấy đôi mắt to đen Arab ở bên cạnh nhìn sang. Họ có một lợi thế thấy sau cái Niqab ( khăn che mặt của người Arab ) còn lại mỗi đôi mắt, có thể khá tự do cười nói, dò xét người khác. Hải gạt mọi ý nghĩ về đàn bà ra và lại tập trung vào công việc, xục tay xuống bới đống vải vóc. Cũng phải tìm được một cái gì để mua chứ, để nhớ. Có lẽ trong cuộc đời sợ nhất không phải là cái nghèo, cái dốt. Anh sợ nhất sự nhàm chán đơn điệu. Mà sự nhàm chán đơn điệu thì mới là phần lớn trong cuộc đời. Đôi khi đó lại là những nhàm chán hoành tráng, những tiệc tùng, chúc tụng vinh danh và cả những gì thực ra rất tuyệt đến mức con người hay lạm dụng một cách dễ dãi thừa thãi nữa.

... Đang lan man với những suy nghĩ bỗng tay trái Hải chạm vào một vật ấm dịu. Bàn tay của người phụ nữ như có một dòng điện làm Hải rùng mình. Các đống tạp hoá phía trên che đậy cho hai bàn tay đang quấn lấy nhau. Những ngón tay Hải vuốt xoa từng ngón tay kia. Những ngón tay không để móng dài và mềm ấm. Bàn tay của người phụ nữ cũng chủ động ôm ấp quấn quýt bàn tay anh. Anh bỗng nhớ tới bộ phim vừa xem hôm qua trên TV chiếu bữa ăn có đôi nam nữ để chân dưới gầm bàn ăn cọ xoa nhau. Phía trên mọi thứ vẫn diễn ra bình thường, mọi người vẫn ăn, tranh luận không để ý đến chuyện ăn vụng của đôi chân dưới gầm bàn. Hình như ăn vụng có cái ngon lạ thật. Không biết chủ nhân của bàn tay kia ra sao nhưng bàn tay đó vuốt ve đáp lại bàn tay anh cho những cảm giác thật trìu mến. Hai bàn tay còn lại của hai người vẫn khua khoắng phía trên, với, cầm, giơ, ngắm, vứt các thứ có trong thùng đi.

Một lúc sau có một cậu vác từ đâu một bịch hàng đứng len vào chỗ hai người, đổ hàng vào thùng. Hai bàn tay họ rời nhau và cũng tuột luôn nhau. Cũng không còn thấy mùi nước hoa nữa. Không phải một mà là hai người khác len vào giữa họ và bắt đầu công việc bới tìm. Hải kết thúc công việc với một cái khăn quàng Nga tìm được. Chiếc khăn to xanh sẫm có in hình hoa mờ nhạt màu ghi. Đẹp thật nhưng ngắm nghía mãi chẳng biết dùng làm gì. Để treo lên tường thay tranh cũng không ổn. Thôi thả lại vào thùng. Đến lúc về rồi, Khiêm chắc đã ngủ dậy...." - Trích từ "Hoa oải hương, NXB HNV "

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét